V KRN 16/79

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia H. Kempisty (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Kwiecień, K. Bojanowska (sędzia SW deleg.).Prokurator Prokuratury Generalnej: S. Kołodziej.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Jacka P., skazanego z art. 156 § 1 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Tarnobrzegu z dnia 3 sierpnia 1978 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z dnia 14 marca 1978 r.,zmienił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Tarnobrzegu z siedzibą w Sandomierzu oraz wyrok Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu w ten sposób, że za przypisany oskarżonemu przez Sąd Rejonowy czyn skazał go na podstawie art. 155 § 1 pkt 2 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 14 marca 1978 r. Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu uznał Jacka P. za winnego przestępstwa określonego w art. 155 § 1 pkt 2 k.k., polegającego na tym, że w dniu 17 lipca 1977 r. w D. uderzył Michała S. butelką w oko, w wyniku czego ten doznał trwałego kalectwa w postaci ślepoty oka lewego, i wymierzył za to karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.Sąd Wojewódzki w Tarnobrzegu z siedzibą w Sandomierzu, po rozpoznaniu sprawy na skutek wniesionych od wyroku Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu rewizji prokuratora co do kary oraz obrońców oskarżonego co do orzeczenia o winie, wyrokiem z dnia 3 sierpnia 1978 r. powyższy wyrok Sądu Rejonowego zmienił w ten sposób, że oskarżonego Jacka P. uznał za winnego występku określonego w art. 156 § 1 k.k., polegającego na tym, że w dniu 17 lipca 1977 r. w D. uderzył on Michała S. butelką w oko, naruszając czynność tego organu na okres powyżej 7 dni.Od powyższych wyroków rewizję nadzwyczajną na niekorzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny, zarzucając zaskarżonym wyrokom obrazę przepisów prawa materialnego, polegającą na zmianie określenia przez Sąd Wojewódzki kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu Jackowi P. wyrokiem Sądu Rejonowego - jako przewidzianego w art. 156 § 1 k.k., zamiast w art. 155 § 1 pkt 2 k.k. - w następstwie wyrażenia błędnego poglądu, że niemożliwość jednoznacznego rozstrzygnięcia z powodu braku w dokumentacji lekarskiej, czy i w jakim stopniu późniejsze zgłoszenie się pokrzywdzonego do lekarza mogło pogorszyć pourazowy stan oka, nakazuje wyłączyć odpowiedzialność oskarżonego za skutek czynu w postaci utraty przez pokrzywdzonego wzroku lewego oka, oraz rażącą niewspółmierność (łagodność) kary orzeczonej przez Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu za prawidłowo przypisane oskarżonemu przestępstwo przewidziane w art. 155 § 1 pkt 2 k.k., mimo popełnienia go w stanie nietrzeźwości i mimo bardzo znacznego stopnia społecznego niebezpieczeństwa, a w konkluzji wnosząc o zmianę wyroku Sądu Wojewódzkiego w Tarnobrzegu z siedzibą w Sandomierzu oraz wyroku Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu przez wymierzenie oskarżonemu Jackowi P. za przypisane mu powyższym wyrokiem Sądu Rejonowego przestępstwo określone w art. 155 § 1 pkt 2 k.k. kary 3 lat pozbawienia wolności.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest słuszna z następujących powodów przytoczonych już w jej uzasadnieniu:Zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Tarnobrzegu z siedzibą w Sandomierzu jest niesłuszny, jako zapadły z obrazą przepisów prawa materialnego.Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu swego wyroku w istocie nie wykluczył tego, że pokrzywdzony Michał S. uderzony przez oskarżonego Jacka P. butelką w lewe oko doznał urazu powodującego u niego ślepotę tego oka. Sąd Wojewódzki, powołując się na opinię biegłego lekarza okulisty złożoną na rozprawie przed tym sądem, jednak uznał, że niemożliwość jednoznacznego rozstrzygnięcia co do tego, "czy późniejsze zgłoszenie się pokrzywdzonego do lekarza mogło i w jakim stopniu pogorszyć istniejący już pourazowy stan oka", musi skutkować niemożliwość przypisania oskarżonemu przestępstwa określonego w art. 155 § 1 pkt 2 k.k.Pogląd ten należy uznać za błędny. Zgodnie z doktryną prawa karnego i stanowiskiem wyrażonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w zakresie związku przyczynowego przyjęto rozwiązanie oparte na równowartości przyczyn (tzw. teoria ekwiwalencji) z korkturą w zakresie podmiotowym, tj. odpowiedzialności za skutek w zależności od istnienia i rodzaju winy. Wynika z tego, że czyn sprawcy nie musi być wyłączną przyczyną skutku oraz że współistnienie innych okoliczności lub winy innych osób nie wyłącza przyczynowości nawet wtedy, gdy rola tych okoliczności byłaby dominująca.W tej sprawie wymienione Sądu ustaliły jednoznacznie, że istnieje związek przyczynowy między doznanym przez oskarżonego uderzeniem butelką w lewe oko a zaniewidzeniem pokrzywdzonego na to oko.Wynika to z takich dokumentów zebranych w sprawie, jak:1) świadectwo lekarskie biegłego sądowego Waldemara G.,2) protokół przesłuchania lekarza Marii B.,3) historia choroby z kliniki okulistycznej,4) opinia biegłego specjalisty chorób oczu Zygmunta A.Okoliczność, że nawet uznanie za udowodnione tego, iż pokrzywdzony przez zgłoszenie się do badania i leczenia dopiero w czwartym dniu od doznanego urazu mógł znacznie pogorszyć już istniejący pourazowy stan oka, nie wyłącza ani związku przyczynowego, ani odpowiedzialności oskarżonego za powstały skutek jego działania; oskarżony bowiem, uderzając butelką w lewe oko pokrzywdzonego, co najmniej przewidywał możliwość utraty wzroku tego oka i na taki skutek się godził.Czyn oskarżonego zatem wyczerpuje znamiona przestępstwa opisanego w art. 155 § 1 pkt 2 k.k., utrata wzroku jednego oka jest bowiem "innym ciężkim kalectwem" w rozumieniu tego przepisu (...).