V KZ 50/13

PostanowienieIzba Karna2013-07-04

Skład orzekający: Tomasz Grzegorczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, złożony osobiście przez skazanego, który nie został sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego, podlega odrzuceniu z powodu braku formalnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wznowienie postępowania karnego, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, jest objęty wymogiem sporządzenia go przez adwokata lub radcę prawnego (tzw. przymus adwokacki). Niespełnienie tego wymogu formalnego skutkuje odmową przyjęcia wniosku, nawet jeśli skazany powołuje się na nowe okoliczności. Skazany został prawidłowo pouczony o konieczności uzupełnienia braku formalnego, jednak nie podjął stosownych działań.
Stan faktyczny
Skazany złożył osobisty wniosek o wznowienie postępowania karnego, powołując się na nowe okoliczności dotyczące wpływu informacji o zgwałceniu jego byłej żony przez pokrzywdzonego oraz na wadliwe zaliczenie okresu tymczasowego aresztowania. Przewodniczący Wydziału Sądu Apelacyjnego odmówił przyjęcia wniosku z powodu braku formalnego – nie został on sporządzony przez adwokata. Skazany wniósł zażalenie, które Sąd Najwyższy rozpoznał.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KZ 50/13 POSTANOWIENIE Dnia 4 lipca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Grzegorczyk w sprawie T. K. skazanego z art. 207 § 1 w zw. z art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 4 lipca 2013 r., zażalenia skazanego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt […], o odmowie przyjęcia osobistego wniosku skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 29 października 2012 r., sygn. akt […], zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w P., z dnia 18 lipca 2012r ., sygn. akt […] utrzymuje w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem odmówiono przyjęcia wniosku własnego skazanego o wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania podnosząc, że skazany pouczony - po złożeniu przez wyznaczonego mu z urzędu obrońcę, w celu rozważenia sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie, iż brak jest podstaw do wystąpienia z takim wnioskiem – o konieczności uzupełnienia braku osobistego wniosku o wymóg sporządzenia go i podpisania przez podmiot fachowy, nie uzupełnił w wymaganym terminie tego wniosku we wskazanym zakresie. W zażaleniu na to zarządzenie - zatytułowanym jako zażalenie na oświadczenie obrońcy z urzędu o braku podstaw do złożenia wniosku o wznowienie 2 postępowania, a potraktowanym zasadnie przez Sąd odwoławczy jako zażalenie na odmowę przyjęcia wniosku własnego skazanego o wznowienie - skarżący przywołał okoliczności, jakie podawał już w swoim własnym wniosku, a dotyczące nieujawnienia przez niego w toku procesu, że działał będąc pod wpływem informacji, iż pokrzywdzony zgwałcił wcześniej jego byłą żonę, a współoskarżoną w prawomocnie zakończonym postępowaniu. Nadto zaś podniósł, że po wydaniu przez Sąd Okręgowy, który zaliczył mu na poczet kary okres ponad 2 lat tymczasowego aresztowania, dokonano następnie na posiedzeniu, pod jego nieobecność, unieważnienia tego zaliczenia i został on w ten sposób skrzywdzony, bo do końca nie jest pewien jaki ma wyrok. Wywodząc w ten sposób, skarżący wniósł, aby Sąd Najwyższy zajął się jego sprawą, co należy rozumieć jako żądanie uchylenia zaskarżonego zarządzenia i przyjęcie wniosku o wznowienie postępowania. Rozpoznając ten wniosek Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek ten nie jest zasadny. Stosownie do art. 545 § 2 k.p.k., wniosek o wznowienie procesu, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnego już wyroku, objęty jest tzw. przymusem adwokackim, a więc wymogiem, aby skargę tę sporządził i podpisał adwokat. Wiąże się to z faktem, iż przepisy procedury karnej pozwalają na wznowienie procesu jedynie w enumeratywnie wyliczonych sytuacjach (art. 540 i n. k.p.k.). W sprawie tej, z uwagi na niezamożność skarżącego, ustanowiono mu takiego obrońcę, a ten w sposób bardzo obszerny przedstawił swoje stanowisko o braku podstaw do wystąpienia o wznowienie procesu, i to w aspekcie różnych jego dopuszczalnych podstaw (k. 1875-1878), które to stanowisko doręczono skazanemu wraz z wezwaniem go do uzupełnienia braku w zakresie przymusu adwokackiego, już poprzez obrońcę z wyboru (k. 1880 i 1887). Należy w tym miejscu zauważyć, że w sytuacji, gdy skazany powołuje się na nieujawnienie przez niego w toku procesu, który nota bene trwał bez mała 2 lata, określonych okoliczności, to jako nowe muszą one być jednak – na co zwrócił już uwagę obrońca z urzędu ustanowiony w postępowaniu okołowznowieniowym – odpowiednio uprawdopodobnione, a nie oparte jedynie na gołosłownych twierdzeniach samego zainteresowanego, jak to ma właśnie miejsce w tej sprawie. 3 Sam skarżący przy tym bez wątpienia nie dostosował się do wezwania o uzupełnienie braku formalnego osobistego wniosku o wznowienie, jako że, mimo iż otrzymał je w dniu 7 maja 2013 r., to nie podjął żadnych działań w kierunku złożenia prawnie skutecznego żądania wznowienia procesu, doprowadzając do tego, że w dniu 22 maja 2013 r. zapadło zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia jego własnego wniosku o takie wznowienie. Zarządzenie to jest w pełni prawidłowe, gdyż osobisty wniosek skazanego, jako niespełniający wymogu sporządzenia go przez podmiot fachowy, nie mógł wywołać pożądanego przez jego autora skutku. Dlatego też, zażalenie skazanego okazało się być bezskuteczne, a zaskarżone zarządzenie utrzymano w mocy. Odnosząc się natomiast, już na marginesie, do podniesionej w tym zażaleniu okoliczności, że w wyroku Sądu odwoławczego zaliczono mu na poczet orzeczonej kary ponad dwuletni okres tymczasowego aresztowania w sprawie (de facto nieco krótszy niż dwa lata), a następnie unieważniono to zaliczenie, to skarżącemu należy tylko przypomnieć, iż otrzymał on zarówno orzeczenie dokonujące – w trybie art. 420 § 2 k.p.k. - zmiany treści wydanego wyroku w tym zakresie (k. 1755), jak i postanowienie rozpoznające jego zażalenie odnośnie tej kwestii (k. 1784). Wyjaśniono mu zaś w nich, iż owo zaliczenie było wadliwe przez to, że w okresie owego tymczasowego aresztowania odbywał on jednocześnie karę orzeczoną innym wyrokiem, a nie jest możliwe, aby ten sam okres rzeczywistego pozbawienia wolności był jednocześnie zaliczany na poczet kar orzeczonych w dwóch różnych sprawach. Samo zaś niesprowadzanie skazanego na te posiedzenia pozostawało w zgodności z art. 420 § 3 zd. drugie k.p.k. W konsekwencji, po wydaniu postanowienia Sądu odwoławczego w omawianej tu materii, skazany wie już dokładnie, jaką realnie karę pozbawienia wolności – i dlaczego - ma do odbycia w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 29 października 2012 r. Kwestia ta nie ma przy tym żadnego wpływu na zagadnienie zasadności zaskarżonego zarządzenia o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie procesu. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 207 § 1art. 158 § 2art. 156 § 1 pkt 2 KKart. 545 § 2 KPKart. 540art. 420 § 2 KPKart. 420 § 3§ 1§ 2§ 1 pkt 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy