VI KZP 3/87

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Ochman (sprawozdawca). Sędziowie: R. Bodecki, S. Kaliński.Prokurator Prokuratury Generalnej: H. Minarczuk.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Mieczysława N., oskarżonego z art. 241 § 1 k.k., po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Kaliszu postanowieniem z dnia 10 lutego 1987 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy pracownik jednostki gospodarki uspołecznionej upoważniony przez kierownika zakładu pracy do przeprowadzenia kontroli prawidłowości wykorzystywania przez pracownika zwolnienia lekarskiego od pracy pełni funkcję publiczną w myśl art. 239 k.k.?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzepisy kodeksu karnego oraz przepisy innych ustaw nie wyjaśniają, co należy rozumieć przez pojęcie "pełnienie funkcji publicznej" w myśl art. 239 k.k. Zachodzi zatem konieczność każdorazowych ustaleń faktycznych dotyczących zakresu uprawnień i obowiązków określających treść wykonywanych zadań.W sprawie niniejszej przepisy określające zakres wykonywanych zadań przez osoby przeprowadzające kontrolę domową prawidłowości wykorzystywania przez pracowników zwolnień lekarskich zawarte są w ustawie z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (jedn. tekst: Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 143 z późn. zm.) oraz w wydanym na jej podstawie zarządzeniu Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 30 grudnia 1974 r. w sprawie kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy (Mon. Pol. Nr 42, poz. 263).Powołana ustawa w art. 55 statuuje obowiązek uspołecznionych zakładów pracy systematycznego analizowania kształtowania się absencji chorobowej, jej przyczyn oraz podejmowania odpowiednich środków dla ich usunięcia. W celu wykonania tego obowiązku zakłady pracy zostały m. in. uprawnione do kontrolowania, czy pracownicy wykorzystują zwolnienia od pracy zgodnie z ich celem. Z kolei wymienione zarządzenie Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 30 grudnia 1974 r., regulując szczegółowo te kwestie, m. in. stwierdza, że:1) kierownik zakładu pracy wystawia osobom kontrolującym imienne upoważnienia do przeprowadzenia kontroli (§ 7 ust. 3);2) kontrola domowa pracowników zwolnionych od pracy z powodu choroby polega na ustaleniu, czy pracownik zwolniony od pracy:a) nie wykonuje innej pracy zarobkowej lub uciążliwych czynności mogących przedłużyć okres niezdolności do pracy,b) nie wykorzystuje zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia, a w szczególności czy nie narusza wskazań lekarskich (§ 10);3) w razie stwierdzenia w trakcie kontroli domowej wspomnianych okoliczności - sporządza się protokół, w którym należy podać, na czym polegało nieprawidłowe wykorzystywanie zwolnienia od pracy.Protokół ten po zatwierdzeniu przez kierownika zakładu pracy stanowi podstawę do niewypłacenia zasiłku (§ 15). Ustalenia takie pozwalają na stwierdzenie, że osoby przeprowadzające kontrolę domową prawidłowości wykorzystywania przez pracowników zwolnień lekarskich realizują ustawowy obowiązek ciążący na zakładach pracy określony w art. 55 ust. 1 i 2 powołanej ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - działając z upoważnienia kierownika uspołecznionego zakładu pracy oraz w jego imieniu, jak też wykonują czynności należące do jego kompetencji jako funkcjonariusza publicznego, mające istotne znaczenie dla zapobiegania nadużyciom w zakresie niezgodnego z celami wykorzystywania zwolnień lekarskich. Natomiast wyniki kontroli przeprowadzonej przez te osoby mogą stanowić podstawę decyzji o istotnym znaczeniu dla kontrolowanego pracownika, a zwłaszcza o niewypłaceniu zasiłku, oraz dla zakładu pracy w zakresie wpływu absencji chorobowej na obniżenie wyników działalności.Tak więc całokształt wykonywanych czynności przez osobę przeprowadzającą kontrolę domową prawidłowości wykorzystywania przez pracownika zwolnienia lekarskiego od pracy uzasadnia twierdzenie, że w czasie wykonywania czynności kontrolnych osoba ta pełni funkcję publiczną w myśl art. 239 k.k.