VI KZP 9/68
UchwałaIzba Karna1968-10-05
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy określenie w sentencji wyroku skazującego wygórowanego potrącenia z wynagrodzenia za pracę w wypadku nakazanego wykonania pracy na rachunek grzywny stanowi podstawę rewizji w rozumieniu art. 371 k.p.k., a jeśli nie, czy rewizja powinna być pozostawiona bez rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchwalił, że ustalenie potrącenia z wynagrodzenia za pracę na rachunek grzywny w wysokości przekraczającej określone prawem limity (100-500 zł miesięcznie oraz 40% przeciętnego wynagrodzenia) stanowi obrazę przepisów prawa materialnego. Taka obraza, jeśli zawarta w wyroku, może być podstawą do wniesienia rewizji na podstawie art. 376 pkt 1 k.p.k. Jeżeli rewizja nie zawiera takiego zarzutu, może być pozostawiona bez rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 376 k.p.k.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Lublinie przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia kwestię prawną dotyczącą możliwości wniesienia rewizji w przypadku błędnego ustalenia wysokości potrąceń z wynagrodzenia za pracę na rachunek grzywny. Dotyczyło to wyroku skazującego, w którym potrącenie zostało ustalone w kwocie wygórowanej, przekraczającej limity określone w przepisach wykonawczych do ustawy o zmianie przepisów dotyczących kary grzywny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na przedstawione pytania prawne.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski (sprawozdawca).Sędziowie: L. Jax, M. Paluch.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Wita D., oskarżonego z art. 242 § 3 k.k., po rozpoznaniu przedstawionej w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Lublinie postanowieniem z dnia 17 stycznia 1968 r. do rozstrzygnięcia kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"I. Czy określenie w sentencji wyroku skazującego wygórowanego potrącenia z wynagrodzenia za pracę w wypadku nakazanego wykonania pracy na rachunek grzywny stanowi podstawę rewizji w rozumieniu art. 371 k.p.k.?II. Jeżeli podstawy nie stanowi, to czy można uznać w takim wypadku, że rewizja nie odpowiada formalnym warunkom i w konsekwencji powinna być pozostawiona bez rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 376 k.p.k.?"po wysłuchaniu wniosku prokuratora, na podstawie art. 390 k.p.k.uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneNa podstawie art. 7 ustawy z dnia 16 listopada 1960 r. o zmianie przepisów dotyczących kary grzywny, kosztów i opłat sądowych w sprawach karnych (Dz. U. Nr 51, poz. 299) rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 lutego 1961 r. w sprawie zasad i trybu potrąceń z wynagrodzenia na rachunek grzywny (Dz. U. Nr 13, poz. 62) określiło, że sąd, nakazując w wyroku lub postanowieniu wykonywanie pracy na rachunek grzywny, ustala jednocześnie wysokość potrąceń z wynagrodzenia skazanego (§ 2) w kwocie od 100 do 500 złotych miesięcznie, przy czym nie mogą one przekraczać 40% przeciętnego wynagrodzenia przypadającego skazanemu za pracę w danym zakładzie.Ustalenie wspomnianego potrącenia w wysokości nie mieszczącej się w granicach 100-500 zł stanowi obrazę przepisów prawa materialnego, w szczególności powołanych w wymienionych wyżej aktach prawnych. Jeżeli takie ustalenie potrącenia zawarte byłoby w postanowieniu, przysługuje na nie zażalenie (art. 414 § 4 k.p.k.). Skorygowanie zaś omawianego błędnego ustalenia w wyroku może nastąpić tylko w drodze przewidzianej dla korektury wyroków, tj. przez założenie rewizji zawierającej zarzut wspomnianej wyżej obrazy przepisów prawa materialnego, mieszczący się w podstawie rewizyjnej przewidzianej w art. 376 pkt 1 k.p.k., bądź na podstawie art. 385 k.p.k., jeżeli rewizja takiego zarzutu nie zawierała.Przepis § 7 ust. 3 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lutego 1961 r., stanowiący m.in., iż sąd na wniosek skazanego lub z urzędu może w miarę potrzeby wydać inne stosowne postanowienie co do wysokości potrąceń, odnosi się do sytuacji, gdy po prawidłowym ustaleniu w wyroku lub postanowieniu wysokości potrąceń zajdzie potrzeba ("w miarę potrzeby") zmiany ustalonej wysokości potrąceń wskutek zmiany okoliczności, od których ta wysokość zależy, np. w razie późniejszego zmniejszenia wysokości przeciętnego wynagrodzenia skazanego w takim rozmiarze, że prawidłowo ustalona wysokość potrąceń przekraczałaby 40% tego wynagrodzenia.
Powiązane orzeczenia
- V KK 46/18 2019-02-14Czy wymierzenie kary grzywny w wysokości niższej niż jedna trzydziesta część minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalonego na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające…
- II KK 36/25 2025-04-01Czy ustalenie stawki dziennej grzywny poniżej jednej trzydziestej części minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w roku popełnienia czynu stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na tr…
- V PZP 4/81 1981-05-21Czy grzywny oraz kary porządkowe orzeczone w postępowaniu karnym mogą być realizowane w drodze przewidzianej w art. 88 w związku z art. 89 kodeksu pracy?
- II PK 351/16 2018-02-20Czy pracownik, który otrzymał zawyżone wynagrodzenie na podstawie pozornej umowy zmieniającej warunki pracy i płacy, jest zobowiązany do jego zwrotu, jeśli zużył je w taki sposób, że nie jest już wzbogacony, a pracodawca…
- I PK 118/15 2016-02-23Czy pracodawca może dokonać potrącenia swojej wierzytelności z wynagrodzenia pracownika, które zostało zasądzone prawomocnym wyrokiem sądu, jeśli oświadczenie o potrąceniu zostało złożone po wydaniu tytułu wykonawczego?
Powołane przepisy
art. 242 § 3 KKart. 390 § 1 KPKart. 371 KPKart. 376 KPKart. 390 KPKart. 7art. 414 § 4 KPKart. 376 pkt 1 KPKart. 385 KPK§ 3§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.