V KRN 371/68
WyrokIzba Karna1968-06-07
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czyn polegający na kradzieży mienia społecznego o niewielkiej wartości, popełniony w warunkach recydywy, może zostać zakwalifikowany jako wykroczenie, jeśli przemawiają za tym szczególne okoliczności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że czyn polegający na kradzieży mienia społecznego o wartości nieprzekraczającej 300 zł, popełniony w warunkach recydywy, może być zakwalifikowany jako wykroczenie, jeżeli przemawiają za tym szczególne okoliczności. "Szczególne okoliczności" obejmują zarówno aspekty przedmiotowe, jak i podmiotowe, wskazujące, że środki prawa karno-administracyjnego będą wystarczające do osiągnięcia celu. W analizowanej sprawie, niewielka wartość skradzionego artykułu żywnościowego (17,50 zł) oraz motywacja oskarżonej (chęć zaspokojenia podstawowej potrzeby życiowej dziecka w trudnej sytuacji materialnej) uzasadniały takie potraktowanie czynu.Stan faktyczny
Stanisława R. została skazana za kradzież paczki masła o wartości 17,50 zł, popełnioną w warunkach recydywy. Sąd Powiatowy orzekł karę 6 miesięcy więzienia i grzywnę, a Sąd Wojewódzki utrzymał ten wyrok. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając błędną kwalifikację prawną czynu i niedopatrzenie się okoliczności uzasadniających potraktowanie go jako wykroczenia. Oskarżona przyznała się do winy, cieszyła się dobrą opinią, a kradzież motywowana była chęcią zaspokojenia potrzeby życiowej jej małego dziecka w trudnej sytuacji materialnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone wyroki i umorzył postępowanie karne wobec oskarżonej, uznając czyn za wykroczenie, wobec którego nastąpiło przedawnienie orzekania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Dąbrowski. Sędziowie: K. Grzebuła, J. Szamrej (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Ferenc.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stanisławy R., oskarżonej z art. 6 lit. a) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Ministra Sprawiedliwości na korzyść oskarżonej od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi z dnia 10 stycznia 1968 r. i utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Powiatowego dla m. Łodzi z dnia 17 sierpnia 1967 r., na podstawie art. 394-396, 400 § 1 i 4, 383 pkt 2 i 3, 388 § 1 k.p.k.:uchylił oba zaskarżone wyroki i na podstawie art. 3 lit. c) k.p.k. w związku z art. 17 i 23 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. (Dz. U. Nr 23, poz. 149) umorzył postępowanie karne przeciwko Stanisławie R. (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Powiatowego dla m. Łodzi z dnia 17 sierpnia 1967 r. Stanisława R. została skazana z mocy art. 6 lit. a) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) na karę 6 miesięcy więzienia i 200 zł grzywny za to, że w dniu 11 maja 1967 r. w Ł., będąc karana za przestępstwo tego samego rodzaju, zabrała w celu przywłaszczenia jedną paczkę masła wartości 17,50 zł na szkodą PSS w Ł.Powyższy wyrok Sąd Wojewódzki dla m. Łodzi utrzymał w nocy wyrokiem z dnia 10 stycznia 1968 r.Od obu wymienionych wyroków Minister Sprawiedliwości założył rewizję nadzwyczajną na korzyść oskarżonej.Rewizja nadzwyczajna zarzuca zaskarżonym wyrokom błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za ich podstawę przez niedopatrzenie się z obrazą art. 8 i 320 k.p.k. - okoliczności przemawiających za uznaniem czynu oskarżonej za wykroczenie w myśl art. 23 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. (Dz. U. Nr 23, poz. 149).Podnosząc ten zarzut, rewizja nadzwyczajna wnosi o uchylenie zaskarżonych wyroków i umorzenie postępowania w sprawie z mocy art. 3 lit. c) k.p.k. w związku z art. 17 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. (Dz. U. Nr 23, poz. 149).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Między innymi w razie popełnienia kradzieży lub przywłaszczenia mienia społecznego wartości nie przekraczającej 300 zł w warunkach recydywy określonej w art. 16 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. (Dz. U. Nr 23, poz. 149) sąd może orzec jak w sprawie o wykroczenie, jeżeli przemawiają za tym szczególne okoliczności (art. 23 i 25 cytowanej ustawy).Przez wspomniane "szczególne okoliczności" należy rozumieć okoliczności zarówno przedmiotowe, jak i podmiotowe, ze względu na które można przypuszczać, że zastosowanie środków prawa karno-administracyjnego wystarczy do osiągnięcia celu.W sprawie niniejszej zachodziły okoliczności zarówno przedmiotowe, jak i podmiotowe, które uzasadniały orzeczenie jak w sprawie o wykroczenie w myśl art. 23 cytowanej wyżej ustawy. Mianowicie w wypadku niniejszym - przedmiotem stojącej na pograniczu usiłowania kradzieży był artykuł żywnościowy małej wartości (17,50 zł), a pobudką dokonania tej kradzieży przez oskarżoną, która przyznała się do winy i cieszyła się dobrą opinią w miejscu zamieszkania, była chęć zaspokojenia pierwszej potrzeby życiowej małego dziecka, wywołana jej trudną sytuacją życiową. Oskarżona bowiem opiekowała się 4-letnim dzieckiem i w związku z tym nie pracowała, a maż jej - jak to w sposób niczym nie podważony wyjaśniła na rozprawie - pracował poza miejscem zamieszkania i nie łożył na utrzymanie tego dziecka.W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy uznał czyn oskarżonej za wykroczenie z art. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. (Dz. U. Nr 23, poz. 149), ale wobec faktu, że w "takiej sytuacji nastąpiło już przedawnienie orzekania, uchylił oba zaskarżone wyroki i na podstawie art. 3 lit. c) k.p.k. w zw. z art. 17 i 23 cytowanej wyżej ustawy umorzył przeciwko oskarżonej postępowanie karne.
Powiązane orzeczenia
- III KK 199/14 2014-07-16Czy sąd, orzekając w sprawie o czyn, który w dacie wyrokowania stał się wykroczeniem w związku ze zmianą przepisów o minimalnym wynagrodzeniu, powinien zastosować ustawę względniejszą dla sprawcy, a tym samym zakwalifiko…
- IV KK 709/19 2020-01-14Czy Sąd Okręgowy, zmieniając wyrok Sądu Rejonowego i kwalifikując czyn jako wykroczenie zamiast przestępstwa z uwagi na wartość przedmiotu, rażąco naruszył przepisy prawa procesowego i materialnego, jeśli wartość ta prze…
- V KK 376/14 2015-03-06Czy czyny polegające na kradzieży i paserstwie, których wartość mienia nie przekraczała 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę w dacie wyrokowania, powinny być oceniane jako wykroczenia, a nie przestępstwa, nawet jeśli w…
- V KK 281/23 2023-10-03Czy sąd może wydać wyrok nakazowy w sprawie o wykroczenie, jeśli suma wartości skradzionych przedmiotów uzasadnia odpowiedzialność za przestępstwo, a nie wniesiono aktu oskarżenia?
- V KK 137/24 2024-11-27Czy sąd powinien zastosować przepisy Kodeksu wykroczeń zamiast Kodeksu karnego w przypadku kradzieży mienia o łącznej wartości poniżej 800 złotych, jeśli nowelizacja Kodeksu wykroczeń podwyższająca ten próg weszła w życi…
Powołane przepisy
art. 6art. 394art. 3art. 17art. 8art. 23art. 16 § 1 pkt 1art. 1§ 1§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.