V KZ 4/24

PostanowienieIzba Karna2024-02-19

Skład orzekający: Marek Motuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kasacja wniesiona od wyroku skazującego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, która nie podnosi zarzutów z art. 439 § 1 k.p.k., jest niedopuszczalna z mocy ustawy?
Ratio decidendi
Kasacja na korzyść oskarżonego, wniesiona od wyroku skazującego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, jest niedopuszczalna z mocy ustawy, jeżeli nie podniesiono w niej uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. Zarzut dotyczący bezstronności sędziego, nawet jeśli mógłby uzasadniać wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., jest traktowany jako względna przyczyna odwoławcza i nie stanowi podstawy do przyjęcia kasacji w sytuacji, gdy nie zachodzą przesłanki z art. 439 § 1 k.p.k.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego D. K. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi, którym skazano go na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Sędzia Sądu Najwyższego odmówił przyjęcia kasacji, uznając ją za niedopuszczalną z mocy ustawy, ponieważ nie podniesiono w niej uchybień z art. 439 § 1 k.p.k. Obrońca wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie prawa polegające na wydaniu wyroku przez osobę, co do której może istnieć domniemanie, iż nie jest sędzią, oraz pogwałcenie zasady bezstronności orzekania. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji.

Pełny tekst orzeczenia

V KZ 4/24 POSTANOWIENIE Dnia 19 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk w sprawie D. K. skazanego z art. 286 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 lutego 2024 r. zażalenia obrońcy na zarządzenie upoważnionego sędziego z dnia 8 grudnia 2023 r., sygn. akt V WKK 59/23 o odmowie przyjęcia kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 21 lipca 2023 r., sygn. akt V Ka 622/23 na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem – na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. – odmówiono przyjęcia kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego D. K. od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 21 lipca 2023 r., sygn. akt V Ka 622/23 – wobec stwierdzenia, że kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy, albowiem D. K. został skazany na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, zaś we wniesionej na jego korzyść kasacji nie podniesiono uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. V KZ 4/24 2 Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł obrońca skazanego, zarzucając „brak odniesienia się do istoty kasacji opartej na rażącym naruszeniu prawa polegającym na wydaniu wyroku: po pierwsze przez osobę co do której może istnieć domniemanie iż nie jest sędzią w rozumieniu prawa, a po drugie iż w sprawie pogwałcono zasadę bezstronności orzekania” (pisownia oryginalna – uwaga SN). Podnosząc powyższe, obrońca wniósł o „przyjęcie kasacji do rozpoznania i w konsekwencji wydanie wyroku w niej wnioskowanego”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie jest oczywiście bezzasadne. Stosownie do dyspozycji art. 523 § 1, § 2 oraz § 4 k.p.k., kasację na korzyść oskarżonego można wnieść jedynie w razie skazania za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenie jej wykonania – bądź też z powodu wystąpienia uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. Ograniczenie to nie dotyczy podmiotów specjalnych wymienionych w art. 521 k.p.k. W zaskarżonym zarządzeniu prawidłowo wskazano, że D. K. za popełnione przestępstwo został skazany na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a wniesiona w jego sprawie kasacja nie została oparta na zarzucie, który wskazywałby na zaistnienie uchybienia przewidzianego w art. 439 k.p.k. Z treść przedmiotowej kasacji jasno wynika, że zarzut w niej podniesiony dotyczył kwestii bezstronności sędziego (orzekającego w postępowaniu odwoławczym), którą autor kasacji powiązał z rażącym naruszaniem „art. 41 k.p.k.” Materia zaś związana z bezstronnością sędziego – co do którego zachodziły podstawy wyłączenia, o których mowa w art. 41 § 1 k.p.k. – od lat konsekwentnie rozpatrywana jest w kategorii względnych przyczyn odwoławczych (zob. m.in. R. Stefański, Wyłączenie sędziego z mocy orzeczenia sądu, Przegląd Sądowy 2007, z. 6, s. 119; postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 24 lutego 2015 r., V KK 2/15, LEX nr 1645250; 29 marca 2018 r., V KZ 15/18, LEX nr 2473817). Jednocześnie trzeba podkreślić, że kwestia nienależytej obsady sądu – związana z nominacją sędziego orzekającego w postępowaniu V KZ 4/24 3 pierwszoinstancyjnym – pojawiała się dopiero w zażaleniu obrońcy na zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji. Była to zatem aktywność oczywiście spóźnia, nieobjęta materią wniesionej kasacji i obliczona jedynie na formalne wprowadzenie zarzutu dotyczącego wystąpienia uchybienia z katalogu zawartego w art. 439 § 1 k.p.k., a to w celu obejścia ograniczeń wynikających z art. 523 § 2 k.p.k. Należało zatem stwierdzić zasadność zaskarżonego zarządzenia. Zarówno zarzuty zażalenia, jak również argumentacja przywołana w uzasadnieniu tego środka odwoławczego, nie wskazują na naruszenie przepisów prawa, które skutkowałoby wadliwością zaskarżonego zarządzenia. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [PGW] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 1 KKart. 437 § 1 KPKart. 530 § 2 KPKart. 429 § 1 KPKart. 439 § 1 KPKart. 523 § 1art. 439 KPKart. 521 KPKart. 41 KPKart. 41 § 1 KPKart. 523 § 2 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy