V KZ 27/24

V KZ 27/24 POSTANOWIENIE Dnia 11 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie Ł. K. skazanego z art. 280 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 czerwca 2024 r. zażalenia skazanego na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 5 kwietnia 2024 r., sygn. akt II AKa 327/23, o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 422 § 3 k.p.k. i art. 458 k.p.k. postanowił: 1. utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie; 2. uznać się niewłaściwym w zakresie wniosku skazanego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie oraz doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego i sprawę, w tej części - na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. w zw. z art. 126 § 2 k.p.k. - przekazać zgodnie z właściwością Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku. UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem odmówiono przyjęcia wniosku skazanego o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z V KZ 27/24 2 dnia 26 stycznia 2024 r., sygn. akt II AKa 327/23, z uwagi na jego złożenie po terminie. W osobistym zażaleniu skazany Ł. K. nie podniósł sformalizowanych zarzutów, natomiast w uzasadnieniu środka odwoławczego wskazał na naruszenie jego zdaniem przez Sąd Apelacyjny przepisów art. 129 § 1 k.p.k., art. 131 § 1 k.p.k. i art. 132 § 1 k.p.k. W jego ocenie, z uwagi na informacje zawarte w zawiadomieniu o terminie rozprawy apelacyjnej wyznaczonej na dzień 12 stycznia 2024 r. i to w sytuacji, gdy rozprawa ta, jak wynika z treści zarządzenia odbyła się w dniu 26 stycznia 2024 r., o którym to terminie nie był powiadomiony, termin do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku powinien dla niego biec od dnia otrzymania odpisu wyroku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie okazało się niezasadne. Zgodnie z art. 457 § 2 k.p.k., jeżeli sąd odwoławczy zmienia lub utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy, uzasadnienie sporządza się na wniosek strony, chyba że zostało złożone zdanie odrębne. Przepisy art. 422 k.p.k. i art. 423 k.p.k. stosuje się odpowiednio. Natomiast art. 422 § 3 zd. pierwsze k.p.k. określa, że prezes sądu odmawia przyjęcia wniosku złożonego przez osobę nieuprawnioną, po terminie lub jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 120 § 2 k.p.k. Zasadą jest, że termin zawity do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego wynosi 7 dni i termin ten rozpoczyna swój bieg od daty ogłoszenia wyroku (art. 422 § 1 zd. pierwsze k.p.k.). Wyjątek stanowi sytuacja, gdy oskarżony jest pozbawiony wolności, nie ma obrońcy i pomimo złożenia wniosku o doprowadzenie go na termin rozprawy, na którym ogłoszono wyrok, nie był obecny podczas ogłoszenia orzeczenia. Wówczas w myśl dyspozycji art. 422 § 2a k.p.k. 7- dniowy termin do złożenia wniosku o uzasadnienie orzeczenia biegnie od daty doręczenia oskarżonemu wyroku (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 2022 r., V KZ 55/22). W niniejszej sprawie w dacie rozstrzygania sprawy przez Sąd Apelacyjny Ł. K. był wprawdzie pozbawiony wolności, a w postępowaniu odwoławczym dysponował pomocą obrońcy z urzędu, który po prawomocnym zakończeniu postępowania nie był już zobligowany do podejmowania w sprawie czynności V KZ 27/24 3 procesowych (art. 84 § 2 zd. pierwsze k.p.k.), ale skazany nie złożył wniosku o doprowadzenia go na rozprawę odwoławczą. Dlatego zastosowanie znajdowała tu zasada ogólna przewidziana w przepisie art. 422 § 1zd. pierwsze k.p.k., tj. liczenia biegu 7- dniowego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego od daty ogłoszenia wyroku, tj. od dnia 26 stycznia 2022 r. Nie ma przy tym znaczenia, że sama rozprawa w instancji ad quem odbyła się w dniu 12 stycznia 2024 r., natomiast w dniu 26 stycznia 2024 r. miało miejsce wyłącznie ogłoszenie wyroku. Ówczesny oskarżony Ł. K. o terminie rozprawy apelacyjnej wiedział, potwierdzając osobiści stosowne zawiadomienie w dniu 21 grudnia 2023 r. (k. 1723) i pomimo tego nie wyraził zamiaru uczestniczenia w tej czynności procesowej. Dlatego zasadnie w zaskarżonym obecnie zarządzeniu przyjęto, że doszło do przekroczenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego, ponieważ nie zachodziły podstawy do doręczenia tego wyroku oskarżonemu urzędu. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego upłynął więc z dniem 2 lutego 2024 r. w związku z czym, niezależnie od tego czy za datę złożenia wniosku potraktować – jak to przyjęto w zaskarżonym zarządzeniu – dzień 15 marca 2024 r. (data złożenia w administracji pisma tak zatytułowanego pisma), czy nawet dzień 12 lutego 2024 r. (data wystąpienia przez skazanego z wnioskiem o wyznaczenie obrońcy z urzędu na potrzeby postępowania kasacyjnego, który odczytywany w oparciu o przepis art. 118 § 1 i 2 k.p.k., mógłby hipotetycznie uchodzić też za wniosek o którym mowa w art. 422 § 1 k.p.k.), jego złożenie nastąpiło z przekroczeniem terminu zawitego. Tym samym trafnie odmówiono jego przyjęcia i brak było podstaw do uwzględnienia zażalenia. Mając jednak na uwadze, że w zażaleniu (k. 1755) oraz w kolejnym piśnie skazanego tak zatytułowanym (k. 1756), odwołując się do przepisu art. 126 § 1 k.p.k. sformułowano żądanie przywrócenie terminu do wystąpienia o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, a z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby wniosek ten został już rozpoznany, w oparciu o art. 35 § 1 k.p.k., w tej części Sąd Najwyższy zobligowany był uznać się niewłaściwym i przekazać ten wniosek do merytorycznego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w V KZ 27/24 4 Gdańsku, tj. organowi, przed którym należało dokonać powyższej czynności (art. 126 § 2 k.p.k.), jako miejscowo i rzeczowo właściwemu. Kierując się powołanymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [J.J.] [ms]