VI KO 47/64

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski.Sędziowie: F. Karolus (sprawozdawca), S. Kotowski (współsprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Władysława K. oskarżonego z art. 237 § 1 k.k., po rozpoznaniu przedstawionej na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki we Wrocławiu postanowieniem z dnia 29 października 1964 r. kwestii prawnej wymagającej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy umorzenie postępowania na mocy przepisów dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii w sprawach z oskarżenia prywatnego, w konsekwencji przepisu art. 442 lit. a) k.p.k. oraz art. 448 k.p.c., stwarza dla oskarżonego prawo do przyznania i ustalenia na jego rzecz od oskarżyciela prywatnego poniesionych przez oskarżonego kosztów?"po wysłuchaniu wniosku Prokuratora uchwalił jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneStosownie do treści orzeczeń Sądu Najwyższego: 1) wyroku wydanego w składzie 7 sędziów z dnia 9 grudnia 1961 r. V K 400/61 i 2) postanowienia z dnia 7 lipca 1962 r. III K 53/62 orzeczenie o umorzeniu postępowania z mocy amnestii nie oznacza ani skazania, ani uniewinnienia. Zawiera ono jedynie domniemanie winy oskarżonego: jest tylko deklaratoryjnym stwierdzeniem, że oskarżony popełnił przestępstwo, a unika odpowiedzialności karnej jedynie na skutek aktu łaski o charakterze ogólnym, jakim jest amnestia.Dekret z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii nie normuje bliżej (jak czyniła to np. ustawa o amnestii z roku 1952) kosztów postępowania w zakresie poruszonym w przedstawionej kwestii prawnej, toteż zagadnienie to należy rozstrzygnąć na podstawie przepisów ogólnych o kosztach sądowych.Art. 442 lit. a) k.p.k. dotyczy takich wypadków umorzenia postępowania w sprawach z oskarżenia prywatnego, w których chodzi o podstawy ściśle formalne tego umorzenia, przepisu więc tego nie można rozszerzyć na wypadki umorzenia na podstawie amnestii, gdy domniemywa się winę oskarżonego.Podobnie Sąd Najwyższy orzekł w uchwale z dnia 21 lutego 1963 r. (VI KO 80/62, opublikowanej w OSNKW zeszyt 7-8, 1963, poz. 158) wyjaśniając, że umorzenie postępowania karnego o przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego na mocy art. 9 § 1 ustawy o sprawach z oskarżenia prywatnego nie uzasadnia przyznania oskarżonemu kosztów postępowania w myśl art. 442 lit. a) k.p.k., skoro takie orzeczenie kryje w sobie domniemanie winy oskarżonych.Stanowisko powyższe dotyczy wypadków, w których - jak w sprawie niniejszej - oskarżony nie skorzystał z przysługującego mu prawa domagania się rozpoznania sprawy (art. 13 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii).Z tych przyczyn przedstawioną kwestię prawną należało rozstrzygnąć jak wyżej.