V KZ 16/22

PostanowienieIzba Karna2022-04-27

Skład orzekający: Marek Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu apelacyjnego o nieuwzględnieniu wniosku o przekazanie sprawy innemu równorzędnemu sądowi, wydane w trybie art. 442 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 558 k.p.k., jest zaskarżalne zażaleniem?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie sądu apelacyjnego o nieuwzględnieniu wniosku o przekazanie sprawy innemu równorzędnemu sądowi, wydane w trybie art. 442 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 558 k.p.k., nie jest zaskarżalne zażaleniem. Trafnie wskazano, że zgodnie z art. 459 k.p.k., zażalenie przysługuje tylko na postanowienia sądu zamykające drogę do wydania wyroku, chyba że ustawa stanowi inaczej, postanowienia co do środka zabezpieczającego oraz na inne postanowienia w przypadkach przewidzianych w ustawie. Postanowienie to nie należy do żadnej z tych kategorii.
Stan faktyczny
R. S. wystąpił z wnioskiem o zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie. Sąd Okręgowy zwrócił się do Sądu Apelacyjnego o przekazanie sprawy innemu sądowi. Sąd Apelacyjny nie uwzględnił tego wniosku. Zastępca Przewodniczącego Sądu Apelacyjnego odmówił przyjęcia zażalenia na to postanowienie, uznając je za niezaskarżalne. R. S. wniósł zażalenie na zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 4 lutego 2022 r.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KZ 16/22 POSTANOWIENIE Dnia 27 kwietnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie R. S. o zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 kwietnia 2022 r. zażalenia wnioskodawcy, na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 4 lutego 2022 r., sygn. akt II AKo (…) na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł zaskarżone zarządzenie utrzymać w mocy. UZASADNIENIE R. S. wystąpił z wnioskiem o zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie w sprawie Sądu Okręgowego w T. o sygn. akt II K (…) (Sądu Apelacyjnego w (…), sygn. akt II AKa (…)). Sąd Okręgowy w T. postanowieniem z dnia 1 grudnia 2021 r. postanowił zwrócić się do Sądu Apelacyjnego w (…), w trybie art. 442 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 558 k.p.k. o przekazanie tej sprawy innemu równorzędnemu sądowi. Sąd Apelacyjny w (…) postanowieniem z dnia 21 grudnia 2021 r., sygn. akt II AKo (…), wspomnianego wniosku nie uwzględnił. Na to postanowienie zażalenie złożył zaś R. S. Zaskarżonym zarządzeniem z 4 lutego 2022 r. Zastępca Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…), na podstawie art. 429 § 1 k.p.k., 2 odmówiła przyjęcia zażalenia R. S. z dnia 12 stycznia 2021 r. na powyższe postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…), gdyż, jak argumentowano, ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia decyzji wydanej na podstawie art. 558 k.p.k. w zw. art. 442 k.p.c. Na to zarządzenie zażalenie wniósł R.S., który podniósł, iż jest ono lakoniczne i nie wyjaśnia przyczyn tej decyzji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne, co powoduje, że zaskarżone zarządzenie należało utrzymać w mocy. Trafnie wskazano w zaskarżonym zarządzeniu, że zgodnie z art. 459 k.p.k., zażalenie przysługuje tylko na postanowienia sądu zamykającego drogę do wydania wyroku, chyba że ustaw stanowi inaczej (§ 1), także postanowienia co do środka zabezpieczającego oraz na inne postanowienia w przypadkach przewidzianych w ustawie (§ 2). Postanowienie sądu przełożonego – sądu apelacyjnego o nieuwzględnieniu wniosku o przekazaniu sprawy innemu równorzędnemu sądowi, wydane w trybie art. 442 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 558 k.p.k., do żadnej z tych kategorii nie należy, co oznacza że ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia takiej decyzji. W szczególności nie można stwierdzić, by było to postanowienie w kwestii właściwości w rozumieniu regulacji z art. 35 § 3 k.p.k. Do postanowień w kwestii właściwości w rozumieniu tego przepisu należą bowiem jedynie takie, w których sąd stwierdza swą niewłaściwość i przekazuje sprawę innemu sądowi, względnie nie uwzględnia wniosku w kwestii przekazania sprawy zgodnie z właściwością, a więc postanowienia wydane na podstawie art. 35 § 1 i 2 k.p.k.. Postanowieniami w kwestii właściwości, o których mowa w art. 35 § 3 k.p.k. nie są natomiast postanowienia wydawane przez sądy innego rzędu, niż sądy rzeczowo i miejscowo właściwe, czyli takie postanowienia, w wyniku których ustanawiana jest właściwość funkcjonalna innego sądu równorzędnego. Do takich niezaskarżalnych postanowień należy np. postanowienie wydawane w trybie art. 36 k.p.k., art. 37 k.p.k., czy też właśnie postanowienie wydawane w oparciu o art. 442 k.p.c. 3 Jeżeli zatem postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) (działającego w rozważanej kwestii jako sąd I instancji, a nie sąd odwoławczy) było niezaskarżalne, słusznie Zastępca Przewodniczącego w oparciu o art. 429 § 1 k.p.k., odmówiła jego przyjęcia, w konsekwencji czego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 437 § 1 KPKart. 442 pkt 2 KPCart. 558 KPKart. 429 § 1 KPKart. 442 KPCart. 459 KPKart. 35 § 3 KPKart. 35 § 1art. 36 KPKart. 37 KPK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy