VI KZP 38/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski.Sędziowie: L. Chmielewski, W. Kuryłowicz (współsprawozdawca), J. Pustelnik, A. Pyszkowski, K. Wagner (sprawozdawca), J. Zembaty.Prokurator Prokuratury Generalnej T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z zażalenia Wiktorii G. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 21 lutego 1966 r., po rozpoznaniu w dniach 6 i 13 października 1967 r. przedstawionej do rozstrzygnięcia w trybie art. 390 k.p.k. i art. 30 ustawy o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 11, poz. 54) przez zwykły skład Sądu Najwyższego postanowieniem z dnia 27 sierpnia 1966 r. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"Czy w wypadku zabezpieczenia przez prokuratora w sprawie karnej na mocy art. 3 ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11) udziału mieszkaniowego, którego równowartość pieniężna, wobec roszczeń do niej oskarżonego i innych osób, została złożona do depozytu sądu powiatowego na podstawie przepisów dekretu z dnia 20 grudnia 1946 r. (Dz. U. z 1947 r. Nr 8, poz. 41), uprawniony jest prezes tego sądu powiatowego, na zarządzenie przewodniczącego wydziału karnego sądu wojewódzkiego, do przelania powyższej sumy depozytowej z depozytu sądowego na konto sądu wojewódzkiego, a sąd wojewódzki do pokrycia z tej sumy kar i kosztów sądowych orzeczonych prawomocnymi wyrokami sądu wojewódzkiego wobec oskarżonego - z pominięciem przepisów wymienionego wyżej dekretu z dnia 20 grudnia 1946 r. (Dz. U. z 1947 r. Nr 8, poz. 41) oraz przepisów o postępowaniu egzekucyjnym przewidzianym w art. 18 ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11) bądź art. VII przepisów wprowadzających prawo o sądowym postępowaniu egzekucyjnym z dnia 27 października 1932 r. (Dz. U. Nr 93, poz. 804) i czy takie czynności stanowią prawidłowe wykonanie wymierzonej oskarżonemu kary grzywny i kosztów sądowych?"po wysłuchaniu wniosku prokuratora,uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneZarówno przepisy obowiązujące przed wejściem w życie kodeksu postępowania cywilnego z dnia 17 listopada 1964 r. (por. art. 7 § 1 i art. 8 dekretu z dnia 20 grudnia 1946 r. - Dz. U. z 1947 r. Nr 8, poz. 41), jak i art. 692-694 w związku z art. 516 cytowanego wyżej kodeksu postępowania cywilnego oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 1965 r. (Dz. U. Nr 42, poz. 261) przewidują, że wydanie przedmiotu świadczenia złożonego do depozytu sądowego następuje na podstawie postanowienia sądu.Na tle obowiązującego stanu prawnego zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 1953 r. o kasach i rachunkowości w sądach reguluje w rozdziale VI całokształt zagadnień technicznych związanych z przyjmowaniom i wydawaniem depozytów sądowych. Zarządzenie to stwierdza w § 67, że o przyjęciu, wydaniu lub przepadku depozytu rozstrzyga sąd, a przysługujące prezesowi sądu jako administratorowi kasy sądowej uprawnienia ograniczone są do depozytów składanych w sprawach administracji sądowej i do likwidowania w drodze zwrotu depozytów zbędnych (sprawy zakończone albo ustanie przyczyn, dla których depozyt złożono - § 72 i 81). Z omówionych przepisów jednoznacznie wynika, że prezes sądu nie ma prawa - bez postanowienia właściwego sądu w sprawie dotyczącej złożenia przedmiotu świadczenia do depozytu - zarządzić przelewu zdeponowanej sumy na pokrycie należności z tytułu grzywny i kosztów sądowych.Na uprawnienia prezesa sądu nie ma wpływu okoliczność, że zdeponowana suma została zabezpieczona na pokrycie roszczeń o naprawienie szkody, kary grzywny czy przepadku majątku w trybie przewidzianym art. 3 i 4 ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11). Zabezpieczenie takie sygnalizuje tylko prawa Skarbu Państwa i nie pozwala na dysponowanie depozytem do czasu uchylenia zabezpieczenia czy jego upadku przewidzianego w przepisie art. 5 powyższej ustawy. Domniemanie z art. 6 § 1 tejże ustawy ma jedynie to znaczenie, że przy prawidłowym wykonywaniu przez komornika sądowego lub przez skarbowy urząd komorniczy postanowień zabezpieczających albo przy prowadzonej przez te organy egzekucji na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego lub na podstawie przepisów o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych (vide dekret z dnia 28 stycznia 1947 r. - Dz. U. Nr 21, poz. 84; obecnie: ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. - Dz. U. Nr 24, poz. 151) rzeczy i prawa majątkowe znajdujące się we władaniu osób bliskich oskarżonemu mają być traktowane tak jak rzeczy i prawa majątkowe oskarżonego.