I NSP 121/24

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-04-17

Skład orzekający: Tomasz Przesławski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona w odniesieniu do postępowania wpadkowego, w tym postępowania w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie może być wniesiona w odniesieniu do postępowania wpadkowego, w tym postępowania w przedmiocie skargi na przewlekłość. Katalog postępowań, w których można wnieść taką skargę, jest zamknięty i nie obejmuje postępowań wpadkowych. Wniosek o wyłączenie sędziego, który nie został jeszcze wyznaczony do rozpoznania sprawy, jest niedopuszczalny.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach, zarzucając nie nadanie biegu wnioskowi o uzasadnienie postanowienia. Jednocześnie złożył wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego oraz o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną, uzasadniając to tym, że przedmiotem skargi było postępowanie wpadkowe, a ustawa nie przewiduje możliwości wniesienia skargi na przewlekłość takiego postępowania. Wniosek o wyłączenie sędziów został odrzucony jako niedopuszczalny, a postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych umorzono.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę M. J. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz odrzucił wniosek o wyłączenie sędziów, umarzając jednocześnie postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 121/24 POSTANOWIENIE Dnia 17 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Przesławski w sprawie ze skargi M. J. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. V S 30/21, V ACo 90/22 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 17 kwietnia 2024 r.: 1. odrzuca wniosek M. J. o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego; 2. odrzuca skargę; 3. umarza postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. UZASADNIENIE Pismem datowanym na 13 stycznia 2024 r. M. J. (dalej: „skarżący”), zastępowany przez adwokata A. N., wywiódł skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie V S 30/21, V ACo 90/22 w zakresie nie nadania biegu wnioskowi o uzasadnieniu postanowienie z dnia 13 października 2024 r. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania oraz o zasądzenie od organu na rzecz strony kwoty nie niższej niż 6000 zł tytułem przewlekłości postępowania oraz kosztów zastępstwa prawnego w niniejszym postępowaniu. I NSP 121/24 2 Jednocześnie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz wniosek o wyłączenie określonych sędziów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga Marka Jarockiego jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. 2018, poz. 75 ze zm., dalej: „u.s.p.p.”) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Ustawodawca w art. 3 wymienił postępowania, w których taka skarga może zostać wywiedziona, wskazując jednocześnie podmiot legitymowany do wystąpienia w konkretnym przypadku ze skargą. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowana jest linia orzecznicza, że wyliczenie to ma charakter zamknięty (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z: 29 listopada 2018 r., I NSP 39/18; 11 grudnia 2019 r., I NSP 170/19; 8 grudnia 2021 r., I NSP 210/21; 22 czerwca 2022 r., I NSP 160/22). Z uwagi na to, że postępowanie w przedmiocie przewlekłości postępowania nie znajduje się ustawowym katalogu, niedopuszczalne jest wniesienie skargi na przewlekłość tego postępowania (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z: 20 października 2021 r., I NSP 168/21; 22 czerwca 2022 r., I NSP 192/22; 7 grudnia 2022 r., I NSP 298/22). Podkreślenia wymaga, że skoro ustawodawca nie dopuścił możliwości inicjowania postępowania skargowego w zakresie postępowania w sprawie o przewlekłość postępowania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podnosi się także, że niedopuszczalna jest skarga na przewlekłość postępowania I NSP 121/24 3 wpadkowego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 13 listopada 2014 r., III SPP 227/14; 2 sierpnia 2023 r., I NSP 64/23). Przedmiotem skargi dotyczącej postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie V S 30/21, V ACo 90/22 jest postępowanie wpadkowe, wyraźnie zdefiniowane przez skarżonego, który domaga się stwierdzenia przewlekłości w zakresie nie nadania biegu wnioskowi o uzasadnieniu postanowienie z dnia 13 października 2024 r. W realiach przedmiotowej sprawy skarga jest niedopuszczalna. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 u.s.p.p., orzekł jak w sentencji postanowienia. Wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego został złożony w treści skargi, a zatem jeszcze przed wyznaczeniem składu orzekającego w niniejszym postępowaniu ze skargi na przewlekłość postępowania. W związku z powyższym wskazać należy, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19, wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny, przy czym sędzia objęty takim wnioskiem może zasiadać w składzie sądu rozpoznającego wniosek. Zważyć również należy, że zgodnie z obowiązującym od 1 lipca 2023 r. art. 531 § 1 pkt 3 k.p.c. niedopuszczalny jest wniosek o wyłączenie sędziego niebędącego członkiem składu orzekającego. W konsekwencji wniosek taki podlega odrzuceniu. Z uwagi na odrzucenie skargi bezprzedmiotowe stało się rozpoznawanie zgłoszonego w niej wniosku o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. [SOP] [ms] I NSP 121/24 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 2 ust. 1art. 3art. 3986 § 3 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 8 ust. 2art. 531 § 1 pkt 3 KPC§ 3§ 3§ 1 pkt 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy