I NSP 190/20
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2021-01-20
Skład orzekający: Janusz Niczyporuk, Marek Dobrowolski, Krzysztof Wiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego, wniesiona do Sądu Najwyższego w sprawie cywilnej przez stronę osobiście, bez pośrednictwa adwokata lub radcy prawnego, podlega odrzuceniu z powodu braku przymusu adwokacko-radcowskiego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych odrzucił skargę na przewlekłość postępowania, uznając, że w przypadku skargi rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy w sprawach cywilnych, stosuje się przymus adwokacko-radcowski. Skoro skarżący wniósł skargę osobiście, z pominięciem tego wymogu, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie przepisów ustawy o skardze na naruszenie prawa strony oraz przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących postępowania zażaleniowego.Stan faktyczny
P. L. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w sprawie dotyczącej odwołania od decyzji ZUS w przedmiocie ustalenia obowiązku ubezpieczenia społecznego. Skarżący powołał się na bezczynność Sądu Apelacyjnego. Skarga została wniesiona osobiście przez skarżącego, bez udziału profesjonalnego pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę P. L. na przewlekłość postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSP 190/20 POSTANOWIENIE Dnia 20 stycznia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marek Dobrowolski SSN Krzysztof Wiak w sprawie ze skargi P. L. na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w (…) w sprawie III S (…) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 20 stycznia 2021 r. odrzuca skargę. UZASADNIENIE P. L. (dalej: skarżący) pismem z dnia 1 października 2020 r., działając w imieniu własnym na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze strony na naruszenie prawa do rozpoznawania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. 2018, poz. 75 z późn. zm.; dalej: ustawa o skardze na naruszenie prawa strony), wniósł skargę na przewlekłość postępowania wszczętego przed Sądem Apelacyjnym w (…) III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (III S (…)), którego przedmiotem jest odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w (…) w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia społecznego. W uzasadnieniu skargi na przewlekłość postępowania P. L. powołał się jedynie na bezczynność Sądu Apelacyjnego w (…), która doprowadziła w jego ocenie do przekroczenia terminu rozpoznania sprawy.
2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony, strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla jej rozstrzygnięcia, albo trwa dłużej, niż to konieczne dla załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Zgodnie z art. 4 ust. 2 powołanej wyżej ustawy, jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym – właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Najwyższy. W sprawach nieuregulowanych w ustawie o skardze na naruszenie prawa strony do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy (art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony). W przypadku skargi rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy niezbędne jest w tym zakresie sięgnięcie do przepisów o postępowaniu zażaleniowym w sprawach cywilnych regulujących zdolność postulacyjną strony. Zgodnie z art. 3941 § 3 k.p.c., do zażalenia wnoszonego do Sądu Najwyższego stosuje się odpowiednio przepis art. 3986 § 3 k.p.c. Zażalenie powinno być sporządzone przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., chyba że stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną lub jej przedstawicielem jest adwokat lub radca prawny (art. 871 § 1 k.p.c. in fine). Pogląd ten został potwierdzony w mającej moc zasady prawnej uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2004 r. III SPP 42/04, która stwierdza, że do skargi na przewlekłość postępowania, uregulowanej w ustawie o skardze na naruszenie prawa strony, rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy w sprawie cywilnej, stosuje się przymus adwokacko-radcowski.
3 Ponieważ została tutaj wniesiona skarga przez samego skarżącego z pominięciem przymusu adwokacko-radcowskiego, to podlega ona odrzuceniu na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., art. 3986 § 3 k.p.c i art. 871 § k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- I NSP 179/19 2020-01-08Czy skarga na przewlekłość postępowania przed Sądem Najwyższym, wniesiona przez stronę osobiście, podlega odrzuceniu z powodu braku reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego?
- I NSP 5/19 2019-04-16Czy skarga na przewlekłość postępowania, wniesiona do Sądu Najwyższego w sprawie cywilnej, podlega odrzuceniu, jeśli nie została sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego?
- I NSP 85/20 2020-07-15Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego, wniesiona do Sądu Najwyższego w sprawie cywilnej, wymaga zastępstwa strony przez adwokata lub radcę prawnego?
- I CSP 2/18 2018-03-09Czy skarga na przewlekłość postępowania, sporządzona osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, podlega odrzuceniu?
- III SPP 33/04 2004-11-17Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego, rozpoznawana przez Sąd Najwyższy w sprawie cywilnej, podlega przymusowi adwokacko-radcowskiego?
Powołane przepisy
art. 2 ust. 1art. 4 ust. 2art. 8 ust. 2art. 3941 § 3 KPCart. 3986 § 3 KPCart. 871 § 1 KPCart. 9 ust. 2art. 871§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy