V KZ 13/20

Sygn. akt V KZ 13/20 POSTANOWIENIE Dnia 12 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie Z. W. skazanego z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 12 maja 2020 r. zażalenia skazanego na zarządzenie Przewodniczącego V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w K. z dnia 9 marca 2020 r., sygn. akt V Ka (…), o odmowie wyznaczenia skazanemu obrońcy z urzędu w celu sporządzenia kasacji i przyjęcia kasacji, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazać do dalszego procedowania Prezesowi Sądu Okręgowego w K. UZASADNIENIE Pismem skierowanym Prokuratury Rejonowej w K., datowanym 2 stycznia 2020 r., skazany Z. W. zwrócił się o wyznaczeniu mu obrońcy z urzędu w celu wniesienia kasacji, należy przyjąć, że od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 20 kwietnia 2018 r., V Ka (…). Pismo to zostało przekazane Sądowi Rejonowemu w S., a następnie Sądowi Okręgowemu w K... Zarządzeniem z dnia 9 marca 2020 r. Przewodniczący V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w K. na podstawie art. 81 § 1, art. 524 § 1 i art. 530 § 2 k.p.k. „po rozpoznaniu (…) wniosku skazanego (…) w przedmiocie 2 wyznaczenia obrońcy z urzędu w celu sporządzeniu od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 20 kwietnia 2018 roku, sygn. akt V Ka (…)” odmówił wyznaczenia skazanemu Z. W. obrońcy z urzędu w celu sporządzenia kasacji (pkt 1) oraz odmówił przyjęcia kasacji (pkt 2). W uzasadnieniu stwierdzono, że nie Przewodniczący Wydziału, ale „Sąd Okręgowy zważył, co następuje” oraz wskazano m.in, że termin do wniesienia kasacji wynosi 30 dni od daty otrzymania wyroku sądu odwoławczego z uzasadnienie, jednak „w przedmiotowej sprawie uzasadnienia nie sporządzono, albowiem ani skazany, ani jego ówczesny obrońca z urzędu, stosownego wniosku nie złożyli”. Odnotowano też, że skazany występował o wniesienie kasacji nadzwyczajnej w trybie art. 521 § 1 k.p.k., jednak z pisma Prokuratury Krajowej wynika, że jego wniosek został załatwiony odmownie. Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł skazany, podkreślając, że cyt. „jako osoba poszkodowana mam prawo do obrony i wyznaczenia mi pełnomocnika z urzędu”. Wyraził swoje niezadowolenie z orzeczeń wydanych w jego sprawie przez sądy obu instancji, podkreślając niesłuszność skazania i zapowiedział, że będzie walczył o sprawiedliwość. Następnie sporządził kolejne pismo datowane 6 kwietnia 2020 r., w którym ponownie deklarował, że cyt. „całkowicie nie zgadzam się z decyzją Sądu Okręgowego w K. z dnia 9 marca 2020 r.”, z tym, że polemizował nie tyle z tą decyzją, ile przekonywał o niesłuszności skazującego go wyroku. Zarządzeniem z dnia 26 marca 2020 r. Przewodniczący V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w K. na podstawie art. 530 § 1 k.p.k. zarządził: 1. „zażalenie skazanego Z. W. na zarządzenie z dnia 9 marca 2020 r. o odmowie przyjęcia kasacji – złożone w terminie; 2. akta sprawy Sądu Rejonowego w S., sygn. akt II K (…) (sygn. akt Sądu Okręgowego w K. V Ka (…)) – przesłać Sądowi Najwyższemu w Warszawie, celem rozpoznania zażalenia, 3. (…)”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Nie jest całkiem jasne, dlaczego chociaż w części wstępnej zarządzenia z dnia 9 marca 2020 r. podano, że przedmiotem procedowania jest wyłącznie wniosek skazanego w przedmiocie wyznaczenia obrońcy z urzędu, w części 3 dyspozytywnej m.in. odmówiono przyjęcia kasacji. Przy braku w aktach sprawy pisma skazanego wprost określonego przez niego jako kasacja, wypada przyjąć, że Przewodniczący Wydziału wniosek skazanego zasadniczo dotyczący wyznaczenia obrońcy z urzędu w celu wniesienia kasacji, ale też kwestionujący zasadność skazania, zarazem potraktował jako osobistą kasację skazanego. Konsekwentnie zażalenie skazanego potraktował jako kwestionujące odmowę przyjęcia kasacji, chociaż w treści pisma Z. W. akcentował raczej niezadowolenie z odmowy przydzielenia mu obrońcy z urzędu. Niezależnie od tego, że chociaż decyzja o odmowie wyznaczenia adwokata lub radcy prawnego w celu sporządzenia kasacji nie może być zaskarżona wprost (art. 528 §1 pkt 2 k.p.k.), ale stosownie do art. 528 § 2 k.p.k. może być jednak kwestionowana w zażaleniu na zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, wypada skupić uwagę na tym właśnie zarządzeniu, stosownie do zarządzenia przekazującego zażalenie do rozpoznania Sądowi Najwyższemu. Zarządzenie odmawiające przyjęcia kasacji podlegało uchyleniu, bowiem zostało oparte na błędnej przesłance. W szczególności nie wiadomo, dlaczego Przewodniczący Wydziału stwierdził, że uzasadnienie wyroku wydanego w sprawie Z.W. przez Sąd Okręgowy w K. nie zostało sporządzone wobec braku wniosku skazanego i obrońcy. W rzeczywistości obrońca z urzędu Z. W. pismem z 24 kwietnia 2018 r. wniósł o „sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku, wydanego przez Sąd Okręgowy w K. V Wydział Karny Odwoławczy w dniu 20 kwietnia 2018 r. w sprawie V Ka (…), zapowiadając ewentualne złożenie kasacji” (k. 391). Żądane uzasadnienie zostało sporządzone (k. 393 - 396) i wraz z odpisem wyroku wysłane obrońcy (k. 398), brak jest natomiast w aktach sprawy dowodu jego doręczenia. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. W trakcie dalszego procedowania wydaje się konieczne wyjaśnienie kwestii doręczenia obrońcy skazanego wyroku z uzasadnieniem, a w dalszej kolejności podjęcie decyzji uwzględniającej realia procesowe sprawy. 4