V KRN 96/90
WyrokIzba Karna1990-04-06
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest wzajemne znęcanie się małżonków nad sobą w tym samym czasie, biorąc pod uwagę, że pojęcie znęcania się zakłada przewagę sprawcy nad ofiarą?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pojęcie 'znęcania się' zakłada istnienie przewagi sprawcy nad osobą pokrzywdzoną, której ta nie może się przeciwstawić lub może to uczynić tylko w niewielkim stopniu. W związku z tym, nie jest możliwe przyjęcie wzajemnego znęcania się małżonków nad sobą w tym samym czasie. Niewłaściwe było również nieuwzględnienie przez sądy obu instancji faktu uprzedniego skazania Jerzego W. za znęcanie się nad Krystyną W. w okresie objętym zarzutem postawionym oskarżonej, co mogło mieć wpływ na treść wyroków.Stan faktyczny
Krystyna W. została skazana za znęcanie się fizyczne i moralne nad swoim byłym mężem Jerzym W. w okresie od stycznia do sierpnia 1985 r. Sąd Wojewódzki utrzymał wyrok w mocy. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę przepisów postępowania karnego, w tym niedołączenie akt sprawy, w której Jerzy W. był skazany za znęcanie się nad Krystyną W. w tym samym okresie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone wyroki i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Krystyny W., skazanej z art. 184 § 1 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości na korzyść od wyroków Sądu Rejonowego w S. z dnia 4 grudnia 1987 r. i Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 23 marca 1988 r. - uchylił zaskarżone wyroki i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Rejonowego w S. z 4 XII 1987 r. Krystyna W. skazana została na podstawie art. 184 § 1 k.k. na 1 rok pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na okres 4 lat za to, że od stycznia 1985 r. do 27 VIII 1985 r. w S., znęcała się fizycznie i moralnie nad swoim b. mężem Jerzym W., z którym zamieszkuje we wspólnym mieszkaniu, w ten sposób, że biła go rękami i różnymi przedmiotami użytku domowego po całym ciele, utrudniała dostęp do mieszkania, piwnicy i komórki przez zmianę zamków i kluczy, znieważała go słowami powszechnie przyjętymi za obelżywe.Sąd Wojewódzki w K. orzeczeniem z 23 III 1988 r. utrzymał w mocy powyższy wyrok.Wymienione wyroki: Sądu Rejonowego w S. i Sądu Wojewódzkiego w K. zaskarżył na korzyść oskarżonej Krystyny W. wniesioną rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości.Opierając rewizję nadzwyczajną na podstawie wymienionej w art. 387 § 2 k.p.k. w zw. z art. 462 k.p.k. zarzucił mającą wpływ na treść wyroku obrazę art. 3 § 1, art. 357 § 1 i art. 372 § 2 k.p.k. przez niedołączenie akt Sądu Rejonowego w N. przeciwko Jerzemu W., oskarżonemu z art. 184 § 1 k.k. i nierozważenie okoliczności, że został on skazany za znęcanie się nad Krystyną W. także w okresie od stycznia do marca 1986 r., objętym zarzutem przypisanym oskarżonej i wniósł o uchylenie powyższych wyroków i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zawarty w rewizji nadzwyczajnej zarzut jest zasadny. Stąd też wniosek rewizyjny również jako trafny został uwzględniony.Sądy obu instancji nie uwzględniły w swych wyrokach, iż Jerzy W. był uprzednio skazany za znęcanie się nad swą żoną Krystyną, przy czym skazanie to obejmowało także okres od stycznia do 28 III 1985 r., to jest ten sam, w którym oskarżona miała się znęcać nad mężem.Pojęcie "znęcania się" zawiera w sobie istnienie przewagi sprawcy nad osobą pokrzywdzoną, której nie może się ona przeciwstawić lub może to uczynić tylko w niewielkim stopniu. Nie jest zatem możliwe przyjęcie wzajemnego znęcania się nad sobą małżonków w tym samym czasie.Sąd Wojewódzki zaliczył wprawdzie do materiału dowodowego, na wniosek obrońcy oskarżonej, odpis wyroku w sprawie przeciwko Jerzemu W., ale z tego dowodu nie wyciągnął wniosków. Nie zażądano akt sprawy II K 679/85 w N., co było niezbędne, choćby dla oceny wiarygodności zeznań Jerzego W. Z akt tych wynika między innymi, iż Jerzy W. w swych wyjaśnieniach na rozprawie 8 VIII 1985 r. nic nie wspominał o rzekomym wyrzucaniu przez żonę jego garnków ani utrudnianiu mu korzystania z mieszkania i szafy ubraniowej, przy czym w doniesieniu o przestępstwie głównie te zarzuty stawia Krystynie W., a powyższe działania oskarżonej miały mieć miejsce już od stycznia 1985 r. W aktach tych znajduje się też szereg pism Krystyny W. dotyczących dalszych aktów agresji ze strony byłego męża.Sądy obu instancji nie rozporządzały zatem całością materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, co niewątpliwie mogło mieć wpływ na treść wyroków.Sąd Najwyższy na podstawie art. 402 § 3 k.p.k. przeprowadził na rozprawie rewizyjnej dowód z akt II K 679/85 Sądu Rejonowego w N. Zawartość tychże akt i przeprowadzone w nich dowody osobowe potwierdzają przytoczoną wyżej argumentację.Z tych względów Sąd Najwyższy podzielając wniosek rewidującego i jego ocenę prawną - uchylił zaskarżone wyroki i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania.
Powiązane orzeczenia
- III KK 661/18 2018-12-11Czy zachowania małżonków polegające na wzajemnym ubliżaniu, popychaniu się i szarpaniu, stanowią podstawę do przypisania tylko jednej stronie zamiaru znęcania się fizycznego lub psychicznego nad osobą najbliższą i wyczer…
- IV KK 369/16 2017-03-14Czy sąd odwoławczy, rozpoznając apelację od wyroku skazującego za znęcanie się i zgwałcenie, naruszył przepisy postępowania karnego, w szczególności art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., poprzez nierozważenie zarzut…
- I KK 175/25 2025-06-25Czy zachowania sprawcy, polegające na kłótniach, awanturowaniu się, wzajemnym wyzywaniu i naruszaniu nietykalności cielesnej, mogą być uznane za znęcanie się w rozumieniu art. 207 § 1 k.k., jeśli nie wykazują przewagi ag…
- II KK 593/23 2024-04-10Czy stosunki seksualne odbywane przez męża z żoną, wbrew jej woli, w kontekście wcześniejszego znęcania się nad nią, mogą być uznane za przemoc lub groźbę bezprawną w rozumieniu art. 197 § 1 k.k. (przestępstwo zgwałcenia…
- V KK 376/18 2019-07-09Czy prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo znęcania się nad pokrzywdzoną w określonym okresie czasu wyłącza możliwość ponownego postępowania w sprawie o przestępstwo znęcania się popełnione w późniejszym okresie, sta…
Powołane przepisy
art. 184 § 1 KKart. 387 § 2 KPKart. 462 KPKart. 3 § 1art. 357 § 1art. 372 § 2 KPKart. 402 § 3 KPK§ 1§ 2§ 3
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności.