I NSP 149/24
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-07-03
Skład orzekający: Mirosław Sadowski, Aleksander Stępkowski, Paweł Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. VI ACa 2005/22 nastąpiło naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki?Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki podlega oddaleniu, jeżeli postępowanie nie trwa dłużej niż jest to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych. W niniejszej sprawie, pomimo upływu czasu od wpływu apelacji, nie stwierdzono bezczynności ani opieszałości Sądu Apelacyjnego, a występujące okoliczności, w tym konieczność zmiany składu sędziowskiego w związku z uchwałą Sądu Najwyższego oraz braki formalne apelacji, uzasadniały czas trwania postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie VI ACa 2005/22, wskazując na brak wyznaczenia terminu rozprawy mimo upływu ponad roku od wpływu apelacji. Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że postępowanie nie było prowadzone w sposób rozwlekły, a czas jego trwania był uzasadniony m.in. koniecznością zmiany składu sędziowskiego w związku z uchwałą Sądu Najwyższego oraz brakami formalnymi apelacji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 149/24 POSTANOWIENIE Dnia 3 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Sadowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Aleksander Stępkowski SSN Paweł Wojciechowski w sprawie ze skargi I. K. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. VI ACa 2005/22, z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 3 lipca 2024 r., oddala skargę. Aleksander Stępkowski Mirosław Sadowski Paweł Wojciechowski UZASADNIENIE Pismem z dnia 19 lutego 2024 r. (data nadania) pełnomocnik I. K. (dalej: „Skarżąca”) złożył skargę na przewlekłość postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie pod sygn. akt VI ACa 2005/22. Skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie przewlekłości postępowania w przedmiotowej sprawie, tj. w postępowaniu prowadzonym przez Sąd Apelacyjny w Warszawie pod sygn. akt: VI ACa 2005/22;
I NSP 149/24 2 2) wydanie sądowi rozpoznającemu przedmiotową sprawę zalecenia wyznaczenia terminu rozprawy w sprawie na termin w ciągu maksymalnie 3 miesięcy od dnia wydania postanowienia; 3) zasądzenia na podstawie art. 6 ust. 3 w zw. 12 ust. 4 ww. ustawy od Skarbu Państwa na swoją rzecz kwoty 5.000,00 zł; 4) zasądzenie na swoją rzecz kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że akta sprawy wraz z apelacją pozwanego zostały przekazane do Sądu Apelacyjnego w dniu 20 grudnia 2022 r. Pomimo wymiany pism procesowych pomiędzy stronami oraz przeprowadzenia postępowania dowodowego, Sąd nie wyznaczył terminu rozprawy. Skarżący wskazał, iż łączny czas rozpatrywania sprawy wynosi ponad rok. Skarżący dodał, iż nie widzi jakichkolwiek podstaw do zwlekania z wydaniem wyroku w niniejszej sprawie, szczególnie, iż linia orzecznicza w tym zakresie została już ugruntowana. W ocenie skarżącego powyższe okoliczności wykazują ewidentne naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy niezwłocznie. Skarżący dodał również, iż nie znajduje żadnego usprawiedliwienia ewentualne zasłanianie się Sądu trudnościami kadrowymi czy ilością spraw przekazanych do rozpoznania. Odpowiedź na powyższą skargę, złożył Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie. W piśmie z 21 maja 2024 r. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu pisma Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie można stwierdzić bezczynności ani opieszałości Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Nie wystąpiły odstępstwa od czasu zwyczajowo koniecznego do wykonania czynności niezbędnych do rozpoznania sprawy Skarżącego. Postępowanie w tej sprawie nie jest prowadzone w sposób rozwlekły. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i zasługiwała na oddalenie. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora
I NSP 149/24 3 i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania”), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Ustawa nie określa terminu, po upływie którego następuje przewlekłość postępowania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że stan taki będzie miał zasadniczo miejsce w przypadku bezczynności sądu drugiej instancji w zakresie wyznaczenia terminu rozprawy apelacyjnej, przekraczającej 12 miesięcy (tak np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 9 stycznia 2019 r., I NSP 4/18; z 10 czerwca 2020 r., I NSP 67/20; z 21 lutego 2018 r., III SPP 3/18). Jednocześnie należy zaznaczyć, że dla oceny, czy w danej sprawie doszło do przewlekłości postępowania, znaczenie ma nie tylko sam sztywny upływ czasu, ale wymagają również rozważenia wszystkie okoliczności wpływające na przebieg danego postępowania – w tym również podejmowane przez sąd czynności oraz postępowanie skarżącego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że przewlekłość postępowania może nastąpić zarówno wtedy, gdy sąd nie podejmuje żadnych czynności, jak i wtedy, gdy je podejmuje, ale są one nieprawidłowe i w ich następstwie dochodzi do zwłoki w rozpatrzeniu sprawy (np. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 lutego 2016 r., III SPP 53/15). Jak wynika z akt niniejszej sprawy wyrokiem Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 9 listopada 2022 r. ustalono, że umowa kredytu, zawarta między Skarżącą a pozwanym Bankiem Spółką Akcyjną z siedzibą w G. w dniu 2 października 2006 r., jest nieważna oraz zasądzono od pozwanego na rzecz Skarżącej wyszczególnione w wyroku kwoty pieniężne. W dniu 12 grudnia 2022 r. do Sądu I instancji wpłynęła apelacja pozwanego Banku. Akta sprawy Skarżącej zostały przekazane do Sądu Apelacyjnego w Warszawie w dniu 20 grudnia 2022 r. Kolejno sprawie została nadana sygnatura VI ACa 2005/22
I NSP 149/24 4 i wylosowano do jej rozpoznania sędziego referenta SSA M.S.. Zawiadomieniem z dnia 29 grudnia 2022 r. poinformowano pełnomocnika Skarżącej o wylosowanym składzie sędziowskim. W dniu 26 stycznia 2023 r. do Sądu II instancji wpłynęło pismo pozwanego Banku -zgłoszenie zarzutu zatrzymania. W dniu 6 lutego 2023 r. do Sądu Apelacyjnego w Warszawie wpłynęła odpowiedź pełnomocnika Skarżącej na pismo Banku, a kolejno w dniu 11 maja 2023 r. wniosek o zabezpieczenie roszczenia Skarżącej. Zarządzeniem z dnia 5 czerwca 2023 r. sprawę Skarżącej skierowano do losowania celem ustalenia 3 osobowego składu sędziowskiego w związku z treścią uchwały siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r. sygn. III PZP 6/22. W związku z powyższym do rozpoznania sprawy wylosowani zostali SSA T.M. i SSA U.W.. Postanowieniem z dnia 5 września 2023 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie udzielił zabezpieczenia roszczenia Skarżącej. Pismem z dnia 25 sierpnia 2023 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie przekazał opłatę od apelacji. W dniu 22 lutego 2024 r. wezwano pełnomocnika pozwanego Banku do uzupełnienia braków formalnych apelacji poprzez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia w zakresie zaskarżonego pkt I wyroku. Uwypuklenia wymaga fakt, że apelacja wpłynęła do Sądu Apelacyjnego w Warszawie w grudniu 2022 r. W realiach niniejszej sprawy wskazać należy, że w sprawie wylosowano sędziego referenta, a także przekazano sprawę do rozpoznania według kolejności wpływu. Następnie wskutek uchwały siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r. sygn. III PZP 6/22 konieczna była zmiana składu sędziowskiego. W sprawie wystąpił też szereg okoliności, których należyte procedowanie również wymagało istotnego nakładu czasowego oraz organizacyjnego. Zdaniem Sądu Najwyższego, na podstawie wyżej wskazanych okoliczności sprawy, nie można stwierdzić bezczynności ani opieszałości Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Należy podnieść, iż pomimo faktu wpłynięcia niniejszej sprawy do Sądu Apelacyjnego w Warszawie 20 grudnia 2022 r. nie wystąpiły odstępstwa od czasu zwyczajowo koniecznego do wykonania czynności niezbędnych do rozpoznania sprawy Skarżącego. Czynności związane z prowadzeniem sprawy były wykonane niezwłocznie oraz w normalnym toku czynności, zaś takie zaniechania pełnomocnika pozwanego, jak złożenie apelacji obarczonej
I NSP 149/24 5 brakiem formalnym przyczyniły się do wydłużenia procedowania nad sprawą. Zatem nie można uznać by okres ten prowadził do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, orzekł jak w sentencji. Aleksander Stępkowski Mirosław Sadowski Paweł Wojciechowski [SOP [ał]]
Powiązane orzeczenia
- I NSP 324/22 2023-02-01Czy w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. VI ACa 1560/17 nastąpiło naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki?
- I NSP 470/25 2025-11-19Czy w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie o sygn. akt VIII ACa 3976/25 nastąpiło naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki?
- I NSP 457/24 2025-01-29Czy w postępowaniu apelacyjnym toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. VI ACa 3017/23 nastąpiło naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki?
- I NSP 97/24 2024-07-02Czy w postępowaniu apelacyjnym VI ACa 1537/23 Sądu Apelacyjnego w Warszawie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki?
- I NSP 386/24 2024-12-04Czy w postępowaniu apelacyjnym toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. V ACa 836/22 doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki?
Powołane przepisy
art. 6 ust. 3art. 2 ust. 1art. 12 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy