I NSP 190/21

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2021-11-03

Skład orzekający: Krzysztof Wiak, Leszek Bosek, Tomasz Demendecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przysługuje w przypadku przewlekłości postępowania wpadkowego dotyczącego ustanowienia obrońcy z urzędu, jeśli postępowanie, którego dotyczy skarga, zostało już zakończone?
Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie przysługuje w przypadku przewlekłości postępowania wpadkowego związanego z ustanowieniem obrońcy z urzędu, ponieważ takie postępowanie nie jest wymienione w zamkniętym katalogu postępowań określonych w art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania. Ponadto, skarga taka jest niedopuszczalna, jeśli została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym, zarzucając przewlekłość w wezwaniu go do uzupełnienia braków wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarżący domagał się zasądzenia od Skarbu Państwa kwoty 20 000 zł, zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy uznał, że skarga jest niedopuszczalna z dwóch powodów: postępowanie wpadkowe nie jest objęte ustawą o skardze na przewlekłość, a ponadto skarga została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczyła.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił skargę bez rozpoznania, nie uwzględnił wniosku o ustanowienie obrońcy i zwolnił skarżącego od opłat, obciążając nimi Skarb Państwa.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSP 190/21 POSTANOWIENIE Dnia 3 listopada 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Leszek Bosek SSN Tomasz Demendecki w sprawie ze skargi J.J. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w (…) w sprawie o sygn. akt II AKz (…), po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 3 listopada 2021 r., 1. pozostawia skargę bez rozpoznania; 2. nie uwzględnia wniosku o ustanowienie obrońcy; 3. zwalnia skarżącego J.J. od opłaty oraz od wydatków niniejszego postępowania, obciążając nimi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Pismem datowanym na dzień 28 czerwca 2021 r. J.J. (dalej: skarżący) wniósł o stwierdzenie, że w sprawie o sygn. akt II AKz (…), toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w (...), nastąpiła przewlekłość postępowania. Skarżący wniósł ponadto o zasądzenie na jego rzecz od Skarbu Państwa kwoty 20 000 zł oraz zwolnienie go od kosztów sądowych, a także ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu. Z uzasadnienia powyższego pisma wynikało, że w październiku 2018 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie mu pełnomocnika z urzędu. Sąd pierwszej instancji wezwał go do uzupełnienia braków formalnych tego wniosku, co skarżący 2 miał uczynić. Jego zdaniem doszło do nieuzasadnionej zwłoki w okresie od 15 grudnia 2019 r. do 28 czerwca 2021 r. w postaci opieszałego wezwania go do formalnego uzupełnienia powyższego pisma. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skargę należało pozostawić bez rozpoznania. Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. 2018, poz. 75, dalej: ustawa o skardze na przewlekłość postępowania), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Natomiast zgodnie z art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, dopuszczalne jest wniesienie skargi na przewlekłość postępowania, wyłącznie w sprawach postępowań wymienionych enumeratywnie w powołanym przepisie. Zawiera on katalog zamknięty, którego zakres nie może zostać poszerzony o żadne dodatkowe kategorie postępowań. W zestawieniu tym nie uwzględniono postępowania wpadkowego, związanego z ustanowieniem obrońcy z urzędu. Co za tym idzie, skarga na przewlekłość postępowania we wskazanym przypadku nie przysługuje i nie może być merytorycznie rozpoznana. Co więcej, zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, wniesienie skargi na przewlekłość postępowania jest dopuszczalne wyłącznie w toku postępowania, którego ta skarga dotyczy. W przeciwnym razie musi być ona uznana za niedopuszczalną z mocy prawa. Powyższa sytuacja zaistniała również w przypadku niniejszej skargi. Postępowanie 3 zaskarżone przez skarżącego zostało zakończone postanowieniem z 16 października 2018 r. Tymczasem skarżący wniósł skargę na przewlekłość powyższego postępowania już po tej dacie. W związku z powyższym nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie niniejszej skargi. Z tego względu Sąd Najwyższy na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, orzekł jak w sentencji. Ze względu na to, że skarga nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu, nie ma również podstaw do ustanowienie skarżącemu w tej sprawie pełnomocnika z urzędu. Ponadto, w niniejszym postępowaniu, toczącym się w oparciu o przepisy karnoprocesowe, nie obowiązuje przymus adwokacko-radcowski. Z tego względu skarżący nie musiałby być reprezentowany w jego trakcie przez profesjonalnego pełnomocnika i nie wpłynęłoby to negatywnie na jego zdolność postulacyjną. Na podstawie art. 623 k.p.k. i art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, Sąd Najwyższy zwolnił skarżącego od opłaty oraz od wydatków niniejszego postępowania.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 2 ust. 1art. 3art. 5 ust. 1art. 430 § 1 KPKart. 8 ust. 2art. 623 KPKart. 624 § 1 KPKart. 634 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy