V KZ 77/19

Sygn. akt V KZ 77/19 POSTANOWIENIE Dnia 5 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie W. L. skazanego z art. 158 § 1 k.k. i art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz art. 190 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 5 lutego 2020 r., zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w O. z dnia 14 listopada 2019 r., o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 10 października 2019 r., sygn. akt VII Ka (…) p o s t a n o w i ł zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że przywrócić W. L. termin do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 10 października 2019r., sygn. akt VII Ka (…). UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w O. nie uwzględnił wniosku skazanego W. L. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 10 października 2019 r., sygn. akt VII Ka (…). Zażalenie na to postanowienie złożył skazany i zarzucił obrazę przepisu postępowania mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 126 § 1 k.p.k. polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, iż niedotrzymanie przez niego 2 terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 10 października 2019 r. nie nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych, podczas gdy ustanowiony przez niego obrońca zaniechał złożenia przedmiotowego wniosku, mimo, iż w świetle udzielonego pełnomocnictwa był do tego umocowany i obowiązany w myśl art. 86 § 1 k.p.k. oraz § 56 i 57 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 10 października 2019 r., sygn. akt VII Ka (…). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie jest zasadne. Przywrócenie terminu zawitego może nastąpić, jeżeli spełnione zostały łącznie następujące warunki: a) niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od strony, b) wniosek o przywrócenie zostanie złożony w terminie siedmiu dni od daty ustania przeszkody uniemożliwiającej wykonanie czynności procesowej, c) strona jednocześnie wykona tę czynność procesową. Wszystkie te przesłanki w niniejszej sprawie zostały spełnione. Po pierwsze, niedotrzymanie przez skazanego siedmiodniowego terminu przewidzianego w zdaniu drugim art. 524 § 1 k.p.k., nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych. Jak wynika z treści zażalenia oraz wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 10 października 2019 r., skazany - reprezentowany w całym postępowaniu przez ustanowionego obrońcę (pełnomocnictwo k. 47) - stale wyrażał względem obrońcy wolę zaskarżenia każdego niekorzystnego dla niego orzeczenia i oczekiwał, że wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia zostanie złożony przez obrońcę. Wprawdzie obrońca skazanego, który zaniechał tej czynności procesowej, w piśmie z dnia 8 listopada 2019 r. (k. 692) podał, że skazany nie domagał się złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku, nie mówił też, że jest z wyroku niezadowolony i się z nim nie zgadza, lecz jego twierdzenia, w konfrontacji z argumentacją skazanego, nie są przekonujące. 3 Mianowicie, jeżeli skazany nie komunikował obrońcy lub substytutowi obecnemu wraz z nim na rozprawie apelacyjnej w dniu 10 października 2019 r., na której zapadł wyrok, bądź poza salą rozpraw, chęci złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, to obrońca powinien był uzgodnić ze skazanym rezygnację z dokonania tej czynności, a w konsekwencji również z czynności wniesienia nadzwyczajnego środka odwoławczego. Zobowiązywał go do tego przepis § 56 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu, zgodnie z którym „na zaniechanie wniesienia środka odwoławczego adwokat obowiązany jest uzyskać zgodę klienta, w miarę możności pisemną. Brak tej zgody, niemożność jej uzyskania lub odmowę klienta jej udzielenia adwokat powinien niezwłocznie udokumentować pisemnie w aktach sprawy”. Dopiero „jeżeli adwokat uzna, że wniesienie środka odwoławczego w prowadzonej przez niego sprawie z wyboru lub z urzędu jest prawnie lub faktycznie bezzasadne, a klient z tym stanowiskiem się nie zgadza, powinien bez zbędnej zwłoki wypowiedzieć pełnomocnictwo. Dotyczy to również kasacji, skargi kasacyjnej, skargi konstytucyjnej i innych środków procesowych służących zmianie oraz wzruszeniu prawomocnych orzeczeń” (§ 57 wyżej wymienionego Zbioru). W tej sytuacji, nie ma istotnego znaczenia stwierdzenie obrońcy, że z uwagi na treść art. 84 § 1 k.p.k. nie miał obowiązku podejmowania czynności procesowych po prawomocnym zakończeniu postępowania, a więc także złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Brak uzgodnionej z oskarżonym rezygnacji z dokonania czynności złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 10 października 2019 r. oraz wniesienia kasacji, wskazuje na zaniechania obrońcy. Stanowią one zawsze przyczynę niezależną od samego oskarżonego w rozumieniu art. 126 § 1 k.p.k., bez względu, czy są skutkiem zaniedbania obrońcy, czy też jego celowego działania, z wyłączeniem sytuacji, gdy są one efektem uzgodnionej z oskarżonym rezygnacji z dokonania czynności (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2015 r., III KZ 31/15, LEX nr 1734691). Tej ostatniej okoliczności, jak wskazano wyżej, w rozpoznawanej sprawie nie wykazano. Po drugie, wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem 7 - dniowego terminu od daty ustania przeszkody. 4 Taki wniosek skazany złożył bowiem w Sądzie Okręgowym w O. z jednoczesnym wnioskiem o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 10 października 2019 r. w dniu 29 października 2019 r., korzystając do dnia 22 października 2019 r. ze zwolnienia lekarskiego (zaświadczenia lekarskie k. 689-690). Jak podaje skarżący, po powrocie do zdrowia i zorientowaniu się, że obrońca nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, podjął osobiste starania w tym zakresie. W tej sytuacji należy przyjąć, że dzień 22 października 2019 r. jest datą ustania przeszkody, o której mowa w art. 126 § 1 k.p.k., a wniosek o przywrócenie terminu z dnia 29 października 2019 r., jako sporządzony 7 dnia od ustania przeszkody uniemożliwiającej wykonanie czynności procesowej, został złożony w terminie określonym w art. 126 § 1 k.p.k. Z tych względów, Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie i przywrócił skazanemu W. L. termin do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 10 października 2019 r., sygn. akt VII Ka (…). Kierując się powyższym Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.