V KZ 21/23
PostanowienieIzba Karna2023-10-25
Skład orzekający: Małgorzata Wąsek-Wiaderek, Jerzy Grubba, Andrzej Stępka, Małgorzaty Wąsek-Wiaderek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie skazanego na postanowienie Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, oparte na zarzutach wadliwej procedury uchwalenia kodeksów i ogólnych standardach konstytucyjnych, może być skuteczne, gdy nie wskazuje na konkretne przesłanki wznowienia określone w k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w niniejszym postanowieniu utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. Podkreślono, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, który może być uruchomiony wyłącznie na podstawie przesłanek ściśle określonych w ustawie (art. 540, 540a, 540b, 542 § 3 k.p.k.). Argumentacja skazanego, oparta na wadliwej procedurze uchwalenia kodeksów i ogólnych konstytucyjnych standardach ochrony prawnej, nie mieści się w ramach żadnej z kodeksowych podstaw wznowieniowych i nie została powiązana z konkretnymi okolicznościami sprawy.Stan faktyczny
Skazany J.C. złożył wniosek o wznowienie postępowania prawomocnie zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2023 r. odmówił przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności. Skazany wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP i Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz wadliwą procedurę uchwalenia kodeksów. Skazany uzupełnił zażalenie, formułując dodatkowe wnioski, w tym o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego do kodeksów, uchylenie wyroku, zwolnienie z jednostki penitencjarnej oraz skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego. Złożył również wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu zainicjowania testu bezstronności sędziego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
V KZ 21/23 POSTANOWIENIE Dnia 25 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jerzy Grubba SSN Andrzej Stępka w sprawie J.C. po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 25 października 2023 r., zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt V KO 117/22, o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. w zw. z art. 437 § 1 k.p.k. postanowił zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy. UZASADNIENIE J.C. wystąpił do Sądu Najwyższego z osobistym wnioskiem o wznowienie postępowania prawomocnie zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt II AKa 45/12, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 15 lipca 2011 r., sygn. akt XIV K 115/10. Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt V KO 117/22, wydanym w trybie art. 545 § 3 k.p.k., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności.
V KZ 21/23 2 W zażaleniu na to postanowienie skazany J.C. zarzucił „pogwałcenie” szeregu przepisów Konstytucji RP i odpowiadających im przepisów Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, które miało doprowadzić do „zdepersonalizowania” i „odpodmiotowienia” skazanego „w przedmiocie dochodzenia ochrony prawnej”. Na tę okoliczność skazany przedstawił obszerny wywód, z powołaniem się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i zastrzegł, że zostanie on uzupełniony, bowiem nie zdążył przekazać całości swojej argumentacji z uwagi na upływający termin do wniesienia zażalenia. Pismem z dnia 28 kwietnia 2023 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego 26 maja 2023 r.), skazany uzupełnił swoje zażalenie, kontynuując taką argumentację, jak powyżej oraz zawarł m.in. wnioski o ustalenie przez Sąd Najwyższy nieistnienia stosunku prawnego Sądu i jego osoby do ustawy Kodeks karny, Kodeks postępowania karnego w związku z wadliwą procedurą jego uchwalenia; uchylenie wyroku skazującego i natychmiastowe zwolnienie go z jednostki penitencjarnej; rozpatrzenie sprawy i dokonanie wszelkich istotnych czynności z urzędu; skierowanie pytania prawnego to Trybunału Konstytucyjnego o treści wskazanej w piśmie skazanego; zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Skazany zwrócił się również do Sądu Najwyższego z wnioskiem o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu w trybie art. 29 § 6 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz.U. 2023, poz. 1093; dalej: ustawa o SN) w celu zainicjowania testu bezstronności i niezależności SSN Małgorzaty Wąsek-Wiaderek. Dnia 4 października 2023 r. wyznaczony obrońca z urzędu przedłożył do akt opinię o braku podstaw do sporządzenia wniosku w trybie art. 29 § 6 ustawy o SN. Odpis opinii obrońcy został przesłany skazanemu dnia 17 października 2023 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne, tym samym w wyniku jego rozpoznania należało utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie już podkreślano, że wznowienie postępowania należy do kręgu nadzwyczajnych środków zaskarżenia, których procesowe uruchomienie może nastąpić wyłącznie na podstawie przesłanek ściśle określonych w ustawie, których katalog zawierają przepisy art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k., art. 542 § 3 k.p.k. Sąd Najwyższy w
V KZ 21/23 3 zaskarżonym postanowieniu przekonująco wykazał, że brak jest podstaw do wznowienia postępowania, skoro podawane przez wnioskodawcę okoliczności pozwalają, w sposób oczywisty na stwierdzenie, że w tej sprawie nie zmaterializowała się żadna z podstaw wznowieniowych. Trafnie w zaskarżonym postanowieniu Sąd Najwyższy podniósł, że skazany wielokrotnie bezskutecznie ubiegał się o wznowienie przedmiotowego postępowania karnego, a także, iż do wzruszenia wyroku skazującego nie doprowadziła również jego kontrola po wniesieniu kasacji. Ponadto, należy zgodzić się z Sądem Najwyższym, że wskazywana przez skazanego podstawa wznowienia postępowania, tj. wadliwa procedura uchwalenia Kodeksu karnego i Kodeksu postępowania karnego, nie mieści się w ramach żadnej z kodeksowych podstaw wznowieniowych. Trafności stanowiska Sądu Najwyższego zajętego w zaskarżonym postanowieniu nie zmienia argumentacja zawarta w zażaleniu, albowiem skarżący odwołuje się do ogólnego, konstytucyjnego standardu ochrony prawnej, wynikającego przede wszystkim z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, bez konkretnego powiązania tych wywodów z okolicznościami sprawy i podstawami wznowienia postępowania karnego. Procedując w sprawie V KO 117/22 Sąd Najwyższy zachował wszelkie wymogi proceduralne, adekwatne dla orzekania w trybie art. 545 § 3 k.p.k. Sąd Najwyższy orzekał na posiedzeniu bez udziału stron (art. 544 § 1 k.p.k.), w składzie jednoosobowym, w uzasadnieniu postanowienia wykazał, dlaczego uznał, że wniosek skazanego cechuje „oczywista bezzasadność” (art. 545 § 3 k.p.k.). Trzeba zaznaczyć, że Trybunał Konstytucyjny nie orzekł dotychczas o niezgodności art. 545 § 3 k.p.k. z Konstytucją RP. Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia. (TM) [ms]
V KZ 21/23 4
Powiązane orzeczenia
- IV KZ 14/21 2021-06-08Czy wniosek o wznowienie postępowania, oparty na okolicznościach już rozważonych w zaskarżonym postanowieniu i nie spełniający przesłanek ustawowych, może stanowić podstawę do uchylenia tego postanowienia?
- V KO 117/22 2023-04-13Czy wniosek o wznowienie postępowania sądowego, oparty na zarzucie wadliwej procedury uchwalenia Kodeksu karnego i Kodeksu postępowania karnego, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania?
- III KO 55/18 2018-08-28Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który nie wskazuje żadnych konkretnych podstaw wznowienia przewidzianych w ustawie, a jedynie kwestionuje ustalenia faktyczne i wymiar kary, może zostać uznany za oczywiście…
- III KZ 59/19 2019-12-12Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego odmawiające przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania karnego z powodu oczywistej bezzasadności, oparte na argumentach już wcześniej rozpoznanych przez Sąd Najwyższy, zas…
- IV KZ 15/22 2022-09-21Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na zarzutach dotyczących niezastosowania instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary oraz nieprawidłowości w wyłonieniu składu sądu pierwszej instancji, spełnia przesł…
Powołane przepisy
art. 545 § 3 KPKart. 437 § 1 KPKart. 29 § 6art. 540 KPKart. 540a KPKart. 540b KPKart. 542 § 3 KPKart. 544 § 1 KPK§ 3§ 1§ 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy