V KZ 23/23

V KZ 23/23 POSTANOWIENIE Dnia 24 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk w sprawie D. O. skazanego z art. 299 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 24 lipca 2023 r. na posiedzeniu wniosku sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego o wyłączenie od udziału w sprawie D. O. (V KZ 23/23), na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie D. O. (V KZ 23/23). UZASADNIENIE D. O. złożył zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt V KO 38/23, odmawiające przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności. W aktach sprawy znajduje się zarządzenie z dnia 7 czerwca 2023 r. o wyznaczeniu trzyosobowego składu orzekającego do rozpoznania tego zażalenia, obejmującego m.in. sędziego SN Pawła Kołodziejskiego i terminu posiedzenia (sygn. akt V KZ 23/23). Zarządzenie to nie zostało podpisane przez Przewodniczącego Wydziału (z upoważnienia Prezesa SN) w części dotyczącej wyznaczenia składu orzekającego, a tylko przez sędziego sprawozdawcę w pozostałych częściach, w tym części nakazującej zawiadomienie stron o składzie wraz z pouczeniem o możliwości złożenia wniosku, o którym mowa w art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, co zostało wykonane. V KZ 23/23 2 W dniu 4 lipca 2023 r. sędzia Sądu Najwyższego Paweł Kołodziejski złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznawania przedmiotowej sprawy. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że pełnił funkcję Naczelnika Wydziału […] do Spraw Przestępczości Finansowo-Skarbowej Prokuratury Regionalnej w […] w okresie, w którym ta jednostka prokuratury prowadziła postępowanie przygotowawcze w sprawie skazanego. Podniósł, iż nie tylko był zwierzchnikiem służbowym prokuratora referenta, ale i wielokrotnie omawiał z nim przedmiotową sprawę, co zostało udokumentowane wpisami w karcie nadzoru wewnętrznego, znajdującej się w aktach podręcznych prokuratora. Ponadto konsultował z prokuratorem referentem kluczowe kwestie, tj. stosowanie środków zapobiegawczych, jak również konstrukcję zarzutów prania pieniędzy. W ocenie wnioskującego przedstawione okoliczności mogłyby wywołać w odbiorze zewnętrznym wątpliwości co do jego bezstronności w postępowaniu zażaleniowym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Mimo braku formalnego zarządzenia o wyznaczeniu składu orzekającego, wobec treści uzasadnienia wniosku sędziego SN Pawła Kołodziejskiego o wyłączenie go od udziału w sprawie, należało go rozpoznać, choćby w celu przeciwdziałania próbie ponownego wyznaczenia do składu orzekającego w tej sprawie. Okoliczności bowiem podniesione przez tego sędziego przekonują, że przedstawione w nim obawy mają charakter realny. Niewątpliwie fakt kierowania przez Pawła Kołodziejskiego jednostką prokuratury prowadzącej postępowanie przygotowawcze w sprawie oraz sprawowanie funkcji przełożonego wobec prokuratora prowadzącego to postępowanie - biorąc pod uwagę charakter stanowiska oraz jego specyfikę - mogłyby wywoływać w odbiorze społecznym wątpliwości co do bezstronności sędziego przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy. Mając zaś na uwadze, że instytucja wyłączenia sędziego stanowi kluczową gwarancję zasady prawa do rzetelnego procesu sądowego, znajdującą umocowanie w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że bezstronność sędziego, w znaczeniu V KZ 23/23 3 nadanym powyższym unormowaniem, oznacza jego obiektywną bezstronność, a więc zarówno subiektywne poczucie co do własnej bezstronności, jak i odbiór zewnętrzny, oparty na zobiektywizowanych przesłankach, wyrażany przez odwołanie się do oceny przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu [zob. D. Świecki (red.), uwagi do art. 41 k.p.k. (w:) Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2022; wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia: 27 stycznia 1999 r., K 1/98, OTK-A 1999, z. 1, poz. 3; 20 lipca 2004 r., SK 19/02, OTK-A 2004, z. 7, poz. 67]. W tej sytuacji wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od udziału w rozpoznawaniu niniejszej sprawy jest zabiegiem koniecznym dla usunięcia wątpliwości co do bezstronności w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k. (A.K.) [ł.n]