V KS 11/20

Sygn. akt V KS 11/20 POSTANOWIENIE Dnia 24 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący) SSN Barbara Skoczkowska SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) w sprawie A. Ł. oskarżonego o dokonanie czynu z art. 296 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 czerwca 2020 r., skargi obrońcy oskarżonego w trybie art. 539a k.p.k., na wyrok sądu odwoławczego - Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II AKa (…), uchylającego wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt III K (...), p o s t a n o w i ł: 1. oddalić skargę; 2. obciążyć oskarżonego kosztami postępowania skargowego. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z dnia 16 listopada 2017 r. (sygn. akt III K (…)) A. Ł. został uniewinniony od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 296 § 1, 2 oraz 3 k.k. Wyrok ten został następnie uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 18 grudnia 2019 r. (sygn. akt II AKa (…)). Od powyższego wyroku skargę na orzeczenie sądu odwoławczego wniósł obrońca oskarżonego, zarzucając przedmiotowemu rozstrzygnięciu „na podstawie art. 539a § 3 k.p.k. naruszenie dyspozycji art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k., polegające na 2 uchyleniu orzeczenia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, mimo że w sprawie nie zachodziła konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości.” Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) w całości i przekazanie temu Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania postępowaniu odwoławczym. W odpowiedzi na przedmiotową skargę Prokurator wniósł o jej oddalenie. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie ze stanowiskiem zawartym w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2018 r., I KZP 10/18, które Sąd Najwyższy w niniejszym składzie podziela "[m]ożliwość uchylenia wyroku uniewinniającego, umarzającego albo warunkowo umarzającego postępowanie karne i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania związana z regułą ne peius określoną w art. 454 § 1 k.p.k. (art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k.) zachodzi dopiero wtedy, gdy sąd odwoławczy - w wyniku usunięcia stwierdzonych uchybień stanowiących jedną z podstaw odwoławczych określonych w art. 438 pkt 1-3 k.p.k. (czyli np. po uzupełnieniu postępowania dowodowego, dokonaniu prawidłowej oceny dowodów, poczynieniu prawidłowych ustaleń faktycznych) - stwierdza, że zachodzą podstawy do wydania wyroku skazującego czemu stoi na przeszkodzie zakaz określony w art. 454 § 1 k.p.k. Sama tylko możliwość wydania takiego wyroku w ponownym postępowaniu przed sądem pierwszej instancji jest niewystarczająca dla przyjęcia wystąpienia reguły ne peius określonej w art. 454 § 1 k.p.k.". Oznacza to, że sąd odwoławczy zobligowany jest albo uzupełnić postępowanie dowodowe, by upewnić się, że rozstrzygnięcie uniewinniające jest niezasadne, lub wyraźnie uargumentować, iż na podstawie zgromadzonego w sposób prawidłowy materiału dowodowego nie ma możliwości wydania wyroku uniewinniającego. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż Sąd odwoławczy podzielił zarzut apelacyjny naruszenia art. 170 § 1 pkt 5 w zw. z art. 3 201 k.p.k. Sprowadzał się on zasadniczo do zakwestionowania pasywności dowodowej Sądu I instancji w kluczowym dla istotny sprawy przedmiocie, tj. ustalenia wartości inwestycyjnej zbytych udziałów w spółce U. sp. z o.o. na dzień 11 lipca 2011 r. Sąd I instancji przy braku tego dowodu orzekał na podstawie niepełnego materiału dowodowego. Świadczyło to, zdaniem Sądu odwoławczego zatem o niemiarodajności wniosków wysnutych przez Sąd I instancji. Na stronie 7 uzasadnienia wyroku Sądu II instancji wyraźnie pada stwierdzenie, że uzupełnienie materiału dowodowego w toku postępowania odwoławczego przez uzyskanie dokumentacji finansowej U. sp. z o.o za 2011 r. oraz uzyskanie opinii biegłego z zakresu analizy finansowej, wyceny przedsiębiorstw i aktywów niematerialnych utwierdziła ten Sąd w przekonaniu o niezasadności uniewinnienia A. Ł.. Trudno oczekiwać zatem bardziej klarownego uzasadnienia wyroku uchylającego, dlatego Sąd Najwyższy skargę obrońcy oskarżonego oddalił, uznając sformułowany w niej zarzut za nietrafny. Pamiętać należy, że z treści art. 454 § 1 k.p.k., wynika reguła ne peius określająca potrzebę uchylenia zaskarżonego wyroku tylko wtedy, gdy ocena realiów sprawy dokonana przez sąd odwoławczy doprowadzi ten organ do wniosku, że zachodzi realne prawdopodobieństwo wydania wyroku skazującego, a do takiego rozstrzygania, ze względu na zakaz określony w tym przepisie, sąd drugiej instancji nie jest uprawniony. Wobec powyższego, należało orzec jak w sentencji.