VI KO 88/59

UchwałaIzba Karna1959-08-10

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba żyjąca z oskarżonym od dłuższego czasu w konkubinacie i pozostająca z nim we wspólności rodzinnej, mieszkaniowej i gospodarczej, korzysta z prawa odmówienia zeznań, określonego w art. 94 § 1 lit. "a” k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchwalił, że osoba żyjąca z oskarżonym w notoryjnym konkubinacie, charakteryzującym się wspólnym pożyciem, posiadaniem i wychowywaniem wspólnych dzieci, korzysta z prawa odmówienia zeznań na podstawie art. 94 § 1 lit. "a” k.p.k. Prawo to ma na celu ochronę świadka, który może znaleźć się w dylemacie moralnym między obowiązkiem mówienia prawdy a uczuciami wobec osoby bliskiej.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną wymagającą wykładni. Dotyczyła ona prawa do odmówienia zeznań przez osobę żyjącą w konkubinacie z oskarżonym, z którą pozostawała we wspólności rodzinnej, mieszkaniowej i gospodarczej. Kwestia ta odnosiła się do zastosowania art. 94 § 1 lit. "a” k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił odpowiedź na przedstawioną kwestię prawną, przyznając osobie żyjącej w notoryjnym konkubinacie prawo do odmówienia zeznań na podstawie art. 94 § 1 lit. "a” k.p.k.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym po rozpoznaniu przedstawionej przez Sąd Wojewódzki kwestii, wymagającej zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy osoba, żyjąca z oskarżonym od dłuższego czasu w konkubinacie i pozostająca z nim we wspólności rodzinnej, mieszkaniowej i gospodarczej, korzysta z prawa odmówienia zeznań, określonego w art. 94 § 1 lit. "a” k.p.k." -uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneArt. 94 k.p.k. ma na względzie nie tylko węzły bliskości formalnie zadokumentowane, lecz taki rzeczywisty stosunek osobisty między świadkiem i oskarżonym, że z natury tego stosunku świadek znajdować się może zawsze wobec dylematu moralnego czy skłamać, czy też swymi zeznaniami obciążyć osobę, z którą łączą go uczucia zwyczajne dla stosunków rodzinnych. Osobom, które pozostają w notoryjnym, tj. widocznym dla otoczenia, wzajemnym z sobą pożyciu, ujawnionym na zewnątrz w szczególności posiadaniem i wychowywaniem wspólnych dzieci, nie należy przeto odmówić prawa uchylenia się od zeznań, przewidzianego w art. 94 k.p.k.O znamionach wspomnianego notoryjnego konkubinatu rozstrzyga w konkretnym wypadku organ, dokonujący przesłuchania świadka.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 94 § 1Art. 94 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.