VI KZP 40/70

UchwałaIzba Karna1970-10-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oskarżyciel posiłkowy, będący jednocześnie powodem cywilnym, może zaskarżyć wyrok uniewinniający i pozostawiający powództwo cywilne bez rozpoznania, jeśli prokurator nie wniósł rewizji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchwalił, że oskarżyciel posiłkowy, który jest jednocześnie powodem cywilnym, może zaskarżyć wyrok uniewinniający i pozostawiający powództwo cywilne bez rozpoznania, nawet jeśli prokurator nie wniósł rewizji. Uprawnienia te wynikają z obu ról, które mogą być łączone w jednej osobie, a ustawa nie ogranicza możliwości zaskarżenia wyroku w części dotyczącej powództwa cywilnego przez oskarżyciela posiłkowego, gdy ten zaskarży wyrok w części dotyczącej winy.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Białymstoku przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące możliwości zaskarżenia przez oskarżyciela posiłkowego, będącego jednocześnie powodem cywilnym, wyroku uniewinniającego i pozostawiającego powództwo cywilne bez rozpoznania, w sytuacji braku rewizji ze strony prokuratora. Oskarżony Jan R. był oskarżony z art. 240 § 1 d.k.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił odpowiedź na przedstawione zagadnienie prawne.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski. Sędziowie: M. Budzianowski, J. Szamrej (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana R., oskarżonego z art. 240 § 1 d.k.k., po rozpoznaniu przedstawionego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Białymstoku postanowieniem z dnia 21 kwietnia 1970 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy w wypadku niezaskarżenia przez prokuratora wyroku uniewinniającego i pozostawiającego powództwo cywilne bez rozpoznania, oskarżyciel posiłkowy, będący jednocześnie powodem cywilnym, może ten wyrok zaskarżyć przez wniesienie rewizji do winy i powództwa cywilnego?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzepis art. 44 § 1 k.p.k., dopuszczający w postępowaniu sądowym udział pokrzywdzonego w charakterze oskarżyciela posiłkowego, oraz przepis art. 52 k.p.k., zezwalający pokrzywdzonemu na wytoczenie przeciwko oskarżonemu powództwa cywilnego w procesie karnym, nie wyłączają się nawzajem, ustawa zaś nie zabrania łączenia tych ról w jednej osobie. Fakt zatem, iż oskarżyciel posiłkowy jest w konkretnej sprawie zarazem powodem cywilnym, nie może wpłynąć na ograniczenie czy zmniejszenie uprawnień pokrzywdzonego wypływających z każdej z tych ról, w jakich może on występować w charakterze strony. W szczególności więc jeśli w myśl art. 396 § 1 k.p.k. powód cywilny może zaskarżyć wyrok tylko wtedy, gdy wyrok zaskarżył oskarżony lub oskarżyciel, to może to uczynić również wtedy, gdy występując jednocześnie jako oskarżyciel posiłkowy, zaskarżył wyrok w części dotyczącej orzeczenia o winie. Nie można bowiem przyjąć, że użyte w powołanym przepisie szersze określenie "oskarżyciel" oznacza tylko oskarżyciela publicznego.W wypadku kumulacji ról oskarżyciela posiłkowego i powoda cywilnego nie ma przeszkód, aby z zaskarżeniem przez oskarżyciela posiłkowego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o winie połączone zostało zaskarżenie tego wyroku w części dotyczącej powództwa cywilnego.Nie ma również przeszkód, żeby oskarżyciel posiłkowy, będący zarazem powodem cywilnym, mógł realizować swe uprawnienia z obydwu tych tytułów w ten sposób, że zaskarży wyrok najpierw jako oskarżyciel posiłkowy, a następnie - po zawiadomieniu go o przyjęciu tej rewizji - wniesie drugą rewizję jako powód cywilny.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 240 § 1art. 390 § 1 KPKart. 44 § 1 KPKart. 52 KPKart. 396 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.