I NSP 190/21
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2021-11-03
Skład orzekający: Krzysztof Wiak, Leszek Bosek, Tomasz Demendecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przysługuje w przypadku przewlekłości postępowania wpadkowego dotyczącego ustanowienia obrońcy z urzędu, jeśli postępowanie, którego dotyczy skarga, zostało już zakończone?Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie przysługuje w przypadku przewlekłości postępowania wpadkowego związanego z ustanowieniem obrońcy z urzędu, ponieważ takie postępowanie nie jest wymienione w zamkniętym katalogu postępowań określonych w art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania. Ponadto, skarga taka jest niedopuszczalna, jeśli została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym, zarzucając przewlekłość w wezwaniu go do uzupełnienia braków wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarżący domagał się zasądzenia od Skarbu Państwa kwoty 20 000 zł, zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy uznał, że skarga jest niedopuszczalna z dwóch powodów: postępowanie wpadkowe nie jest objęte ustawą o skardze na przewlekłość, a ponadto skarga została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczyła.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił skargę bez rozpoznania, nie uwzględnił wniosku o ustanowienie obrońcy i zwolnił skarżącego od opłat, obciążając nimi Skarb Państwa.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSP 190/21 POSTANOWIENIE Dnia 3 listopada 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Leszek Bosek SSN Tomasz Demendecki w sprawie ze skargi J.J. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w (…) w sprawie o sygn. akt II AKz (…), po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 3 listopada 2021 r., 1. pozostawia skargę bez rozpoznania; 2. nie uwzględnia wniosku o ustanowienie obrońcy; 3. zwalnia skarżącego J.J. od opłaty oraz od wydatków niniejszego postępowania, obciążając nimi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Pismem datowanym na dzień 28 czerwca 2021 r. J.J. (dalej: skarżący) wniósł o stwierdzenie, że w sprawie o sygn. akt II AKz (…), toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w (...), nastąpiła przewlekłość postępowania. Skarżący wniósł ponadto o zasądzenie na jego rzecz od Skarbu Państwa kwoty 20 000 zł oraz zwolnienie go od kosztów sądowych, a także ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu. Z uzasadnienia powyższego pisma wynikało, że w październiku 2018 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie mu pełnomocnika z urzędu. Sąd pierwszej instancji wezwał go do uzupełnienia braków formalnych tego wniosku, co skarżący
2 miał uczynić. Jego zdaniem doszło do nieuzasadnionej zwłoki w okresie od 15 grudnia 2019 r. do 28 czerwca 2021 r. w postaci opieszałego wezwania go do formalnego uzupełnienia powyższego pisma. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skargę należało pozostawić bez rozpoznania. Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. 2018, poz. 75, dalej: ustawa o skardze na przewlekłość postępowania), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Natomiast zgodnie z art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, dopuszczalne jest wniesienie skargi na przewlekłość postępowania, wyłącznie w sprawach postępowań wymienionych enumeratywnie w powołanym przepisie. Zawiera on katalog zamknięty, którego zakres nie może zostać poszerzony o żadne dodatkowe kategorie postępowań. W zestawieniu tym nie uwzględniono postępowania wpadkowego, związanego z ustanowieniem obrońcy z urzędu. Co za tym idzie, skarga na przewlekłość postępowania we wskazanym przypadku nie przysługuje i nie może być merytorycznie rozpoznana. Co więcej, zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, wniesienie skargi na przewlekłość postępowania jest dopuszczalne wyłącznie w toku postępowania, którego ta skarga dotyczy. W przeciwnym razie musi być ona uznana za niedopuszczalną z mocy prawa. Powyższa sytuacja zaistniała również w przypadku niniejszej skargi. Postępowanie
3 zaskarżone przez skarżącego zostało zakończone postanowieniem z 16 października 2018 r. Tymczasem skarżący wniósł skargę na przewlekłość powyższego postępowania już po tej dacie. W związku z powyższym nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie niniejszej skargi. Z tego względu Sąd Najwyższy na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, orzekł jak w sentencji. Ze względu na to, że skarga nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu, nie ma również podstaw do ustanowienie skarżącemu w tej sprawie pełnomocnika z urzędu. Ponadto, w niniejszym postępowaniu, toczącym się w oparciu o przepisy karnoprocesowe, nie obowiązuje przymus adwokacko-radcowski. Z tego względu skarżący nie musiałby być reprezentowany w jego trakcie przez profesjonalnego pełnomocnika i nie wpłynęłoby to negatywnie na jego zdolność postulacyjną. Na podstawie art. 623 k.p.k. i art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, Sąd Najwyższy zwolnił skarżącego od opłaty oraz od wydatków niniejszego postępowania.
Powiązane orzeczenia
- I NSP 5/22 2022-03-09Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przysługuje w przypadku postępowania ze skargi na przewlekłość postępowania?
- I NSP 112/19 2019-10-22Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego może być wniesiona w odniesieniu do postępowania w przedmiocie rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnion…
- I NSP 25/25 2025-06-11Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego, podlega rozpoznaniu?
- I NSP 23/21 2021-05-05Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przysługuje na czynności sądu podejmowane w związku z wnioskiem o wznowienie postępowania?
- I NSP 183/21 2021-11-03Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przysługuje w odniesieniu do postępowania ze skargi na przewlekłość postępowania?
Powołane przepisy
art. 2 ust. 1art. 3art. 5 ust. 1art. 430 § 1 KPKart. 8 ust. 2art. 623 KPKart. 624 § 1 KPKart. 634 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy