I NKRS 12/22

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2022-04-20

Skład orzekający: Leszek Bosek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, który nie wskazuje imiennie sędziów, których dotyczy, jest dopuszczalny?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego, który nie wskazuje imiennie sędziów, których dotyczy, jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu. Instytucja wyłączenia sędziego ma charakter zindywidualizowany podmiotowo i skonkretyzowany przedmiotowo, co oznacza, że musi dotyczyć konkretnego sędziego w konkretnej sprawie.
Stan faktyczny
A. S., sędzia sądu okręgowego, wniósł o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego w sprawie dotyczącej odwołania od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa w przedmiocie nieprzedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu sędziego sądu apelacyjnego. W uzasadnieniu wskazał na wątpliwości co do bezstronności członków składu orzekającego, opierając się na fakcie orzekania „niejako we własnej sprawie”. Skarżący nie wskazał jednak imiennie sędziów, których dotyczył wniosek o wyłączenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o wyłączenie sędziów jako konstrukcyjnie wadliwy.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NKRS 12/22 POSTANOWIENIE Dnia 20 kwietnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek w sprawie z odwołania A. S. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa Nr […] z 2 grudnia 2021 r. w przedmiocie nieprzedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu apelacyjnego w Sądzie Apelacyjnym w […], w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziów, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 20 kwietnia 2022 r., odrzuca wniosek. UZASADNIENIE Sędzia Sądu Okręgowego w C. Pan A. S. wniósł o wyłączenie sędziów w sprawie z odwołania od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa Nr […] z 2 grudnia 2021 r. w przedmiocie nieprzedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na dwa z trzech stanowisk sędziego sądu apelacyjnego w Sądzie Apelacyjnym w […]. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że powstają wątpliwości „co do bezstronności członków składu, oparte na fakcie orzekania sędziów niejako we własnej sprawie” (k. 42). Skarżący nie wskazał imiennie sędziów, których dotyczy wniosek o wyłączenie. Sąd Najwyższy, zważył co następuje: 2 Wniosek jako konstrukcyjnie wadliwy (abstrakcyjny) należało uznać za niedopuszczalny i podlegający odrzuceniu. Celem instytucji wyłączenia sędziego jest zapewnienie stronie prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Wniosek o wyłączenie sędziego ma więc ex definitione charakter zindywidualizowany w ujęciu podmiotowym (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19), jak i skonkretyzowany w znaczeniu przedmiotowym (postanowienie Sądu Najwyższego z 19 czerwca 2019 r., I NSPO 2/19). Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19 przyjął, że nie jest dopuszczalny wniosek o wyłączenie sędziego in abstracto, niewyznaczonego do rozpoznania sprawy, co do którego zachodzi jedynie potencjalna taka możliwość. Prawidłowo skonstruowany wniosek o wyłączenie sędziego określa tożsamość sędziego, którego dotyczy. Natomiast, wniosek abstrakcyjny, hipotetyczny lub w oczywisty sposób niezawierający konstrukcyjnych elementów jest niedopuszczalny, a konsekwencją niedopuszczalności wniosku jest jego odrzucenie. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w jednolitym i utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego w sprawach karnych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 26 czerwca 1935 r., 3 K. 1184/35; 23 listopada 2004 r., V KK 195/04; 22 lipca 2009 r., SNO 53/09; 30 czerwca 2010 r., WD 7/10; 21 czerwca 2012 r., III KO 34/14; 10 października 2014 r., SNO 51/14; 14 grudnia 2016 r., III KO 99/16). Także w nauce prawa procesowego podkreśla się, że „[u]stawa pozwala zatem zakwestionować dokonany dobór sędziego dla konkretnego procesu, o ile zachodzą pewne okoliczności przemawiające przeciwko jego udziałowi w tym procesie. Rozstrzygnięcie, czy osoba sędziego jest odpowiednia z omawianego punktu widzenia może nastąpić dopiero po wyznaczeniu go do konkretnego procesu, gdyż wtedy dopiero da się ocenić jego stosunek do tego procesu” 3 (zamiast wielu: M. Waligórski, „Proces cywilny. Funkcja i struktura”, Warszawa 1947, s. 298). Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 45 ust. 1art. 6

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy