I NSP 2/19
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2019-03-27
Skład orzekający: Leszek Bosek, Oktawian Nawrot, Grzegorz Żmij
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego, wniesiona osobiście przez stronę do Sądu Najwyższego, podlega odrzuceniu z powodu braku profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Skarga na przewlekłość postępowania sądowego, wniesiona do Sądu Najwyższego, podlega odrzuceniu, jeżeli nie została złożona przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcę prawnego). Sąd Najwyższy stosuje w tym zakresie bezwzględny przymus adwokacko-radcowski, co oznacza, że czynności procesowe podejmowane osobiście przez stronę są niedopuszczalne. Dodatkowo, skarga musi precyzyjnie określać żądanie stwierdzenia przewlekłości i przytaczać konkretne okoliczności uzasadniające to żądanie.Stan faktyczny
J. J. wniósł do Sądu Najwyższego pismo zatytułowane „Skarga” na przewlekłość postępowania przed Sądem Rejonowym i Okręgowym. Skarżący domagał się stwierdzenia przewlekłości, a także zasądzenia kwot tytułem rekompensaty za krzywdy zdrowotne i moralne. Sąd Najwyższy zważył, że skarga została wniesiona osobiście przez stronę, bez udziału profesjonalnego pełnomocnika, co stanowiło podstawę do jej odrzucenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na przewlekłość postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSP 2/19 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek (przewodniczący) SSN Oktawian Nawrot SSN Grzegorz Żmij (sprawozdawca) w sprawie z skargi J. J. na przewlekłość postępowania Sądu Rejonowego w K. oraz Sądu Okręgowego w K. w sprawach sygn. akt: III Nsm […], III Nsm […] i XI Cz […] po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 27 marca 2019 r. odrzuca skargę. UZASADNIENIE W dniu 31 grudnia 2018 r. J. J. działając osobiście wniósł bezpośrednio do Sądu Najwyższego pismo zatytułowane „Skarga”. W treści pisma skarżący zawarł stwierdzenie „składam skargę na przewlekłe postępowanie w sprawie sygn. akt: III Nsm […], III Nsm […] i XI Wydział Odwoławczy w K. ul. P. […] sygn. akt: XI Cz […] Cywilny w K.”. Uzasadniając swoją skargę J. J. wskazał, iż przewlekłość postępowania przed Sądem Rejonowym i Okręgowym Odwoławczym godzi w interesy skarżącego oraz jego córki, jak również wpływa na ich stan emocjonalny i zdrowotny. Skarżący dodatkowo w piśmie wniósł o rekompensatę za „krzywdy zdrowotne i moralne” w kwocie 350.000 zł oraz zadośćuczynienie w kwocie 150.000 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2 Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (jednolity tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 75; dalej: ustawy o skardze na przewlekłość) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). W myśl art. 4 ust. 1 cytowanej ustawy sądem właściwym do rozpoznania skargi jest sąd przełożony nad sądem, przed którym toczy się postępowanie. Stosownie do ust. 1a przytoczonego przepisu, jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem rejonowym i sądem okręgowym – właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny. Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o skardze na przewlekłość, skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Skargę składa się do sądu, przed którym toczy się postępowanie. Kwestię wymagań formalnych skargi reguluje art. 6 przytoczonej wyżej ustawy. Zgodnie z ust. 1 skarga powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego. Jak stanowi ust. 2 art. 6, skarga powinna ponadto zawierać: pkt 1) żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy; pkt 2) przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie. Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, skargę niespełniającą wymagań przewidzianych w art. 6 ust. 2 sąd właściwy do jej rozpoznania odrzuca bez wzywania do uzupełnienia braków. Okolicznością przemawiającą jednoznacznie za odrzuceniem skargi J. J. na przewlekłość postępowania Sądu Rejonowego w K. oraz Sądu Okręgowego
3 w K. jest fakt, iż będąc skierowaną do Sądu Najwyższego nie została wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika. Tymczasem zgodnie z uchwałą siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2004 r., III SSP 42/04, do skargi na przewlekłość postępowania uregulowanej w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy w sprawie cywilnej, stosuje się przymus adwokacko-radcowski. Przymusowe zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym ma charakter bezwzględny i jest powszechnie znanym wymaganiem. Oznacza to, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym zdolność strony do podejmowania przez nią osobiście czynności procesowych jest wyłączona. W konsekwencji czynności podejmowane przez stronę osobiście w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, z zastrzeżeniem przypadków wymienionych w art. 871 § 2 k.p.c., są niedopuszczalne (art. 370 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c. oraz w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość). Dodatkowo, skarżący J. J. występując bez profesjonalnego pełnomocnika w swojej skardze nie określił jasno żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, ograniczając się tylko do ogólnikowego przytoczenia, że składa skargę na przewlekłe postępowanie. Ponadto skarżący w uzasadnieniu skargi nie przytoczył okoliczności uzasadniających żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania. J. J. winien w tym przypadku jasno wskazać konkretne okoliczności związane z wymienionymi w swoim piśmie postępowaniami, które w jego ocenie świadczą o tym, że postępowanie prowadzone jest dłużej niż to konieczne. Nie bagatelizując treści pisma złożonego przez skarżącego, które może wskazywać na nieprawidłowości we wskazanych przez niego postępowaniach, należy podkreślić, że Sąd Najwyższy nie ma możliwości prowadzenia ustaleń z urzędu. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy na podstawie przytoczonych przepisów orzekł jak w sentencji postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- I NSP 86/22 2022-04-12Czy skarga o stwierdzenie przewlekłości postępowania, wniesiona osobiście przez stronę do Sądu Najwyższego, podlega odrzuceniu z powodu braku zastępstwa procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika?
- I NSP 21/23 2023-03-22Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona do Sądu Najwyższego, podlega odrzuceniu, jeśli nie precyzuje sygnatury postępowania, którego dotyczy, lub jeśli została sp…
- I NSP 182/19 2019-12-23Czy skarga na przewlekłość postępowania, wniesiona osobiście przez stronę bez profesjonalnego pełnomocnika, a zawierająca żądania wykraczające poza zakres ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, podlega odrzuceniu…
- I NSP 5/19 2019-04-16Czy skarga na przewlekłość postępowania, wniesiona do Sądu Najwyższego w sprawie cywilnej, podlega odrzuceniu, jeśli nie została sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego?
- I NSP 440/24 2025-04-29Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę do Sądu Najwyższego, spełnia wymogi formalne, jeśli nie zawiera żądania stwierdzenia przewlekłości…
Powołane przepisy
art. 2 ust. 1art. 4 ust. 1art. 5 ust. 1art. 6art. 9 ust. 1art. 6 ust. 2art. 871 § 2 KPCart. 370 KPCart. 3941 § 3art. 39821 KPCart. 8 ust. 2§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy