I NKRS 1/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-04-19
Skład orzekający: Mirosław Sadowski, Oktawian Nawrot, Krzysztof Wiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Krajowa Rada Sądownictwa, przedstawiając Prezydentowi RP wniosek o powołanie kandydata na stanowisko sędziego, naruszyła przepisy prawa, w szczególności poprzez nierzetelną ocenę kwalifikacji i doświadczenia zawodowego innych kandydatów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie ma kompetencji do merytorycznego rozpatrywania kwalifikacji kandydatów na stanowisko sędziowskie ani decydowania o tym, który z nich powinien zostać przedstawiony do powołania. Do jego jurysdykcji należy jedynie ustalenie, czy Rada nie przekroczyła granic uznania przy ocenie kandydatów. W niniejszej sprawie Rada przedstawiła uzasadnienie zgodne z wymogami, wskazując kryteria oceny i wyjaśniając przyczyny wyboru konkretnej kandydatury, co wyklucza arbitralność działania.Stan faktyczny
Krajowa Rada Sądownictwa (KRS) uchwałą z dnia 22 listopada 2022 r. przedstawiła Prezydentowi RP wniosek o powołanie E. K. na stanowisko sędziego sądu rejonowego, a nie przedstawiła wniosku o powołanie M. G. i innych kandydatów. M. G. wniosła odwołanie od tej uchwały, zarzucając naruszenie przepisów prawa, w tym sprzeczność uchwały z prawem poprzez nierzetelną ocenę kwalifikacji i doświadczenia zawodowego. Sąd Najwyższy oddalił odwołanie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił odwołanie od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa.Pełny tekst orzeczenia
I NKRS 1/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 kwietnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Sadowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Oktawian Nawrot SSN Krzysztof Wiak w sprawie z odwołania M. G. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa Nr [...] z dnia 22 listopada 2022 r. w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu Rejonowego w Sokółce ogłoszonym w Monitorze Polskim z 2022 roku, poz. 490, z udziałem E.K., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 19 kwietnia 2023 r., oddala odwołanie. UZASADNIENIE Krajowa Rada Sądownictwa (dalej: „Rada” lub „KRS”) uchwałą nr [...] z dnia 22 listopada 2022 r. w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu rejonowego w Sądzie Rejonowym w Sokółce, ogłoszonym w Monitorze Polskim z 2022 r., poz. 490, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (tekst jedn. Dz.U. 2021, poz. 269, dalej: „u.KRS”) przedstawiła Prezydentowi RP wniosek o powołanie
I NKRS 1/23 2 E. K. do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu rejonowego w Sądzie Rejonowym w Sokółce (pkt 1) oraz nie przedstawiła Prezydentowi RP wniosku o powołanie M.G., J.K. oraz E.P. do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu rejonowego w Sądzie Rejonowym w Sokółce (pkt 2). W uzasadnieniu Rada wskazała, że na jedno wolne stanowisko sędziego sądu rejonowego w Sądzie Rejonowym w Sokółce, ogłoszone w Monitorze Polskim z 2022 r. pod poz. 490, zgłosili się: - M. G. – referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w B., - E. K. – starszy referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w S., - J. K. – starszy asystent sędziego w Sądzie Apelacyjnym w B., - M. P. – starszy referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w B., - E. P. – starszy asystent sędziego w Sądzie Okręgowym w B., - A. P. – asystent sędziego w Sądzie Okręgowym w B., - M. S. – starszy asystent sędziego w Sądzie Apelacyjnym w B., - R. W. – referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w B.. W związku z cofnięciem zgłoszenia przez: M.P., A.P., M.S. i R.W. KRS odpowiednio: uchwałą nr […]1 z dnia 28 lipca 2022 r., uchwałą nr […]2 z dnia 29 lipca 2022 r., uchwałą nr […]3 z dnia 11 października 2022 r. i uchwałą nr […]4 z dnia 28 lipca 2022 r. umorzyła postępowanie wszczęte w sprawie z ich zgłoszeń. W celu przygotowania sprawy do rozpatrzenia na posiedzeniu Rady, Przewodniczący Rady wyznaczył zespół, zawiadomił Ministra Sprawiedliwości o jego powołaniu oraz o sprawach indywidualnych przekazanych zespołowi w celu przygotowania ich do rozpatrzenia na posiedzeniu Rady. Minister Sprawiedliwości nie przedstawił opinii w trybie art. 31 ust. 2b u.KRS. Na posiedzeniu w dniu 21 listopada 2022 r. zespół członków KRS, po zapoznaniu się ze zgromadzonymi w sprawie materiałami i ich przeanalizowaniu, omówił szczegółowo zgłoszone kandydatury, odbył naradę i uznał, że materiały są wystarczające do zajęcia stanowiska w sprawie. Podczas głosowania członkowie zespołu na: M.G. nie oddali głosów „za” ani „przeciw”, przy 3 głosach „wstrzymujących się”; E. K. oddali 2 głosy „za”, przy braku głosów „przeciw” i 1 głosie „wstrzymującym się”; J.K. oddali 1 głos „za”, przy braku głosów „przeciw” i 2 głosach „wstrzymujących się”; E. P. oddali 2 głosy „za”, przy braku głosów „przeciw” i 1 głosie
I NKRS 1/23 3 „wstrzymującym się”. W wyniku powyższego głosowania, zespół przyjął stanowisko o rekomendowaniu Krajowej Radzie Sądownictwa ex aequo E. K. i E. P. na jedno wolne stanowisko sędziego sądu rejonowego w Sądzie Rejonowym w Sokółce. Wniosek taki, w ocenie zespołu, jest w pełni uzasadniony treścią załączonych ocen kwalifikacyjnych, informacjami dotyczącymi posiadanego przez kandydatów doświadczenia zawodowego, w tym doświadczenia w stosowaniu przepisów prawa, a także opinią Kolegium Sądu Okręgowego w Białymstoku. Przedstawiając powyższe, zespół kierował się dyspozycją art. 35 u.KRS, zgodnie z którym, jeżeli na stanowisko sędziowskie zgłosił się więcej niż jeden kandydat, zespół opracowuje listę rekomendowanych kandydatów, przy ustalaniu kolejności na liście kierując się przede wszystkim oceną ich kwalifikacji, a ponadto uwzględniając doświadczenie zawodowe, w tym doświadczenie w stosowaniu przepisów prawa, dorobek naukowy, opinie przełożonych, rekomendacje, publikacje i inne dokumenty dołączone do karty zgłoszenia, a także opinię kolegium właściwego sądu. W uzasadnieniu stanowiska zespół wskazał, że za rekomendowaniem E. K. i E. P. przemawiają w szczególności (ocenione łącznie): dotychczasowe doświadczenie zawodowe (wynikające odpowiednio z pracy na stanowisku starszego referendarza sądowego i na stanowisku starszego asystenta sędziego), uzyskane oceny kwalifikacyjne, a także poziom poparcia Kolegium Sądu Okręgowego w Białymstoku. Podejmując niniejszą uchwałę, Krajowa Rada Sądownictwa wzięła pod uwagę, że kandydaci spełniają wymagania ustawowe, określone w art. 61 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. 2020, poz. 2072 ze zm., dalej: „p.u.s.p.”) oraz w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1139 ze zm.). Dokonując oceny kandydatów, Rada kierowała się także kryteriami, wymienionymi w art. 35 ust. 2 u.KRS, w tym: ocenami kwalifikacyjnymi, doświadczeniem zawodowym kandydatów, opiniami przełożonych, a także uzyskanym poparciem środowiska sędziowskiego.
I NKRS 1/23 4 Rada stwierdziła, że po wszechstronnym rozważeniu całokształtu okoliczności sprawy podzieliła stanowisko zespołu odnośnie do kandydatury E.K. i nie podzieliła stanowiska zespołu odnośnie do kandydatury E.P.. Krajowa Rada Sądownictwa uznała, że Prezydentowi RP zostanie przedstawiony wniosek o powołanie E.K. do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu rejonowego w Sądzie Rejonowym w Sokółce. W uzasadnieniu Rada przedstawiła sylwetki wszystkich kandydatów, z uwzględnieniem wykształcenia, doświadczenia zawodowego oraz opinii sporządzonych na potrzeby postępowania konkursowego. E. K. urodziła się dnia […] 1980 r. w A.. W 2004 r. ukończyła wyższe studia prawnicze na Uniwersytecie w B. z oceną dobrą, uzyskując tytuł magistra. Od 1 czerwca 2005 r. do 13 grudnia 2007 r. była zatrudniona w Urzędzie Marszałkowskim Województwa […] w B. na stanowisku referenta prawnego. Po odbyciu aplikacji sądowej w okręgu Sądu Okręgowego w B., we wrześniu 2007 r. złożyła egzamin sędziowski z łącznym wynikiem dostatecznym plus. Z dniem 14 grudnia 2007 r. została mianowana referendarzem sądowym w Sądzie Okręgowym w W.. Obowiązki wykonywała w Ośrodku Migracyjnym Ksiąg Wieczystych w G.. Na okres od 16 września 2008 r. do 15 lutego 2009 r. była delegowana do pełnienia obowiązków referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w P.. Z dniem 4 maja 2009 r. została przeniesiona na stanowisko referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w P., w którym wykonywała obowiązki w IV Wydziale Ksiąg Wieczystych. Z dniem 1 lipca 2009 r. została przeniesiona na stanowisko referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w S. i jednocześnie na okres od 1 lipca do 31 grudnia 2009 r. była delegowana do pełnienia obowiązków referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w B., w którym wykonywała obowiązki w […] Wydziale Ksiąg Wieczystych. W Sądzie Rejonowym w S. wykonuje obowiązki w […] Wydziale Ksiąg Wieczystych, przy czym od 17 sierpnia 2018 r. pełni funkcję […] tego Wydziału. Z dniem 1 grudnia 2019 r. została mianowana na stanowisko starszego referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w S.. Ponadto od 14 kwietnia 2015 r. jest członkiem powołanej przy Prezesie Sądu Okręgowego w B. Komisji Dyscyplinarnej do rozpatrywania w pierwszej instancji spraw dyscyplinarnych referendarzy sądowych zatrudnionych w
I NKRS 1/23 5 okręgu Sądu Okręgowego w B.. Podnosi kwalifikacje zawodowe przez uczestnictwo w szkoleniach. Ocenę kwalifikacji E. K. sporządził M.T. – sędzia wizytator Sądu Okręgowego w B., który stwierdził, że kandydatka prezentuje odpowiednio wysoki poziom kwalifikacji zawodowych do prawidłowego wykonywania obowiązków sędziowskich. Opiniowana, będąc przez kilkanaście lat referendarzem sądowym, osiągnęła bardzo dobrą efektywność pracy, czego przejawem jest opanowanie wpływu spraw wieczystoksięgowych do Sądu Rejonowego w S. (w 2020 r. załatwiła aż 5162 takie sprawy i był to wynik znacznie wyższy niż średnia załatwień w okręgu, apelacji i kraju). Obecna pozostałość jest niższa niż miesięczny wpływ do […] Wydziału Ksiąg Wieczystych. Bardzo dobra jest też stabilność orzecznictwa kandydatki. Na 54 rozpoznane przez sąd skargi od jej orzeczeń uwzględnionych zostało tylko 12 (przy czym 9 skarg zostało uwzględnionych w oparciu o nowe dowody dołączone do skarg, których opiniowana nie mogła żądać z uwagi na ustawowo ograniczoną kognicję sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym). W referacie opiniowanej nie występują sprawy stare, tj. o czasie rozpoznawania dłuższym niż 3 miesiące. Z motywów pisemnych analizowanych spraw wynika, że posiada ona wysoką wiedzę prawniczą i należycie z niej korzysta (w tym także w zakresie orzecznictwa Sądu Najwyższego i dorobku doktryny prawa cywilnego). Wszystkie opinie służbowe o pracy E. K. są bardzo pozytywne. Podkreślano w nich jej dużą wiedzę prawniczą oraz właściwe organizowanie pracy własnej i pracy […] Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w S., którego jest […] od 17 sierpnia 2018 r. Wskazywano także na jej wysoką kulturę osobistą, koleżeńskość i zdyscyplinowanie. W konkluzji sędzia wizytator stwierdził, że bardzo dobre wyniki pracy kandydatki, wysoka wiedza prawnicza i umiejętności praktyczne, a także pracowitość i sumienność gwarantują bardzo dobre wywiązywanie się przez E.K. z obowiązków sędziego sądu rejonowego. Rada wskazała, że M.G., J.K. oraz E.P. posiadają odpowiednie kwalifikacje zawodowe, uprawniające do ubiegania się o urząd sędziego sądu rejonowego, jednak – w ocenie Rady – w niniejszej procedurze konkursowej nie spełniają wszystkich kryteriów wyboru w stopniu uzasadniającym przedstawienie do powołania Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej.
I NKRS 1/23 6 M.G. urodziła się […] 1986 r. w H.. W 2009 r. ukończyła na Uniwersytecie w B. wyższe studia pierwszego stopnia na kierunku europeistyka z oceną bardzo dobrą, uzyskując tytuł licencjata. W 2010 r. ukończyła wyższe studia prawnicze na tym Uniwersytecie, także z oceną bardzo dobrą, uzyskując tytuł magistra. W grudniu 2010 r. odbyła praktykę absolwencką w Sądzie Rejonowym w B. jako stażysta-praktykant pełniący obowiązki asystenta sędziego. Ukończyła aplikację ogólną, którą odbywała od 29 listopada 2010 r. do 29 listopada 2011 r. w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, uzyskując łącznie 42,50 punktów. Od 30 stycznia 2012 r. do 31 marca 2016 r. odbywała aplikację sędziowską w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. W sierpniu 2014 r. złożyła egzamin sędziowski z wynikiem bardzo dobrym, uzyskując 279,5 pkt. Z dniem 1 października 2014 r. została mianowana na stanowisko referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w B.. Obowiązki wykonywała kolejno w ramach Zespołu referendarzy sądowych pionu cywilnego i gospodarczego utworzonego dla […] Wydziału Cywilnego, […] Wydziału Cywilnego, […] Wydziału Gospodarczego i Sekcji Egzekucyjnej […] Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego w B. oraz w […] Wydziale Ksiąg Wieczystych tego Sądu. Od dnia 1 stycznia 2017 r. pracuje w Sekcji Egzekucyjnej […] Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego w B., przy czym od 15 marca do 31 maja 2022 r. była przydzielona do […] Wydziału Cywilnego w wymiarze 30%. Podnosi kwalifikacje zawodowe przez uczestnictwo w szkoleniach i warsztatach. Ocenę kwalifikacji M. G. sporządził M.T. – sędzia wizytator Sądu Okręgowego w B., który stwierdził, że kandydatka spełnia wszystkie wymagania do powierzenia jej stanowiska sędziego sądu rejonowego. Z opinii służbowych, sporządzonych przez Prezesa Sądu Rejonowego w B. oraz przewodniczących wydziałów tego Sądu, wynika jednoznacznie, że prezentuje wysoki poziom wiedzy prawniczej i starannie wykonuje powierzone jej zadania. Wykazuje się wysoką kulturą osobistą i komunikatywnością. Dane statystyczne dotyczące pracy kandydatki obrazują wysoką efektywność jej pracy i bardzo dobrą stabilność orzecznictwa. Analiza akt 45 spraw rozpoznawanych w ostatnich dwóch latach w Sekcji Egzekucyjnej […] Wydziału Cywilnego dowodzi, że opiniowana prowadziła te sprawy z należytą starannością, nie popełniała błędów proceduralnych i nie dopuszczała do przewlekłości postępowania. Zapadłe w nich orzeczenia były trafne, a sporządzone
I NKRS 1/23 7 ich uzasadnienia w pełni odpowiadały wymogom ustawowym i prezentowały wysoki poziom merytoryczny (w tym odnosiły się do dorobku doktryny prawa cywilnego i orzecznictwa Sądu Najwyższego). Na 89 skarg rozpoznanych merytorycznie od orzeczeń opiniowanej w ostatnich dwóch latach Sąd Rejonowy w B. tylko w dziewięciu sprawach uwzględnił skargi, przy czym tylko w dwóch sprawach z przyczyn zależnych od kandydatki. W konkluzji sędzia wizytator stwierdził, że kandydatka osiągnęła bardzo wysoki poziom wiedzy prawniczej i umiejętności praktycznych. Jej cechy osobowościowe i kwalifikacje zawodowe zapewniają, że M.G. będzie bardzo dobrze wywiązywać się z obowiązków sędziego sądu rejonowego. Przechodząc do porównania kandydatów, Rada podkreśliła, że w każdym postępowaniu nominacyjnym dokonuje oceny kandydatów na podstawie załączonych materiałów, ocenianych indywidualnie. Rada jest wyposażona w prawo swobodnej oceny zgromadzonego materiału i możliwość nadania decydującego znaczenia określonym, wybranym kryteriom ustawowym, na podstawie których podejmuje uchwałę. Od stanu faktycznego konkretnej sprawy zależy, jakie kryteria są stosowane przez Radę w danym postępowaniu, w szczególności co do rozpatrywanych łącznie kryteriów, na które składają się: kwalifikacje, doświadczenie zawodowe, poparcie środowiska sędziowskiego oraz dane potwierdzające zdobycie dodatkowych kwalifikacji. Uczestnicy postępowania, pretendujący do objęcia stanowiska sędziego sądu rejonowego w Sądzie Rejonowym w Sokółce, spełniają formalnie wszystkie kryteria wyboru, a zatem zadaniem Rady było przeprowadzenie weryfikacji i dokonanie wyboru tej osoby, która spełnia wszystkie kryteria – oceniane łącznie – najpełniej i w najwyższym stopniu. Rada, jako kryteria oceny kandydatów przyjęte przez w niniejszym postępowaniu nominacyjnym, wskazała, że kierowała się ocenami kwalifikacyjnymi oraz doświadczeniem zawodowym kandydatów, a także poziomem poparcia Kolegium Sądu Okręgowego w Białymstoku. Rada jako rozstrzygające (wyróżniające) kryteria w niniejszej procedurze konkursowej przyjęła poziom poparcia Kolegium Sądu Okręgowego w Białymstoku,
I NKRS 1/23 8 a także staż zawodowy kandydatów na stanowiskach uprawniających do ubiegania się o stanowisko sędziego sądu rejonowego. Rada stwierdziła, że rekomendowana kandydatka – E.K. posiada między innymi doświadczenie, wynikające z pracy na stanowiskach referendarza sądowego (od grudnia 2007 r.) i starszego referendarza sądowego (od grudnia 2019 r.). Kwalifikacje kandydatki zostały wysoko ocenione w uzyskanej ocenie kwalifikacji oraz opiniach służbowych. Oceniając pozostałych kandydatów Rada stwierdziła, że M.G. posiada doświadczenie, wynikające z pracy na stanowisku referendarza sądowego (od października 2014 r.). Kwalifikacje kandydatki zostały wysoko ocenione w uzyskanej ocenie kwalifikacji oraz opiniach służbowych. J.K. posiada między innymi doświadczenie, wynikające z pracy na stanowiskach asystenta sędziego (od października 2003 r.) i starszego asystenta sędziego (od października 2015 r.). Kwalifikacje kandydata zostały wysoko ocenione w uzyskanej ocenie kwalifikacji oraz opiniach służbowych. Pani E.P. posiada między innymi doświadczenie, wynikające z pracy na stanowiskach asystenta sędziego (od marca 2009 r.) i starszego asystenta sędziego (od marca 2016 r.). Kwalifikacje kandydatki zostały wysoko ocenione w uzyskanych ocenach kwalifikacji oraz opiniach służbowych. Rada uwzględniła także, że najwyższe poparcie Kolegium Sądu Okręgowego w Białymstoku spośród uczestników niniejszej procedury konkursowej uzyskały E. P. i E.K.. Krajowa Rada Sądownictwa wyjaśniła, że z uwagi na niewielką różnicę w poziomie poparcia Kolegium Sądu Okręgowego w Białymstoku dla wskazanych wyżej kandydatur, za różnicujące je kryterium przyjęła długość stażu zawodowego na stanowiskach uprawniających do ubiegania się o stanowisko sędziego sądu rejonowego: E.K. pracuje na stanowisku referendarza sądowego/starszego referendarza sądowego od grudnia 2007 r., zaś E.P. pracuje na stanowisku asystenta sędziego/starszego asystenta sędziego od marca 2009 r. Ponadto Rada miała na uwadze, że E.K. wyróżnia się ponadprzeciętną załatwialnością i w odróżnieniu od E.P. wykonuje czynności orzecznicze. Jednocześnie Krajowa Rada Sądownictwa odnotowała, że M.G. posiada zarówno krótszy niż E.K. staż zawodowy na stanowisku uprawniającym do ubiegania
I NKRS 1/23 9 się o stanowisko sędziego sądu rejonowego, jak i uzyskała zdecydowanie niższy wynik głosowania na posiedzeniu Kolegium Sądu Okręgowego w Białymstoku. J.K. zaś posiada wprawdzie dłuższy niż E.K. staż zawodowy na stanowisku uprawniającym do ubiegania się o stanowisko sędziego sądu rejonowego, ale uzyskał wyraźnie niższy wynik głosowania na posiedzeniu Kolegium Sądu Okręgowego w Białymstoku. Zdaniem Krajowej Rady Sądownictwa wiedza teoretyczna, jaką posiada E.K., w połączeniu z doświadczeniem praktycznym w stosowaniu prawa, zdobytym w pracy na stanowiskach referendarza sądowego i starszego referendarza sądowego, jak również podnoszenie kwalifikacji zawodowych, dają gwarancję należytego pełnienia przez nią urzędu sędziego. W ocenie Rady, te wszystkie okoliczności zadecydowały o uznaniu E.K. za kandydatkę spełniającą w niniejszej procedurze konkursowej kryteria wyboru w stopniu uzasadniającym przedstawienie Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej do powołania. Kolegium Sądu Okręgowego w Białymstoku na posiedzeniu 19 września 2022 r. zaopiniowało kandydatury: M. G. – oddając 1 głos „za” i 5 głosów „przeciw”, E. K. – oddając 5 głosów „za” i 1 głos „przeciw”, J. K. oddając 3 głosy „za” i 3 głosy „przeciw”, E. P. - oddając 6 głosów „za” i 0 głosów „przeciw”. Pani E.K. uzyskała zatem bardzo wysokie (nieznacznie niższe od E. P.) poparcie tego gremium. Reasumując Rada wskazała, że w jej ocenie E.K. posiada wysokie kwalifikacje merytoryczne oraz doświadczenie zawodowe, a także wszechstronną, stale pogłębianą wiedzę prawniczą, którą umiejętnie wykorzystuje w praktyce zawodowej, dające rękojmię należytego wykonywania obowiązków orzeczniczych na stanowisku sędziego sądu rejonowego w Sądzie Rejonowym w Sokółce. O przedstawieniu Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej E.K. zadecydował całokształt okoliczności sprawy, a w szczególności uzyskana ocena kwalifikacyjna, dotychczasowe doświadczenie zawodowe, zdobyte w trakcie pracy na stanowiskach referendarza sądowego i starszego referendarza sądowego, a także poparcie Kolegium Sądu Okręgowego w Białymstoku. W głosowaniu na posiedzeniu Krajowej Rady Sądownictwa dnia 22 listopada 2022 r. oddano: na E.K. 12 głosów „za”, przy braku głosów „przeciw” i 4 głosach
I NKRS 1/23 10 „wstrzymujących się” (oddano ogółem 16 głosów), zatem jej kandydatura uzyskała wymaganą bezwzględną większość głosów; na M.G. 1 głos „za”, przy braku głosów „przeciw” i 15 głosach „wstrzymujących się” (oddano ogółem 16 głosów), zatem jej kandydatura nie uzyskała wymaganej bezwzględnej większości głosów. Pozostali kandydaci także nie uzyskali wymaganej bezwzględnej większości głosów. M.G. (dalej: „Odwołująca się”) w oparciu o art. 44 ust. 1 u.KRS wniosła odwołanie od powyższej uchwały w zakresie pkt 1, tj. przedstawienia Prezydentowi RP wniosku o powołanie E.K. do pełnienia urzędu na stanowisko sędziego sądu rejonowego w Sądzie Rejonowym w Sokółce oraz pkt 2 w części dotyczącej nieprzedstawienia Prezydentowi RP wniosku o powołanie jej do pełnienia urzędu na stanowisko sędziego sądu rejonowego w Sądzie Rejonowym w Sokółce. Zaskarżonej uchwale odwołująca się zarzuciła sprzeczność z prawem mającą wpływ na wynik postępowania, polegającą na naruszeniu: 1) art. 33 ust. 1 u.KRS poprzez podjęcie uchwały bez dopełnienia obowiązku wszechstronnego rozpatrzenia sprawy i uwzględnienia racjonalnie ocenionych, wszystkich zgromadzonych w postępowaniu materiałów, z pominięciem istotnych okoliczności sprawy ujawnionych w toku postępowania, a mających wpływ na ocenę kwalifikacji skarżącej, w szczególności jej doświadczenia zawodowego, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że kandydatura skarżącej spełnia w stopniu niższym ustawowe kryteria wyboru na stanowisko sędziego, niż kandydatka przedstawiona Prezydentowi RP przez Radę w zaskarżonej uchwale do powołania do pełnienia tego urzędu. 2) art. 35 ust. 2 pkt 1 u.KRS, poprzez brak pełnego i rzetelnego rozważenia przez zespół przy sporządzeniu listy rekomendowanych kandydatów oceny kwalifikacji kandydatów oraz ich doświadczenia zawodowego, tj. rekomendowanie dwóch kandydatur jedynie na podstawie porównania stażu pracy kandydatów i opinii Kolegium Sądu Okręgowego, z pominięciem charakteru podejmowanych czynności orzeczniczych, różnorodności rozpoznanych spraw, doświadczenia w prowadzeniu posiedzeń jawnych, a także wykształcenia kandydatów i wyników z egzaminu sędziowskiego, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że kandydatura skarżącej spełnia w stopniu niższym ustawowe kryteria
I NKRS 1/23 11 wyboru na stanowisko sędziego, niż kandydatka przedstawiona Prezydentowi RP przez Radę w zaskarżonej uchwale do powołania do pełnienia tego urzędu, 3) art. 42 ust. 1 u.KRS, poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej uchwały bez logicznego i wyczerpującego wyjaśnienia, dlaczego wybrana kandydatka spełnia kryteria ustawowe w wyższym stopniu niż skarżąca, wobec nieodniesienia się do innych niż staż pracy i opinia kolegium informacji o kandydatach wynikających z dołączonych dokumentów, tj. wykształcenie, wynik z egzaminu sędziowskiego i doświadczenie zawodowe, co uniemożliwia dokonanie kontroli jej legalności, 4) art. 2, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 60 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie przy ocenie kandydatów na stanowisko sędziego reguł i kryteriów wyboru, które odpowiadałyby zasadom równego dostępu do służby publicznej, równego traktowania oraz zasadom demokratycznego państwa urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej oraz wbrew zakazowi dyskryminacji, wobec nieuwzględnienia przez Radę wszystkich informacji o kandydatach, z jednoczesnym ograniczeniem oceny doświadczenia kandydatów do porównania stażu zawodowego, co skutkowało dokonaniem wyboru kandydata w sposób dyskryminujący skarżącą ze względu na wiek i ostatecznym pozbawieniem jej możliwości objęcia stanowiska sędziego z uwagi na upływ terminu na ubieganie się o wolne stanowiska sędziowskie zakreślony w art. art. 15 ust. 11 ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw z dnia 11 maja 2017 roku. Odwołująca wniosła o przyjęcie odwołania do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. w. zw. z art. 44 ust. 3 u.KRS, uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy Krajowej Radzie Sądownictwa do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Odwołanie, jako niezasadne, nie zasługiwało na uwzględnienie. Granice rozpoznania przez Sąd Najwyższy sprawy z odwołania od uchwały KRS w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisko sędziowskie wyznacza art. 44 ust. 3 u.KRS, zgodnie z którym
I NKRS 1/23 12 do postępowania przed Sądem Najwyższym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o skardze kasacyjnej, za wyjątkiem art. 871 k.p.c. Dlatego też stosownie do art. 39813 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje odwołanie w granicach zaskarżenia i w granicach podstaw, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. Podstawą odwołania od uchwały KRS może być wyłącznie sprzeczność uchwały z prawem (art. 44 ust. 1 u.KRS). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sąd Najwyższy nie ma kompetencji do merytorycznego rozpatrywania kwalifikacji kandydatów na stanowisko sędziowskie, ani decydowania o tym, który z nich powinien zostać przedstawiony Prezydentowi RP z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu sędziego (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 20 października 2009 r., III KRS 13/09; z 5 sierpnia 2011 r., III KRS 10/11; z 5 sierpnia 2011 r., III KRS 10/12; z 12 lutego 2014 r., III KRS 1/14; z 4 kwietnia 2013 r., III KRS 173/13; z 4 kwietnia 2013 r., III KRS 172/13, z 15 maja 2013 r., III KRS 197/13). Do kompetencji Sądu Najwyższego należy ustalenie, czy przy dokonywaniu oceny kandydatów Rada nie przekroczyła granic uznania (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 13 lipca 2012 r., III KRS 17/12; z 7 listopada 2016 r., III KRS 27/16; z 17 czerwca 2020 r., I NO 155/19; z 1 lipca 2020 r., I NO 156/10; z 19 stycznia 2021 r., I NKRS 8/21; z 9 marca 2021 r., I NKRS 3/21; z 13 marca 2021 r., I NKRS 13/21; z 26 maja 2021 r., I NKRS 41/21). W sprawach indywidualnych Rada podejmuje uchwały po wszechstronnym rozważeniu sprawy, na podstawie udostępnionej dokumentacji oraz wyjaśnień uczestników postępowania lub innych osób, jeżeli zostały złożone (art. 33 ust. 1 u.KRS). W orzecznictwie wskazuje się, że Rada nie może pominąć istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wynikających z udostępnionej dokumentacji lub wyjaśnień, czy innych zebranych dowodów, ani dokonać ustaleń sprzecznych z tym materiałem, zaś samo rozstrzygnięcie powinno być wynikiem wszechstronnego rozważenia wszystkich aspektów sprawy w sposób, który nie był dowolny (wyroki Sądu Najwyższego: z 26 kwietnia 2012 r., III KRS 11/12; z 22 maja 2012 r., III KRS 14/12, z 15 lutego 2019 r., I NO 14/19; z 20 listopada 2019 r., I NO 19/19; z 2 lutego 2021 r., I NKRS 10/21; z 16 czerwca 2021 r., I NKRS 54/21).
I NKRS 1/23 13 W orzecznictwie przyjmuje się, że dokonując oceny kandydatów oraz wyboru tych, którzy zostaną przedstawieni z wnioskiem o powołanie, Rada ma obowiązek kierować się oceną kwalifikacji kandydatów, uwzględniając ich doświadczenie zawodowe, w tym doświadczenie w stosowaniu przepisów prawa, dorobek naukowy, opinie przełożonych, rekomendacje, publikacje i inne dokumenty dołączone do karty zgłoszenia. Katalog ten nie ma charakteru wyczerpującego, nie stanowi również hierarchii kryteriów, a Rada sama decyduje, które kryteria w danym postepowaniu nominacyjnym uzna za kluczowe. Do kompetencji Rady należy zarówno dobór kryteriów oceny, jak również znaczenie przywiązywanie do poszczególnych kryteriów przy ocenie kandydatów (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 5 września 2013 r., III KRS 210/13; z 24 marca 2021 r., I NKRS 26/21). Odwołująca się nie wykazała, aby Rada w niniejszym postępowaniu nominacyjnym kierowała się kryteriami pozaustawowymi. Rada jednoznacznie wskazała kryteria oceny kandydatów przyjęte w niniejszym postępowaniu nominacyjnym, tj. 1) ocena kwalifikacyjna oraz doświadczenie zawodowe kandydatki 2) opinia Kolegium Sądu Apelacyjnego w warszawie. Odwołująca się skutecznie nie zakwestionowała także zastosowania powyższych kryteriów. Kandydatka nie otrzymała rekomendacji zespołu KRS ani rekomendacji Kolegium Sądu Okręgowego w Białymstoku. Wbrew twierdzeniom Odwołującej się Rada dokonała wyboru po zapoznaniu się z całym zgromadzonym w toku postępowania materiałem, w szczególności opiniami kwalifikacyjnymi oraz przebiegiem kariery zawodowej każdego z kandydatów. Zarzuty podniesione przez Odwołującą się sprowadzają się do zakwestionowania oceny tego materiału, dokonanej przez Radę. Samo niezadowolenie lub subiektywne poczucie pokrzywdzenia nie stanowi usprawiedliwionej podstawy odwołania (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 10 czerwca 2009 r., III KRS 6/08). Zgodnie z art. 42 ust. 1 u.KRS uchwały Rady w sprawach indywidualnych wymagają uzasadnienia. Powołany przepis nie określa wprost wymaganej treści uzasadnienia uchwał nominacyjnych KRS. Nie powinno jednak ulegać wątpliwości, że ustawodawca nie przyzwala przez to Radzie na arbitralność. Celem uzasadnienia jest po pierwsze wykazanie, że uchwała została podjęta po wszechstronnym
I NKRS 1/23 14 rozważeniu okoliczności sprawy, po drugie umożliwienie osobom zainteresowanym rozstrzygnięciem Rady poznanie okoliczności, które przesądziły o podjęciu decyzji co do rekomendacji danej kandydatury bądź braku takiej rekomendacji, po trzecie umożliwienie Sądowi Najwyższemu przeprowadzenie kontroli uchwały KRS, w zakresie przyznanym mu przez ustawodawcę (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 2 lutego 2021 r., I NKRS 21/21). W okolicznościach niniejszej sprawy Krajowa Rada Sądownictwa, podzielając stanowisko zespołu, rekomendowała na urząd sędziego sądu rejonowego w Sądzie Rejonowym w Sokółce E.K. . W ocenie Rady rekomendowana kandydatka E.K. wyróżnia ponadprzeciętną załatwialnością, a posiadana przez nią wiedzą teoretyczna, w połączeniu z doświadczeniem praktycznym w stosowaniu prawa, zdobytym w pracy na stanowiskach referendarza sądowego i starszego referendarza sądowego, jak również podnoszenie przez nią kwalifikacji zawodowych, dają gwarancję należytego pełnienia przez nią urzędu sędziego. Rada podkreśliła, że odwołująca się M.G. w porównaniu z rekomendowaną kandydatką posiada zarówno krótszy staż zawodowy na stanowisku uprawniającym do ubiegania się o stanowisko sędziego sądu rejonowego, jak i uzyskała zdecydowanie niższy wynik głosowania na posiedzeniu Kolegium Sądu Okręgowego w Białymstoku. W ocenie Sądu Najwyższego powyższe uzasadnienie w pełni odzwierciedla przyczyny podjętej przez Radę decyzji o braku rekomendacji dla jej kandydatury na urząd sędziego sądu rejonowego w Sądzie Rejonowym w Sokółce. Rada wskazała kryteria, którym kierowała się podejmując uchwałę w niniejszym postępowaniu nominacyjnym. Wbrew twierdzeniom Odwołującej się stanowisko Rady jest jasne i czytelne, nie pozostawia wątpliwości zarówno co do kryteriów wyboru kandydata, jak i co do prawidłowego przebiegu postępowania nominacyjnego, w tym prawidłowego zastosowania przez Radę ustawowych kryteriów konkursowych. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 44 ust. 3 u.KRS orzekł jak w sentencji wyroku. [SOP] [as]
I NKRS 1/23 15
Powiązane orzeczenia
- III KRS 31/15 2015-07-15Czy Krajowa Rada Sądownictwa, przedstawiając Prezydentowi RP kandydaturę do objęcia stanowiska sędziego sądu administracyjnego, naruszyła przepisy prawa, w szczególności poprzez błędną wykładnię lub zastosowanie przepisó…
- III KRS 28/14 2014-07-17Czy Krajowa Rada Sądownictwa, podejmując uchwałę o nieprzedstawieniu Prezydentowi RP wniosku o powołanie kandydata na stanowisko sędziego, naruszyła prawo poprzez brak wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności s…
- I NKRS 33/22 2022-07-06Czy Krajowa Rada Sądownictwa naruszyła prawo, przedstawiając Prezydentowi RP wniosek o powołanie jednego kandydata na stanowisko sędziego, a nie wniosku innego kandydata, który uważał się za lepiej wykwalifikowanego?
- III KRS 70/14 2014-12-09Czy uchwała Krajowej Rady Sądownictwa, która nie przedstawia Prezydentowi RP kandydatury na stanowisko sędziego, narusza prawo, jeśli skarżący zarzuca nieuwzględnienie jego oceny kwalifikacyjnej i doświadczenia zawodoweg…
- I NKRS 17/22 2023-03-16Czy Krajowa Rada Sądownictwa, przedstawiając Prezydentowi RP wniosek o powołanie kandydata na stanowisko sędziego sądu administracyjnego, naruszyła przepisy prawa, w szczególności poprzez brak wszechstronnego rozważenia…
Powołane przepisy
art. 3 ust. 1art. 31 ust. 2art. 35art. 61 § 1art. 18 ust. 1art. 35 ust. 2art. 44 ust. 1art. 33 ust. 1art. 42 ust. 1art. 2art. 32 ust. 1art. 60
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy