V KZ 62/21
PostanowienieIzba Karna2021-12-20
Skład orzekający: Andrzej Stępka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie sędziego odmawiające przyjęcia osobistej kasacji skazanego z powodu braku jej sporządzenia i podpisania przez adwokata lub radcę prawnego jest prawidłowe, gdy obrońca z urzędu odmówił jej sporządzenia z powodu braku podstaw?Ratio decidendi
Zażalenie skazanego nie zasługiwało na uwzględnienie, ponieważ obowiązek sporządzenia i podpisania kasacji przez adwokata lub radcę prawnego (tzw. przymus adwokacko-radcowski) ma na celu zapewnienie wysokich wymagań formalnych i merytorycznych pisma. Sąd nie może przymusić obrońcy z urzędu do sporządzenia kasacji, jeśli ten uznał brak podstaw do jej wniesienia, a jego opinia jest dla sądu wiążąca. Pismo wniesione osobiście przez skazanego nie mogło zostać przyjęte jako kasacja, gdyż ustawa w art. 526 § 2 k.p.k. wyraźnie nakazuje jej sporządzenie i podpisanie przez profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skazany T. K. złożył osobistą kasację. Sędzia Sądu Okręgowego odmówił jej przyjęcia z powodu braku formalnego – nie została sporządzona i podpisana przez adwokata lub radcę prawnego, mimo wezwania. Obrońca z urzędu, któremu przedstawiono sprawę, uznał brak podstaw do wniesienia kasacji. Skazany złożył zażalenie, kwestionując zarządzenie i zarzucając niewłaściwe procedowanie sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia osobistej kasacji.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KZ 62/21 POSTANOWIENIE Dnia 20 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 20 grudnia 2021 r. zażalenia skazanego T. K. na zarządzenie upoważnionego sędziego Sądu Okręgowego w L. z dnia 8 października 2021 r., sygn. akt IV WKK (…), o odmowie przyjęcia osobistej kasacji skazanego, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 8 października 2021 r., w sprawie o sygn. akt IV WKK (...), upoważniony sędzia Sądu Okręgowego w L., na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. odmówił przyjęcia osobistej kasacji skazanego T. K. od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 13 lipca 2021 r., sygn. akt IV Ka (…), albowiem skazany nie uzupełnił braku formalnego poprzez sporządzenie kasacji i podpisanie jej przez adwokata lub radcę prawnego, do czego został wezwany. Na to zarządzenie zażalenie złożył skazany podnosząc, że nie zgadza się z nim, a nadto zarzucił, iż nie wnosił osobiście kasacji. W dalszej treści pisma w sposób obrażliwy i pełen insynuacji zarzucił Sądowi Okręgowemu niewłaściwe procedowanie w jego sprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie skarżącego nie zasługiwało na uwzględnienie. Należy stwierdzić, że obowiązek sporządzania i podpisywania kasacji przez fachowego
2 obrońcę lub pełnomocnika jest to tzw. przymus adwokacko – radcowski. Jego celem jest konieczność spełnienia wysokich wymagań formalnych przez autora kasacji i zapewnienia wysokiego poziomu merytorycznego tego pisma procesowego. Należy też podkreślić, że nawet wyznaczony z urzędu obrońca nie jest zobowiązany do sporządzenia i podpisania kasacji. W wypadku, gdy nie stwierdzi podstaw do wniesienia kasacji, powinien o tym poinformować sąd na piśmie (art. 84 § 3 k.p.k.). W niniejszej sprawie obrońca z urzędu - adwokat A. G. - wywiązał się ze swoich obowiązków w sposób rzetelny – zapoznał się z aktami sprawy, a następnie uzasadnił, dlaczego w jego przekonaniu brak było podstaw do wniesienia kasacji (k. 1499, tom VII akt sprawy). Opinia o braku podstaw do wniesienia kasacji jest autonomiczną decyzją obrońcy lub pełnomocnika i sąd nie ma instrumentu prawnego do przymuszenia przedstawiciela procesowego do sporządzenia i podpisania kasacji. Obrońca z urzędu w swej decyzji co do istnienia podstaw do wniesienia kasacji zachowuje pełną autonomię, dlatego stanowisko to jest dla sądu wiążące. W Kodeksie postępowania karnego nie ma bowiem przepisu, który upoważniałby sąd do „przymuszenia" obrońcy z urzędu do sporządzenia i wniesienia kasacji, jak i też przepisu, który nakazywałby ustanowić stronie innego obrońcę z urzędu (pełnomocnika) w sytuacji, gdy dotychczasowy obrońca - bądź pełnomocnik - rzetelnie wykonał swój obowiązek, a strona nie zgadza się z tą opinią (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 20 września 2017 r., II KZ 21/17, LEX nr 2376890; z dnia 17 czerwca 1997 r., V KZ 57/97, OSNKW 1997, z. 9 – 10, poz. 82). Skazany T.K. został poinformowany wcześniej przez Sąd, że może wnieść kasację po wyznaczeniu obrońcy z wyboru, w terminie 30 dni, który to termin zaczyna swój bieg „z następnym dniem od dnia powiadomienia o odmowie sporządzenia kasacji przez obrońcę z urzędu”. Informację tę skazany otrzymał w dniu 3 września 2021 r. (k. 1505). W odpowiedzi skazany nadesłał pismo, w którym podjął polemikę zarówno ze stanowiskiem obrońcy z urzędu, jak i z wyrokiem Sądu Okręgowego. W tej sytuacji upoważniony sędzia zarządzeniem z dnia 8 października 2021 r. odmówił przyjęcia pisma skazanego jako kasacji. W niniejszej sprawie pismo wniesione osobiście przez skazanego nie mogło zostać przyjęte i
3 uznane za kasację, skoro ustawa wyraźnie nakazuje w art. 526 § 2 k.p.k., by każda kasacja została sporządzona i podpisana przez obrońcę lub pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym. Trzeba też zauważyć, że zgodnie z treścią art. 118 § 1 i § 2 k.p.k., znaczenie czynności procesowej ocenia się według treści złożonego oświadczenia, zaś niewłaściwe oznaczenie czynności procesowej, a zwłaszcza środka zaskarżenia, nie pozbawia czynności znaczenia prawnego. Dlatego, skoro skazany w szeregu pism nadesłanych już po wydaniu wyroku przez Sąd odwoławczy wyrażał swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia, Sąd Okręgowy był nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany, potraktować pismo jako osobistą kasację, tyle, że z brakami formalnymi, do których usunięcia prawidłowo wezwał, co wykazano powyżej. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- III KZ 53/21 2021-12-15Czy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji z powodu braku jej sporządzenia i podpisania przez adwokata lub radcę prawnego jest prawidłowe, gdy obrońca z urzędu stwierdził brak podstaw do jej wniesienia?
- IV KZ 21/22 2022-09-15Czy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji sporządzonej osobiście przez skazanego, mimo wyznaczenia mu obrońcy z urzędu, jest prawidłowe, jeśli skazany nie został wezwany do usunięcia braków formalnych?
- III KZ 28/16 2016-05-11Czy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, sporządzonej przez skazanego osobiście, jest prawidłowe, jeśli ustanowiony obrońca z urzędu nie znalazł podstaw do jej wniesienia, a skazany nie ustanowił obrońcy z wyboru w w…
- III KZ 49/18 2018-11-22Czy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji złożonej osobiście przez skazanego, który nie usunął braku formalnego polegającego na braku podpisu obrońcy, jest prawidłowe, mimo że skazanemu został wyznaczony obrońca z urzę…
- III KZ 23/21 2021-05-31Czy odmowa przyjęcia kasacji skazanego, wniesionej osobiście mimo braku sporządzenia i podpisania jej przez adwokata lub radcę prawnego, jest prawidłowa, gdy skazanemu wyznaczono obrońcę z urzędu, który przedstawił opini…
Powołane przepisy
art. 437 § 1 KPKart. 530 § 2 KPKart. 84 § 3 KPKart. 526 § 2 KPKart. 118 § 1§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy