I NB 23/24
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-06-18
Skład orzekający: Małgorzata Bednarek, Pawła Czubika, Paweł Czubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności, oparty jedynie na krytyce rozwiązań systemowych dotyczących Krajowej Rady Sądownictwa, spełnia wymogi formalne określone w art. 29 § 9 ustawy o Sądzie Najwyższym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, stwierdzając, że nie spełnia on wymogów formalnych określonych w art. 29 § 9 ustawy o Sądzie Najwyższym. Uzasadnienie wniosku sprowadzało się do polemiki z systemowymi rozwiązaniami dotyczącymi Krajowej Rady Sądownictwa, zamiast wskazywać konkretne okoliczności dotyczące powołania lub postępowania sędziego, które mogłyby wpływać na jego niezawisłość lub bezstronność w konkretnej sprawie.Stan faktyczny
Pełnomocnik M.P. złożył wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego Pawła Czubika w związku ze sprawą dotyczącą odwołania od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa w przedmiocie dalszego zajmowania stanowiska przez sędziego osiągającego wiek uprawniający do przejścia w stan spoczynku. Wnioskodawca powołał się na wątpliwości dotyczące instytucjonalno-ustrojowych uwarunkowań powołania sędziego oraz uchwały SN i wyroki ETPCz.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności.Pełny tekst orzeczenia
I NB 23/24 POSTANOWIENIE Dnia 18 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie z odwołania M.P. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa Nr […] z […] r. w przedmiocie dalszego zajmowania stanowiska przez sędziego osiągającego wiek uprawniający do przejścia w stan spoczynku po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 18 czerwca 2025 r., wniosku pełnomocnika M.P. – adw. M.P. - o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego Pawła Czubika wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie I NKRS 8/24 na podstawie art. 29 § 10 i § 11 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U.2024.622 tj. z 2024.04.23) postanawia: 1. wniosek odrzucić; 2. o treści postanowienia powiadomić Okręgową Radę Adwokacką w C. UZASADNIENIE W dniu 9 września 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek adw. M.P. - pełnomocnika M.P. - o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego Sądu Najwyższego Pawła Czubika w związku z prowadzoną przed Sądem Najwyższym, Izbą Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, sprawą w przedmiocie odwołania od uchwały Krajowej Rady
I NB 23/24 2 Sądownictwa z […] 2024 r., nr [...], w przedmiocie dalszego zajmowania stanowiska przez sędziego osiągającego wiek uprawniający do przejścia w stan spoczynku. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że prof. dr hab. Paweł Czubik powołany został na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3). Podniósł w związku z tym swoje „wątpliwości dotyczące uwarunkowań instytucjonalno-ustrojowych” i zakwestionował niezawisłość m.in. tego sędziego powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., sygn. BSA 1-4110-1/20, także na uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022 r., sygn. I KZP 2/22 oraz wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 22 lipca 2021 r., Reczkowicz przeciwko Polsce, 43447/19 oraz z 3 lutego 2022 r. w sprawie Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 29 § 5 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U.2024.622 tj. z 2024.04.23 – zw. dalej uSN) dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy (tzw. test niezawisłości i bezstronności sędziego). Artykuł 29 § 9 uSN stanowi, że wniosek inicjujący test niezawisłości i bezstronności sędziego powinien – pod rygorem jego odrzucenia bez wezwania do usunięcia braków formalnych (art. 29 § 10 uSN) – czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w § 5 (pkt 1) oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie (pkt 2).
I NB 23/24 3 W założeniu ustawodawcy wniosek ma zmierzać do stwierdzenia niespełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów (naruszenia standardu) niezawisłości i bezstronności w konkretnej sprawie, powinien zatem wskazywać okoliczności, do których odwołuje się art. 29 § 5 uSN tj.: 1. towarzyszące powołaniu danego sędziego Sądu Najwyższego, 2. dotyczące jego postępowania po powołaniu, które mogą wywoływać uzasadnione wątpliwości co do spełnienia przezeń wymagań niezawisłości i bezstronności, 3. świadczące o tym, że tak ujęty deficyt niezawisłości bezstronności, może oddziaływać na wynik konkretnej sprawy, z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Brak któregokolwiek z tych trzech elementów musi skutkować uznaniem, że wniosek nie spełnia wymagań określonych w art. 29 § 9 uSN. Wbrew wskazanym wymogom, wnioskodawca nie wykazał żadnych konkretnych okoliczności towarzyszących powołaniu SSN Pawła Czubika na urząd sędziego Sądu Najwyższego ani okoliczności dotyczących jego postępowania po powołaniu, które wypełniałyby ustawowe przesłanki z art. 29 § 9 uSN. Uzasadnienie przedmiotowego wniosku sprowadza się jedynie do polemiki z przyjętymi w obecnym ustawodawstwie rozwiązaniami systemowymi odnośnie do kształtu Krajowej Rady Sądownictwa. Polemika ta nie może być uznana za spełniającą warunki z art. 29 § 5 uSN, które w zamiarze ustawodawcy muszą odnosić się do zindywidualizowanego sędziego, mającego orzekać w konkretnej sprawie. Wniosek nie zawiera także żadnych dowodów, o których mowa w art. 29 § 5 uSN. Powołanie się natomiast wnioskodawcy na okoliczności subiektywnie postrzegane a mające mieć wyraz w określonych poglądach prawnych, którymi miałby kierować się rzekomo SSN Paweł Czubik jest daleko idącą ich projekcją, której w żaden sposób wnioskodawca nie uprawdopodobnił. W ocenie Sądu Najwyższego wniosek zatem nie spełnia warunków formalnych z art. 29 § 5 i § 9 pkt 2 uSN., a więc na podstawie art. 29 § 10 uSN podlega odrzuceniu bez wzywania do usunięcia braków. [r.g.]
I NB 23/24 4
Powiązane orzeczenia
- III CB 54/23 2023-11-28Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty na ogólnych zarzutach dotyczących procedury powołania sędziego i jego publicznych wypowiedzi, spełnia wymogi formalne określo…
- III CB 28/23 2023-07-27Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na okolicznościach towarzyszących jego powołaniu, bez wskazania wpływu tych okoliczności na wynik konkretnej sprawy…
- III CB 17/23 2023-07-06Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty jedynie na okolicznościach powołania sędziego i ogólnych odniesieniach do uchwał i orzeczeń, spełnia wymogi formalne przewidz…
- III CB 74/23 2024-01-04Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty głównie na okolicznościach powołania sędziego i niepowiązany z konkretnymi okolicznościami danej sprawy, spełnia wymogi forma…
- III CB 7/25 2025-03-19Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na okolicznościach towarzyszących jego powołaniu, spełnia wymogi formalne określone w ustawie o Sądzie Najwyższym?
Powołane przepisy
art. 29 § 10art. 29 § 5art. 29 § 9§ 10§ 11§ 5§ 9§ 9 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy