V KS 11/21

Sygn. akt V KS 11/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 kwietnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Przemysław Kalinowski SSN Piotr Mirek Protokolant Małgorzata Czartoryska w sprawie oskarżonych Ł. F., A. F., J. C. o czyn z art. 300 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 kwietnia 2021 r. skargi obrońcy oskarżonych od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 12 stycznia 2021 r., sygn. akt IV Ka (…) uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia 10 października 2018 r., sygn. akt II K (…) i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. oraz art. 527 § 4 k.p.k. w zw. z art. 539f k.p.k. 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania; 2. zarządza zwrócenie każdemu z oskarżonych uiszczonych opłat od skargi w kwocie po 450 (czterysta pięćdziesiąt) zł. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 10 października 2018 r., w sprawie o sygn. akt II K (…), Sąd Rejonowy w O. uniewinnił oskarżonych Ł. F., A. F. i J. C. od popełnienia zarzuconych im przestępstw z art. 300 § 1 k.k. Apelację od tego wyroku wywiódł pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego P.H.P. A. sp. z o.o. Podnosząc w niej zarzuty obrazy prawa procesowego i materialnego, a także zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z dnia 21 marca 2019 r., w sprawie o sygn. akt IV Ka (…), Sąd Okręgowy w W. uchylił powyższy wyrok wobec Ł. F., A. F. oraz J. C. i sprawę tych oskarżonych przekazał Sądowi Rejonowemu w O. do ponownego rozpoznania. W składzie tego sądu zasiadał sędzia G. S. Od orzeczenia tego wniesiono skargę na wyrok sądu odwoławczego, a po jej rozpoznaniu Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 19 września 2019 r., w sprawie o sygn. akt V KS 30/19, uchylił zaskarżony wyrok sądu odwoławczego i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 12 stycznia 2021 r., w sprawie o sygn. akt IV Ka (…), uchylił zaskarżony wyrok sądu I instancji i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w O. do ponownego rozpoznania. W sprawie tej orzekał również sędzia G. S. Od powyższego wyroku skargę w trybie art. 539a §1, 2 k.p.k. wniósł obrońca oskarżonych, który zaskarżając wyrok w całości postawił w niej zarzut obrazy art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k. polegający na wydaniu skarżonego orzeczenia przez sędziego podlegającego wyłączeniu od orzekania w niniejszej sprawie z mocy prawa, z uwagi na fakt brania udziału w wydaniu orzeczenia, które zostało uchylone. W konkluzji obrońca oskarżonych wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Rzeczywiście, zaskarżony skargą wyrok Sądu Okręgowego w W. obarczony jest uchybieniem kwalifikowanym jako bezwzględna 3 przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k. W składzie rozpoznającym sprawę w dniu 12 stycznia 2021 r. (IV Ka (…)) zasiadał sędzia, który podlegał wyłączeniu na podstawie art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k. Przepis ten stanowi, że sędzia jest wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli brał udział w wydaniu orzeczenia, które zostało uchylone. Tymczasem, sędzia G. S. orzekał w tej sprawie w postępowaniu odwoławczym już w dniu 21 marca 2019 r., w sprawie o sygn. akt IV Ka (…) (k. 680), a wyrok wówczas wydany w tej sprawie został uchylony przez Sąd Najwyższy w wyniku uwzględnienia skargi na wyrok kasatoryjny; w konsekwencji sprawa została przekazana przez Sąd Najwyższy do ponownego (drugiego już w tej sprawie) jej rozpoznania w postępowaniu odwoławczym (k. 723-725). Bezsporne jest zaś, że podstawa wyłączenia sędziego wskazana w art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k. aktualizuje się w postępowaniu odwoławczym, toczącym się ponownie na skutek uwzględnienia skargi na kasatoryjny wyrok sądu odwoławczego (art. 539a § 1 k.p.k. – por. np. wyrok SN z dnia 22 kwietnia 2020 r., I KS 6/20, OSNKW 2020, z. 6, poz. 23). Skoro zatem w toku ponownego postępowania odwoławczego w składzie sądu drugiej instancji zasiadał ten sam sędzia, który orzekał już uprzednio w składzie sądu odwoławczego, i wyrok wówczas wydany został uchylony, a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania, to zaistniało uchybienie z art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k., które stanowi bezwzględny powód odwoławczy z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. W tym stanie rzeczy konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania. Rozpoznając sprawę po raz trzeci w postępowaniu odwoławczym sąd ten winien baczyć, by w jego składzie nie orzekał żaden z sędziów, którzy już uczestniczyli w rozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym. O zwrocie opłat od skargi orzeczono na podstawie art. 527 § 4 k.p.k. w zw. z art. 539f k.p.k. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.