I NSP 202/24

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-09-11

Skład orzekający: Janusz Niczyporuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przysługuje w postępowaniu wywołanym inną skargą na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie przysługuje w postępowaniu wywołanym inną skargą na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Ustawa o skardze na przewlekłość zawiera zamknięty katalog postępowań, w których taka skarga jest dopuszczalna, a postępowanie wywołane skargą na przewlekłość nie zostało w nim uwzględnione. W konsekwencji, skarga wniesiona w takiej sytuacji jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach, domagając się stwierdzenia przewlekłości i zasądzenia kwoty pieniężnej. W skardze zawarł również wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego oraz o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarga dotyczyła postępowania wywołanego inną skargą na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną, odrzucił wniosek o wyłączenie sędziów jako niedopuszczalny i umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 202/24 POSTANOWIENIE Dnia 11 września 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk w sprawie ze skargi M. J. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. I ACz 930/24, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 11 września 2024 r., 1. odrzuca skargę; 2. odrzuca wniosek M. J. o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego; 3. umarza postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. UZASADNIENIE Pismem datowanym na dzień 23 maja 2024 r. M. J. (dalej: „skarżący”), działając przez adwokata A. N., złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie sygn. akt I ACz 930/24. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz strony kwoty, jaką Sąd Najwyższy uzna za uzasadnioną w celach prewencyjnych, lecz nie mniej niż 6000 zł, tytułem przewlekłości postępowania oraz kosztów zastępstwa prawnego. W treści skargi skarżący zawarł także wniosek w trybie art. 49 k.p.c. o wyłączenie imiennie wskazanych sędziów Sądu Najwyższego powołanych I NSP 202/24 2 na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po 2017 r., jak również wniosek o zwolnienie go z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu, powołując się na trudną sytuację finansową. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego został złożony w treści skargi, a zatem jeszcze przed wyznaczeniem składu orzekającego w niniejszym postępowaniu ze skargi na przewlekłość postępowania. W związku z powyższym wskazać należy, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19, wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny, przy czym sędzia objęty takim wnioskiem może zasiadać w składzie sądu rozpoznającego wniosek. Zważyć również należy, że zgodnie z obowiązującym od 1 lipca 2023 r. art. 531 § 1 pkt 3 k.p.c. niedopuszczalny jest wniosek o wyłączenie sędziego niebędącego członkiem składu orzekającego. W konsekwencji wniosek taki podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny. Artykuł 3 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725 z późn. zm.; dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”) zawiera zamknięty katalog postępowań, w których określonym podmiotom przysługuje uprawnienie do wniesienia skargi na przewlekłość (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 29 listopada 2018 r., I NSP 39/18; 6 grudnia 2011 r., KSP 11/11; 29 października 2009 r., KSP 18/09). Powyższe nakazuje przyjąć, że w postępowaniach innych niż wymienione w katalogu określonym w art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość skarga nie przysługuje. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w katalogu tym nie zostało uwzględnione postępowanie wywołane skargą na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 maja 2024 r., I NSP 122/24). I NSP 202/24 3 Z treści skargi wniesionej przez pełnomocnika M. J. wynika, że dotyczy ona postępowania wywołanego skargą na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach pod sygn. akt I ACz 930/24 oraz powiązanego z nim postępowania zażaleniowego. Jak podkreślono powyżej, w postępowaniach tego rodzaju ustawodawca nie przewidział możliwości wniesienia skargi na przewlekłość, a zatem skarga ta jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, orzekł jak w sentencji postanowienia. Konsekwencją odrzucenia skargi na przewlekłość postępowania, wobec jej niedopuszczalności, jest zbędność orzekania w przedmiocie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty od skargi. Postępowanie w tym zakresie należało więc umorzyć na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i w zw. z art. 355 k.p.c. [SOP] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 49 KPCart. 531 § 1 pkt 3 KPCart. 3art. 3986 § 3 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 8 ust. 2art. 8 ust. 2art. 39821 KPCart. 391 § 1 KPCart. 355 KPC§ 1 pkt 3§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy