V KS 39/21
Izba Karna2022-01-25
Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchylenie przez sąd odwoławczy wyroku uniewinniającego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w sytuacji gdy sąd odwoławczy uznał, że czyn został popełniony co najmniej z winy nieumyślnej, narusza przepis art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że uchylenie wyroku uniewinniającego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd odwoławczy, w sytuacji gdy materiał dowodowy wskazuje na popełnienie przestępstwa co najmniej z winy nieumyślnej, jest dopuszczalne na podstawie art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k. Sąd odwoławczy nie mógł skazać oskarżonego z uwagi na zakaz reformationis in peius, ale mógł uchylić wyrok uniewinniający, jeśli uznał, że sąd pierwszej instancji dokonał błędnej oceny prawnej czynu, nie rozważając odpowiedzialności za popełnienie go w warunkach nieumyślności.Stan faktyczny
Oskarżony J. S. został oskarżony prywatnym aktem oskarżenia o czyn z art. 157 § 2 k.k. Sąd Rejonowy uniewinnił go, uznając brak zamiaru popełnienia przestępstwa. Sąd Okręgowy uchylił wyrok uniewinniający i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że czyn mógł zostać popełniony co najmniej z winy nieumyślnej. Obrońca oskarżonego wniósł skargę na wyrok Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie art. 437 § 2 k.p.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy oskarżonego na wyrok Sądu Okręgowego i obciążył oskarżonego kosztami postępowania w przedmiocie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KS 39/21 POSTANOWIENIE Dnia 25 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie J. S. oskarżonego z art. 157 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 stycznia 2022 r. skargi obrońcy oskarżonego na wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 6 października 2021 r., sygn. akt IV Ka […], uchylający wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 19 kwietnia 2021 r., sygn. akt V K […] i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania p o s t a n o w i ł: 1. oddalić skargę, 2. obciążyć oskarżonego kosztami sądowymi postępowania w przedmiocie skargi. UZASADNIENIE J. S. został oskarżony prywatnym aktem oskarżenia o to, że „w dniu 12 września 2019 roku pełniąc dyżur na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym w […] Szpitalu […] przy ulicy […] dopuścił się rękoczynu wobec A. T., polegającego na uderzeniu go telefonem w twarz, rozcięciu wargi, naruszając w ten sposób nietykalność cielesną A. T. i powodując lekki uszczerbek na zdrowiu”, tj. o czyn z art. 157 § 2 k.k.
2 Sąd Rejonowy w W., wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2021 r., sygn. akt V K […], uniewinnił J. S. od popełnienia zarzuconego mu czynu. Od tego wyroku apelację wniósł oskarżyciel prywatny A. T.. Zaskarżył go w całości i zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że oskarżony nie popełnił zarzucanego mu przestępstwa. Sąd Okręgowy w W., wyrokiem z dnia 6 października 2021 r., sygn. akt IV Ka […], uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania. Obrońca oskarżonego wniósł skargę na uchylający wyrok Sądu Okręgowego w W., zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie art. 437 § 2 k.p.k., polegające na uchyleniu wyroku Sądu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania celem przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, podczas gdy w świetle przepisu art. 437 § 2 k.p.k. konieczność taka nie zachodzi, czynności Sądu I instancji zostały przeprowadzone prawidłowo, zaś przedstawione przez Sąd powody uchylenia wyroku Sądu I instancji nie uzasadniają wydania orzeczenia kasatoryjnego w niniejszej sprawie. Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w W. jako sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 437 § 2 k.p.k. sąd odwoławczy może uchylić zaskarżone orzeczenie i przekazać sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpoznania tylko w jednym z trzech przypadków: zaistnienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych, konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości oraz wówczas, gdy wydanie wyroku reformatoryjnego naruszyłoby regułę ne peius, wskazaną w art. 454 § 1 k.p.k. Uchylenie orzeczenia sądu meriti na jakiejkolwiek innej podstawie lub po błędnym ustaleniu wystąpienia którejś z powyższych przesłanek, jest niedopuszczalne. Wbrew skarżącemu powodem uchylenia przez Sąd Okręgowy w W. wyroku Sądu I instancji i przekazania sprawy oskarżonego J. S. do ponownego rozpoznania nie była konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego
3 w całości lecz zakwestionowanie dokonanej przez ten Sąd oceny prawnej zachowania oskarżonego, polegającego na rzuceniu (odrzuceniu) w kierunku pokrzywdzonego telefonu komórkowego, który udzerzył go w górną wargę i spowodował jej rozcięcie i w rezultacie krytyczna ocena uniewinnienia oskarżonego od popełnienia zarzucanego czynu. Sąd odwoławczy stwierdził, że Sąd Rejonowy dokonał błędnej oceny prawnej zdarzenia, ponieważ zaniechał rozważenia odpowiedzialności karnej J. S. za czyn popełniony w warunkach nieumyślności. Sąd Rejonowy przyjął, że brak zamiaru po stronie oskarżonego przesądza o konieczności jego uniewinnienia. Stoi to w sprzeczności z treścią art. 157 § 3 k.k., przewidującego odpowiedzialność sprawcy za przestępstwo z art. 157 § 2 k.k. popełnione z winy nieumyślnej. Sąd odwoławczy, aprobując ustalenie Sądu I Instancji o braku podstaw do przypisania oskarżonemu działania w zamiarze spowodowania uszczerbku na zdrowiu A. T., stwierdził jednak, że „zebrany materiał dowodowy wskazuje na popełnienie przestępstwa co najmniej z winy nieumyślnej, ewentualnie z winy umyślnej w zamiarze wynikowym” (uzasadnienie zaskarżonego wykroku, pkt. 3.1., s. 4). Dodał przy tym, że wątpliwości budzi rzetelność zbadania przez Sąd I instancji zapisu z monitoringu. O ile rzeczywiście powtórna analiza zapisu szpitalnego monitoringu mogłaby zostać przeprowadzona w postępowaniu drugoinstancyjnym, o tyle byłoby to niecelowe, wobec wcześniej wyrażonego przez Sąd odwoławczy przekonania o istnieniu podstaw do przypisania oskarżonemu odpowiedzialności za czyn z art. 157 § 2 k.k. Skazanie J. S. na tym etapie postępowania nie było jednak możliwe w świetle reguły ne peius, zabraniającej skazania w postępowaniu odwoławczym w sytuacji, gdy Sąd I instancji wydał orzeczenie uniewinniające (art. 454 § 1 k.p.k.). Należy więc uznać, że w niniejszej sprawie istniała przewidziana prawem przesłanka wydania wyroku uchylającego orzeczenie Sądu I instancji. Tym samym skarga złożona przez obrońcę oskarżonego podlegała oddaleniu jako bezzasadna. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie, przy czym o kosztach postępowania skargowego zgodnie z art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.pk.
Powiązane orzeczenia
- IV KS 5/22 2022-04-29Czy uchylenie przez sąd odwoławczy wyroku uniewinniającego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w sytuacji gdy sąd odwoławczy nie podziela oceny dowodów dokonanej przez sąd pierwszej instancji, stanowi naruszen…
- IV KS 1/20 2020-02-25Czy sąd odwoławczy może uchylić wyrok uniewinniający i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, opierając się jedynie na wadliwej ocenie dowodów przez sąd pierwszej instancji, bez przeprowadzenia własnej oceny materiał…
- IV KS 12/25 2025-05-28Czy uchylenie przez sąd odwoławczy wyroku uniewinniającego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w sytuacji gdy sąd odwoławczy stwierdził błąd w ustaleniach faktycznych sądu pierwszej instancji, ale nie mógł ska…
- III KS 7/23 2023-05-09Czy sąd odwoławczy, uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył art. 437 § 2 k.p.k. w sytuacji, gdy wskazał na konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości,…
- I KS 38/25 2026-02-05Czy uchylenie przez sąd odwoławczy wyroku uniewinniającego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w sytuacji gdy nie zachodzą przesłanki do wydania wyroku skazującego w instancji odwoławczej z uwagi na zakaz refo…
Powołane przepisy
art. 157 § 2 KKart. 437 § 2 KPKart. 454 § 1 KPKart. 157 § 3 KKart. 637a KPKart. 636 § 1 k.pk.§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy