V KZ 17/15

PostanowienieIzba Karna2015-04-28

Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obrońca z urzędu ustanowiony w postępowaniu apelacyjnym jest zobowiązany do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po jego uprawomocnieniu się, czy też obowiązek ten spoczywa na skazanym?
Ratio decidendi
Obowiązki obrońcy z urzędu wygasają z chwilą uprawomocnienia się postępowania, w którym został ustanowiony. Po ogłoszeniu wyroku sądu odwoławczego, obrońca z urzędu nie jest już zobowiązany do podejmowania czynności w imieniu skazanego. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku otwiera się dla osób uprawnionych dopiero po ogłoszeniu wyroku, a dla oskarżonego pozbawionego wolności, który nie był obecny na ogłoszeniu wyroku i nie posiadał ustanowionego z wyboru obrońcy, termin ten należy liczyć od daty doręczenia mu odpisu wyroku.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył zażalenie na postanowienie sądu apelacyjnego odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku. Obrońca argumentował, że obowiązek złożenia wniosku spoczywał na obrońcy z urzędu, a nie na skazanym. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, stwierdzając, że obowiązki obrońcy z urzędu wygasły z chwilą uprawomocnienia się postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie sądu apelacyjnego, uznając zażalenie obrońcy za bezzasadne.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KZ 17/15 POSTANOWIENIE Dnia 28 kwietnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz na posiedzeniu w dniu 28 kwietnia 2015 r., po rozpoznaniu w sprawie M. B., skazanego z art. 280 § 1 k.k. i in., zażalenia obrońcy skazanego, na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […], z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt II AKa […], o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 11 września 2014 r., sygn. akt II AKa […], na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 lutego 2015 roku Sąd Apelacyjny w […] nie uwzględnił wniosku obrońcy skazanego M.B. i nie przywrócił wnioskodawcy terminu do złożenia wniosku o doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 11 września 2014 r., sygn. akt II AKa […]. Zażalenie na to postanowienie złożył obrońca skazanego M. B. zarzucając „obrazę przepisów postępowania, a to art. 126 § 1 k.p.k. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że do niedotrzymania terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w […] doszło z przyczyn od strony zależnych i z jej winy, w sytuacji, gdy nawet jeśli skazany otrzymał treść wyroku wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia kasacji, to wówczas miał 2 ustanowionego obrońcę z urzędu i to na nim – zgodnie z treścią ustawy Prawo o adwokaturze oraz treścią przepisu art. 84 § 1 i 2 k.p.k. – spoczywał obowiązek złożenia tegoż wniosku, nie zaś na skazanym który profesjonalistą nie jest, który ufał, że obrońca wyznaczony do postępowania apelacyjnego wniosek taki złoży, od którego to obowiązku nigdy nie został przez skazanego zwolniony”. W konkluzji obrońca skazanego wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie M.B. terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Zażalenie obrońcy skazanego M. B. nie jest zasadne. Przede wszystkim należy zauważyć, że w toku postępowania odwoławczego przed Sądem Apelacyjnym w […] M.B. korzystał z obrońcy wyznaczonego z urzędu. Obowiązki takiego obrońcy wygasają z chwilą uprawomocnienia się postępowania, w którym został ustanowiony (art. 84 § 2 k.p.k.). Tym samym z chwilą ogłoszenia wyroku Sądu odwoławczego obrońca z urzędu – wbrew temu, co twierdzi obecny obrońca skazanego – nie był już zobowiązany do podejmowania czynności w imieniu i na rzecz oskarżonego. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego "otwiera" się dla osób uprawnionych dopiero po ogłoszeniu wyroku, a to z kolei oznacza, że dla oskarżonego pozbawionego wolności, który nie był obecny na ogłoszeniu wyroku Sądu odwoławczego i nie posiadał ustanowionego z wyboru obrońcy, termin ten należy liczyć od daty doręczenia mu odpisu wyroku, albowiem z chwilą ogłoszenia wyroku w sensie prawnym nie miał on już obrońcy – art. 422 § 2 k.p.k. (zob. np. postanowienia SN: z dnia 15 czerwca 2007 r., IV KZ 36/07, OSNKW 2008, z. 1, poz. 4; z dnia 18 stycznia 2008 r.: III KZ 138/07, LEX nr 3595567 i III KZ 132/07, LEX nr 359587). W tej sytuacji skazanemu winien zostać doręczony odpis wyroku na podstawie art. 422 § 2 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. i dopiero od daty jego doręczenia biegnie termin wskazany w przepisie art. 524 § 1 k.p.k. do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w celu ewentualnego wywiedzenia kasacji. Odpis wyroku został skazanemu doręczony w dniu 17 września 2014 roku (k. 50), wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia kasacji i to od tej daty liczyć należy siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o 3 doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, o którym mowa w art. 524 § 1 k.p.k. W realiach niniejszej sprawy wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 11 września 2014 r., sygn. akt II AKa […], został natomiast złożony dopiero w dniu 2 lutego 2015 r. (k. 44). Mając powyższe na uwadze nie sposób uznać, że niedotrzymanie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego nastąpiło z przyczyn niezależnych od skazanego. Z chwilą wydania wyroku przez Sąd Apelacyjny w […] M.B. przestał mieć obrońcę, a w takim przypadku zastosowanie miała dyspozycja art. 422 § 2 k.p.k., o czym – co należy dobitnie podkreślić – skazany został pouczony. Nie znajdując zatem postaw do uwzględnienia wniesionego zażalenia, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. l.n

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 280 § 1 KKart. 437 § 1 KPKart. 126 § 1 KPKart. 84 § 1art. 84 § 2 KPKart. 422 § 2 KPKart. 518 KPKart. 524 § 1 KPK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy