V KRN 365/67
WyrokIzba Karna1967-07-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku skazania za wyłudzenie kredytu bankowego, sąd powinien z urzędu zasądzić odszkodowanie na rzecz banku na podstawie art. 3311 § 1 k.p.k., skoro wyciąg z ksiąg banku ma moc tytułu wykonawczego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy wyciąg z ksiąg banku posiada moc prawną tytułu wykonawczego, co umożliwia bankowi samodzielne skierowanie go do egzekucji bez potrzeby uzyskiwania sądowej klauzuli wykonalności, zbędne jest orzekanie z urzędu odszkodowania pieniężnego na rzecz banku na podstawie art. 3311 § 1 k.p.k. Wpis na rachunek bankowy wywołuje skutki materialnoprawne, a przepisy prawa bankowego przyznają wpisom bankowym moc dokumentów publicznych i uprzywilejowania proceduralnego.Stan faktyczny
Oskarżony Henryk G. wyłudził od Banku Rolnego kwotę 40 000 zł pod pozorem remontu warsztatu ślusarskiego, przeznaczając środki na cele konsumpcyjne. Został skazany za zagarnięcie mienia społecznego. Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając niezasądzenie z urzędu odszkodowania na rzecz banku na podstawie art. 3311 § 1 k.p.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił rewizję nadzwyczajną Prokuratora Generalnego PRL bez uwzględnienia.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Henryka G. oskarżonego z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 36, poz. 228), po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej, założonej przez Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie jako rewizyjnego z dnia 5 listopada 1966 r. i utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Powiatowego w Świdwinie z dnia 23 czerwca 1966 r. na podstawie art. 394-396, 400 § 1 k.p.k. rewizję nadzwyczajną pozostawił bez uwzględnienia (...)Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Powiatowego w Świdwinie z dnia 23 czerwca 1966 r. utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 5 listopada 1966 r. oskarżony Henryk G. uznany został za winnego i skazany z mocy art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 36, poz. 228) na dwa lata więzienia i 10 000 zł grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia jej w terminie na 200 dni więzienia zastępczego za to, że w okresie od lipca do września 1964 r. wyłudził kwotę 40 000 zł z Banku Rolnego w S. na remont warsztatu ślusarskiego w S., podczas kiedy nie miał zamiaru warsztatu tego remontować ani zwrócić udzielonego mu kredytu, czym działał na szkodę Banku Rolnego w S.Od opisanych wyżej wyroków założył rewizję nadzwyczajną Prokurator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Rewizja zaskarżonym wyrokom zarzuca obrazę przepisu art. 3311 § 1 k.p.k., polegającą na niezasądzeniu od oskarżonego z urzędu na rzecz pokrzywdzonej instytucji odszkodowania pieniężnego, odpowiadającego wartości zagarniętego mienia społecznego, pomimo skazania oskarżonego za zagarnięcie tegoż mienia i niepokrycia przez niego szkody.Podnosząc ten zarzut rewizja w konkluzji wnosi ó uchylenie obu zaskarżonych wyroków w części dotyczącej kary, skazanie oskarżonego za przypisany mu czyn na karę pozbawienia wolności i grzywny w dotychczasowym rozmiarze, a ponadto zasądzenie od oskarżonego na podstawie art. 3311 § 1 k.p.k. odszkodowania pieniężnego na rzecz pokrzywdzonego Banku Rolnego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje.Rewizja nie jest zasadna.Oskarżony Henryk G. - jak to wynika z niekwestionowanych ustaleń faktycznych sprawy - dnia 16 lipca 1964 r. złożył w Banku Rolnym Oddział Powiatowy w S. wniosek o przyznanie mu długoterminowej pożyczki na remont warsztatu ślusarskiego w S. Decyzją Banku z dnia 18 lipca 1964 r. przyznano oskarżonemu, na wyżej wymieniony cel, kwotę 40 000 zł, która została mu w całości wypłacona w 7 ratach w czasie od dnia 21 lipca do dnia 12 września 1964 r. Jak to słusznie dalej ustaliły Sądy, oskarżony Henryk G. już w chwili podejmowania kredytu powziął zamiar przeznaczenia go w całości na cele konsumpcyjne, a zatem kwotę 40 000 zł wyłudził z Banku pod pozorem remontu warsztatu ślusarskiego.W tym stanie rzeczy przypisanie oskarżonemu Henrykowi G. zagarnięcia mienia społecznego, o jakim: mowa w art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 36, poz. 228), jest zasadne.Sąd Powiatowy, mimo skazania oskarżonego za zagarnięcie mienia społecznego, nie zasądził w myśl art. 3311 § 1 k.p.k. z urzędu na rzecz Banku Rolnego odszkodowania pieniężnego w wysokości 40 000 zł. Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu swego wyroku zauważa, że Sąd Powiatowy nie zastosował art. 3311 § 1 k.p.k.Stanowisko Sądu Powiatowego o niezasądzeniu w myśl art. 3311 § 1 k.p.k. odszkodowania pieniężnego wprawdzie nie zostało uzasadnione, niemniej jednak w konkretnej sytuacji jest słuszne.Wpis na rachunek bankowy prowadzony w księgach banku wywiera skutki materialnoprawne, podobnie jak zapis w księgach publicznych. Moc dokumentów publicznych i uprzywilejowania proceduralnego przyznaje wpisom bankowym art. 21 ustawy z dnia 13 kwietnia 1960 r. o prawie bankowym (Dz. U. z 1960 r. Nr 20, poz. 121 z późn. zm.). W szczególności pkt 2 art. 21 cytowanej ustawy stanowi, że wyciągi z ksiąg banku oraz inne dokumenty stwierdzające zobowiązanie na rzecz banku (...) mają moc prawną tytułów wykonawczych, bez potrzeby uzyskiwania dla nich sądowych klauzul wykonalności. Egzekucja należności (...) odbywa się według wyboru banku, bądź w trybie przepisanym w k.p.c., bądź w trybie egzekucji.W tym stanie rzeczy, skoro sam bank jest władny skierować wyciąg z księgi banku do egzekucji, bez potrzeby uzyskania sądowej klauzuli wykonalności, przeto zbędne jest orzekanie w tej kategorii spraw z urzędu na rzecz banku odszkodowania pieniężnego na podstawie art. 3311 § 1 k.p.k.Z tych zasad należało orzec, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I CZ 109/84 1984-10-01Czy wyciąg z ksiąg bankowych, stanowiący tytuł wykonawczy, może być podstawą egzekucji, gdy dłużnik kwestionuje istnienie zobowiązania wobec banku?
- IV CSK 503/13 2014-05-15Czy wyciąg z ksiąg bankowych, mimo braku mocy dokumentu urzędowego, może stanowić podstawę zasądzenia należności, jeśli pozostałe dowody potwierdzają zasadność roszczenia?
- IV CSK 457/19 2020-03-05Czy umowa o przystąpieniu do długu kredytowego, zawarta przez osoby trzecie po udzieleniu kredytu, stanowi podstawę do wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego przeciwko tym osobom?
- I CSK 412/06 2007-02-21Czy bankowy tytuł egzekucyjny, który stwierdza należność w kwocie wyższej niż faktyczne zadłużenie, może być uznany za skuteczny w części odpowiadającej rzeczywistemu zobowiązaniu?
- I CSKP 90/21 2021-07-15Czy bank, który wyegzekwował świadczenie na podstawie bankowego tytułu wykonawczego, a następnie tytuł ten został pozbawiony wykonalności, jest bezpodstawnie wzbogacony, jeśli powód dochodzi zwrotu wyegzekwowanego świadc…
Powołane przepisy
art. 1 § 1art. 394art. 3311 § 1 KPKart. 21§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.