I NSP 151/23

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-07-31

Skład orzekający: Maria Szczepaniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę do Sądu Najwyższego, jest dopuszczalna, jeśli dotyczy postępowania cywilnego, a przepisy k.p.c. wymagają w postępowaniu przed Sądem Najwyższym zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego?
Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, dotycząca postępowania cywilnego, wniesiona osobiście do Sądu Najwyższego, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, które dotyczy także czynności procesowych podejmowanych przed sądem niższej instancji w związku z postępowaniem przed SN. Niezachowanie tego wymogu skutkuje niedopuszczalnością skargi.
Stan faktyczny
K.N. wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Łodzi. Skarżący domagał się stwierdzenia przewlekłości, zasądzenia sumy pieniężnej i zobowiązania sądu do szybszego procedowania. Skargę wniósł osobiście, nie korzystając z pomocy profesjonalnego pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną z powodu niezachowania wymogu zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 151/23 POSTANOWIENIE Dnia 31 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec w sprawie ze skargi K. N. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Łodzi w sprawie o sygn. I ACa 1382/22, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 31 lipca 2023 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE Skarżący K.N. pismem wniesionym za pośrednictwem operatora pocztowego 27 czerwca 2023 r. osobiście do Sądu Najwyższego zażądał: 1. stwierdzenia, że w postępowaniu I ACa 1382/22 toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w Łodzi nastąpiła przewlekłość postępowania; 2. zasądzenia na swoją rzecz od Skarbu Państwa − Sądu Apelacyjnego w Łodzi kwoty 2000 złotych tytułem odpowiedniej sumy pieniężnej; 3. zobowiązania Sądu Apelacyjnego w Łodzi do szybszego procedowania. Skarżący nie zgłosił wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga K. N. wniesiona w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratura i I NSP 151/23 2 postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. 2019, poz. 1349, dalej jako: „u.s.p.”) podlegała odrzuceniu bez merytorycznego badania jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. u.s.p., w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Wniesiona przez K. N. skarga dotyczy postępowania cywilnego toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Łodzi pod sygn. akt I ACa 1382/22. W niniejszej sprawie odpowiednie zastosowanie znajdują zatem przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2021, poz. 1805; dalej jako: k.p.c.). Stosownie do art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Tymczasem skarżący wniósł pismo stanowiące skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki osobiście, zatem nie uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 871 § 1 k.p.c. W konsekwencji wywiedziona skarga jest niedopuszczalna z mocy ustawy i jako taka podlega odrzuceniu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 2 października 2019 r., I NSP 103/19; 16 kwietnia 2019 r., I NSP 5/19; 21 marca 2019 r., I NSP 1/19; 19 czerwca 2017 r., III SPP 32/17). Ubocznie Sąd Najwyższy wyjaśnia, że zgodnie z art. 24 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 614) do skarg na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki wniesionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 8, I NSP 151/23 3 w brzmieniu dotychczasowym. Skoro zatem z dniem 1 lipca 2023 r. dodany został przez ustawodawcę art. 6 ust. 4 u.s.p., zgodnie z którym w prowadzonym przed Sądem Najwyższym postępowaniu ze skargi dotyczącej przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego nie jest wymagane, to do skargi wniesionej 27 czerwca 2023 r. czyli przed wejściem w życie nowelizacji zastosowanie znajduje przepis przewidujący obligatoryjne zastępstwo stron przez profesjonalnych pełnomocników przed Sądem Najwyższym. Wobec powyższego Sąd Najwyższy, na podstawie art. 8 ust. 2 u.s.p. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 871 § 1 k.p.c., orzekł jak w sentencji. (K.B.) [as]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 8 ust. 2art. 871 § 1 KPCart. 871 § 1 KPCart. 24art. 8art. 6 ust. 4art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 1§ 3§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy