VI KZP 5/81

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN L. Jax (spr.).Sędziowie SN: W. Sikorski, W. Żebrowski.Protokolant: O. Lichomska.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna w sprawie Lucjana S. o wydanie wyroku łącznego, po rozpoznaniu przekazanego - na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. - przez Sąd Wojewódzki w Warszawie postanowieniem z dnia 19 stycznia 1981 r., sygn. IV Kr 1023/80, zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy interpretacja sformułowania podstawowej przesłanki z art. 66 k.k. tak zwanej cezury czasowej ograniczonej zapadnięciem pierwszego wyroku może być rozszerzona względami korzyści skazanego, czy też jej wykładnia powinna być zgodna z dosłownym brzmieniem tego przepisu?",postanowił odmówić udzielenia odpowiedzi.Uzasadnienie faktyczneZ treści postanowienia, a zwłaszcza z jego motywów wynika, że wątpliwości Sądu Wojewódzkiego dotyczą sposobu rozumienia określenia "pierwszy wyrok" użytego w art. 66 k.k. W szczególności chodzi tu o wyjaśnienie, czy przez ów "pierwszy wyrok" rozumieć należy zawsze chronologicznie pierwszy wyrok, czy też rozstrzygnięcie tej kwestii (tj. uznania "za pierwszy wyrok" jednego z kilku kolejnych wyroków) pozostawione jest ocenie sądu orzekającego, który może kierować się względami na korzyść oskarżonego.Tak pojmując przekazane Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne uznać należy, że nie wymaga ono zasadniczej wykładni ustawy, gdyż wskazaną w nim problematykę normuje jednoznacznie art. 66 k.k., co dostrzega zresztą Sąd Wojewódzki, skoro swoje wątpliwości sprowadza w istocie do pytania, czy w rozważanym wypadku wykładnia... "powinna być zgodna z dosłownym brzmieniem tego przepisu".Nawiązując zaś do wątpliwości podniesionych w motywach postanowienia zauważyć należy, że z treści art. 66 k.k. wynika, iż warunkiem orzeczenia kary łącznej jest popełnienie przez sprawcę dwóch albo więcej przestępstw "zanim zapadł pierwszy wyrok, choćby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw". Przytoczone wyżej sformułowanie, a w szczególności zwrot "co do któregokolwiek z tych przestępstw" (tzn. dwóch lub więcej popełnionych przez sprawcę) wskazuje wyraźnie, że w ujęciu art. 66 k.k. "pierwszym wyrokiem" jest zawsze chronologicznie pierwszy wyrok (choćby nieprawomocny).Zresztą instytucja wyroku łącznego nie jest pomyślana jako premia dla przestępcy popełniającego większą liczbę przestępstw, lecz opiera się na założeniu, że samo wydanie wyroku powinno być ostrzeżeniem dla skazanego przed popełnieniem nowego przestępstwa. Gdyby istniała perspektywa łączenia z karą wymierzoną pierwszym chronologicznie wyrokiem kar za czyny popełnione po tym wyroku, sens omawianej instytucji zostałby podważony.