VII KZP 25/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes SN B. Dzięcioł. Sędziowie: B. Bartosik (współsprawozdawca), H. Kempisty (sprawozdawca), S. Mirski, J. Polony, J. Pustelnik, Z. Ziemba.Prokurator Prokuratury Generalnej: A: Kabat.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu wniesionej przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego na podstawie art. 29 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 11, poz. 54 z późn. zm.) w celu rozpoznania przez skład siedmiu sędziów następującej kwestii prawnej:"Czy w posiedzeniu Sądu Najwyższego wyznaczonym w celu rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu wojewódzkiego wydane w postępowaniu co do wznowienia postępowania ma prawo wziąć udział obrońca oskarżonego i czy należy go o terminie takiego posiedzenia zawiadomić?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW posiedzeniu sądu, jak to wynika z art. 88 k.p.k., mogą oprócz prokuratora brać udział "inne strony", jeżeli ich udział w posiedzeniu przewiduje ustawa procesowa w swych rozwiązaniach szczegółowych.Wśród takich przepisów kodeksu postępowania karnego, które przwidują udział w posiedzeniu "innych stron", a nie tylko prokuratora, znajduje się art. 478 § 3.Przepis ten stanowi, że w posiedzeniu w kwestii wznowienia postępowania ma prawo wziąć udział obrońca oskarżonego. Przepis art. 478 k.p.k. odnosi się wprawdzie bezpośrednio do orzekania w kwestii wznowienia przez sąd pierwszej instancji, ale byłoby niekonsekwencją w odczytywaniu ustawy, gdyby - w braku wyraźnej regulacji odmiennej - przyznane przez nią prawo do udziału obrońcy skazanego w posiedzeniu sądu pierwszej instancji ograniczać do tej tylko instancji, mimo przyznania poza tym prawa do wniesienia zażalenia. Prawo więc obrońcy skazanego do udziału w posiedzeniu w kwestii wznowienia postępowania powinno rozciągać się odpowiednio (tj. w granicach tego udziału w posiedzeniu sądu pierwszej instancji) na udział w posiedzeniu odwoławczym. W konsekwencji obrońca oskarżonego powinien być zawiadomiony o terminie posiedzenia odwoławczego wyznaczonego w kwestii wznowienia postępowania.Należy mieć tu także na względzie, że rozpatrywanie zażalenia na postanowienie sądu wojewódzkiego oddalające wniosek o wznowienie postępowania lub pozostawiające ten wniosek bez rozpoznania doprowadzić może do orzeczenia przez Sąd Najwyższy odmiennego co do istoty, a w konsekwencji dopiero w tym postępowaniu odwoławczym do orzeczenia w kwestii wznowienia w postaci wznowienia postępowania.O tym, że intencją ustawodawcy jest poszerzenie w postępowaniu co do jego wznowienia kontradyktoryjności, świadczy również to, że w wypadku zarządzenia przez sąd sprawdzenia okoliczności w trybie art. 89 k.p.k. zapewnia stronom (nie tylko już samego obrońcy oskarżonego - jak to przewiduje art. 478 § 2 k.p.k.) prawo do udziału w czynnościach sprawdzających, bez wątpliwości także wtedy, gdy sprawdzenie tych okoliczności zarządza sąd odwoławczy.Za wyrażonym na wstępie poglądem przemawia wreszcie wzgląd na to, że wznowienie postępowania jest jednym z nadzwyczajnych środków zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, w wyniku którego sąd orzekający w tej kwestii (sąd pierwszej instancji czy też sąd drugiej instancji) może nie tylko uchylić prawomocne skazanie, ale może wydać nawet wyrok uniewinniający lub umarzający postępowanie.