VI KZP 3/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia R. Bodecki. Sędziowie J. Szamrej, W. Sutkowski (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Zdzisława K., oskarżonego z art. 46 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. Nr 29, poz. 154), po rozpatrzeniu, przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Lublinie postanowieniem z dnia 18 stycznia 1983 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy sąd wojewódzki - jako sąd pierwszej instancji - rozpoznając sprawę o przestępstwo określone w art. 46 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. Nr 29, poz. 154) w postępowaniu doraźnym może po uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania temuż sądowi wojewódzkiemu z powodu rewizji nadzwyczajnej, wniesionej na niekorzyść oskarżonego, przekazać sprawę sądowi rejonowemu właściwemu według zasad ogólnych?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneProblematyka związana z przekazanym do rozstrzygnięcia zagadnieniem prawnym była już przedmiotem uchwały Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 1978 r. - VII KZP 49/77 (OSNKW 1978, z. 6, poz. 61) oraz powołanych w niej orzeczeń. Wprawdzie zawarta w nich wykładnia dotyczy głównie art. 25 i 386 k.p.k., jednakże należy stwierdzić, że w zakresie objętym pytaniem wymienione przepisy kodeksu postępowania karnego stosuje się także w sprawie, w której wyrok sądu pierwszej instancji zapadł w postępowaniu doraźnym, gdyż normy dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania stanu wojennego (Dz. U. Nr 29, poz. 156) nie przewidują w tym względzie odmiennych postanowień.W powołanej uchwale z dnia 29 kwietnia 1978 r. - VII KZP 49/77 Sąd Najwyższy stwierdził, że: "W wypadku uchylenia wyroku i przekazania sądowi wojewódzkiemu jako pierwszej instancji sprawy do ponownego rozpoznania sąd ten jest związany tym rozstrzygnięciem również co do właściwości." W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy skazał, że wprawdzie w myśl art. 25 § 1 k.p.k. każdy sąd ma obowiązek z urzędu badać swoją właściwość, ale nie dotyczy to sytuacji, gdy w kwestii właściwości zapadło już uprzednio wiążące orzeczenie sądu odwoławczego, a nie zaistniały żadne nowe okoliczności faktyczne, które zmieniałyby podstawę tego orzeczenia. Orzeczenie sądu odwoławczego o przekazaniu sprawy określonemu sądowi pierwszej instancji ma charakter bezwzględnie wiążący, gdyż jest ono niezaskarżalne. Owa niezaskarżalność tego rozstrzygnięcia kształtuje trwałą sytuację procesową, bo nie można zmienić ani decyzji o uchyleniu wyroku, ani też decyzji o przekazaniu sprawy sądowi wojewódzkiemu jako sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd, któremu sprawę przekazano do rozpoznania, nie może więc podejmować rozstrzygnięć co do właściwości (art. 25 § 1 k.p.k.), prawomocne bowiem rozstrzygnięcie w tej kwestii już istnieje.Podzielając w całości pogląd wyrażony w powołanej uchwale oraz argumentację przytoczoną na jego poparcie, należy stwierdzić, że w sytuacji przedstawionej w pytaniu sąd wojewódzki jest związany rozstrzygnięciem wyroku sądu odwoławczego również co do właściwości.