I NO 59/18

Sygn. akt I NO 59/18 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Oktawian Nawrot SSN Grzegorz Żmij z odwołania M. H. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z 18 września 2018 r. nr […] w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na dwa stanowiska sędziego sądu rejonowego w Sądzie Rejonowym w M., ogłoszone w Monitorze Polskim z 2018 r., poz. 256, na skutek wniosku odwołującego się o udzielenie zabezpieczenia, z udziałem W. E. O. oraz Krajowej Rady Sądownictwa, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 27 marca 2019 r. odrzuca wniosek. UZASADNIENIE Uchwałą z 18 września 2018 r., nr […] w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na dwa stanowiska sędziego sądu rejonowego w Sądzie Rejonowym w M., ogłoszone w Monitorze Polskim z 2018 r., poz. 256, Krajowa Rada Sądownictwa (dalej jako „KRS”) przedstawiła Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosek o powołanie Pani W. E. O. do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu rejonowego w Sądzie Rejonowym w M. oraz zdecydowała się nie przedstawić wniosku o powołanie M. H. do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu rejonowego w Sądzie Rejonowym w M. (k. 1-5). W uzasadnieniu podano, że Krajowa Rada Sądownictwa, uwzględniając stanowisko zespołu członków, opinie wizytatorów, opinię Kolegium 2 Sądu Okręgowego w P. oraz stanowisko Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Okręgu […] 20 czerwca 2018 r., zgodnie z którym kandydaci uzyskali odpowiednio: M. H. 48 głosów „za”, 3 głosy „przeciw” i 0 głosów „wstrzymujących się”; W. E. O. 49 głosów „za”, 1 głos „przeciw” i 1 głos „wstrzymujący się”, uznała, że M. H. nie wypełnia w wystarczającym stopniu, ocenianych łącznie, kryteriów wyboru wymienionych w art. 35 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o KRS. M. H. wniósł od tej uchwały odwołanie, a także na podstawie art. 44 ust. 3 ustawy o KRS w zw. z art. 388 § 1 i § 4 k.p.c. wniósł o udzielenie zabezpieczenia roszczenia o uchylenie uchwały nr […] Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 18 września 2018 r. w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na dwa stanowiska sędziego sądu rejonowego w Sądzie Rejonowym w M., ogłoszone w Monitorze Polskim z 2018 r., poz. 256 poprzez wstrzymanie jej wykonania (względnie skuteczności) do czasu rozpoznania przez Sąd Najwyższy odwołania od tej uchwały. W. O. w odpowiedzi na odwołanie (k. 38-43) wniosła o odrzucenie odwołania w części dotyczącej pkt 1 uchwały KRS oraz o odrzucenie wniosku o zabezpieczenie w części dotyczącej pkt. 1 uchwały. Co do pozostałej części wniosku o zabezpieczenie nie zajęła stanowiska, pozostawiając ocenę ich zasadności do uznania Sądu Najwyższego. Krajowa Rada Sądownictwa w odpowiedzi na odwołanie (k. 45-54) wniosła o jego oddalenie, zaznaczając, że w sytuacji gdy w postępowaniu nominacyjnym dotyczącym dwóch wolnych stanowisk sędziowskich bierze udział dwóch kandydatów, a zatem liczba kandydatów jest taka sama jak liczba wolnych stanowisk skarżący nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały w części dotyczącej drugiego uczestnika postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek podlega odrzuceniu. Zabezpieczenia na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego można udzielić zasadniczo w sprawach cywilnych. W sprawach publicznych udzielenie zabezpieczenia jest możliwe wyjątkowo na podstawie i w granicach 3 wyznaczonych przez przepis prawa publicznego określający szczegółowo podmiot upoważniony do udzielenia zabezpieczenia, jego formę oraz zakres. Ogólne odesłanie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego nie uzasadnia zastosowania przepisów kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu zabezpieczającym (por. postanowienie pełnego składu TK z 22 lutego 2006 r., K 4/06; postanowienie TK z 24 października 2001 r., SK 28/01). Stosunek prawny łączący sędziego z Państwem (mandat sędziowski) ma charakter publicznoprawny. Jego nawiązanie i wygaśnięcie należy wyłącznie do kompetencji wskazanych w przepisach organów państwa. Sprawa mandatu sędziego nie jest sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 k.p.c., ani w znaczeniu materialnym, ani formalnym. Dopuszczalność drogi sądowej do dochodzenia roszczeń ze stosunku służbowego sędziego, którą dopuszczono w orzecznictwie, nie oznacza automatycznie dopuszczalności drogi sądowej także dla drugiego z tych stosunków (postanowienie Sądu Najwyższego z 5 listopada 2009 r., I CSK 16/09). Najważniejszym elementem statusu prawnego sędziów jest publicznoprawny stosunek udziału w sprawowaniu władzy sądowniczej, co zgodnie z konstytucyjną zasadą trójpodziału i wzajemnej równowagi władzy państwowej (art. 10 Konstytucji RP) sprzeciwia się traktowaniu go w kategoriach z zakresu administracji publicznej albo w kategoriach stosunku cywilnego czy służbowego (postanowienie NSA z 7 grudnia 2017 r., I OSK 857/17). Ustawa o KRS w ogóle nie zawiera przepisu upoważniającego Sąd Najwyższy do udzielania zabezpieczenia; nie określa przesłanek ewentualnego udzielenia zabezpieczenia, ani jego formy, ani zakresu. Przeciwnie, brzmienie art. 44 ust. 3 ustawy o KRS rozstrzyga, że do postępowania przed Sądem Najwyższym stosuje się przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 1360 z późn. zm.) o skardze kasacyjnej. Wynika z tego jednoznacznie, że Sąd Najwyższy w sprawach z odwołania od uchwał KRS nie stosuje art. 388 k.p.c. Z uwagi na brzmienie ustawy o KRS, publicznoprawną naturę stosunków łączących podmioty postępowania nominacyjnego przed KRS, publicznoprawny charakter spraw rozstrzyganych przez KRS oraz szczególny charakter postępowania z odwołania od uchwały KRS do Sądu Najwyższego, brak podstaw 4 prawnych do udzielenia zabezpieczenia na podstawie art. 388 k.p.c. Na marginesie tylko można odnotować, że odwołujący się nie ma interesu prawnego w żądaniu udzielenia zabezpieczenia, a obiektywne istnienie interesu prawnego i pokrzywdzenia skarżącego orzeczeniem jest przesłanką dopuszczalności środka zaskarżenia (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 15 maja 2014 r., III CZP 88/13). Po pierwsze, zaskarżona uchwała KRS nie jest prawomocna w zakresie objętym odwołaniem, nie podlega więc wykonaniu ani nie jest celowe wstrzymywanie jej skuteczności (art. 43 ustawy o KRS). Z samego brzmienia przepisu art. 43 ust. 1 ustawy o KRS wynika, że wniesienie odwołania przez kandydata na urząd sędziego wstrzymuje uprawomocnienie się uchwały co wyklucza przedstawienie przez KRS wniosku o powołanie sędziego przez Prezydenta RP. Zatem wniosek o udzielenie zabezpieczenia przez wstrzymanie jej wykonania (względnie skuteczności) do czasu rozpoznania odwołania przez Sąd Najwyższy nie jest dopuszczalny. Po drugie, odwołujący się nie ma interesu w żądaniu udzielenia zabezpieczenia w części dotyczącej uczestniczki W. O. (pkt 1 uchwały), ponieważ ogłoszenie w Monitorze Polskim z 2018 r., poz. 256, dotyczyło dwóch stanowisk na sędziego sądu rejonowego w Sądzie Rejonowym w M. a do konkursu zgłosiło się dwóch kandydatów. Skoro więc uchwała KRS w punkcie 1 nie dotyczy interesu skarżącego, tym samym niekorzystna dla skarżącego różnica między zgłoszonym przez skarżącego żądaniem a treścią rozstrzygnięcia materializuje się jedynie w pkt 2 uchwały. Z powyższych względów orzeczono, jak w sentencji.