I NSP 203/23

I NSP 203/23 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Żmij (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Oktawian Nawrot SSN Mirosław Sadowski w sprawie ze skargi C.T. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Szczecinie w sprawie o sygn. III S 1/23, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 12 grudnia 2023 r., 1. umarza postępowanie wywołane wnioskiem skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu; 2. odrzuca skargę. UZASADNIENIE Skargą na przewlekłość postępowania datowaną na 27 sierpnia 2023 r. C.T. wniósł o stwierdzenie rażącej przewlekłości i bezczynności w sprawie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Postępowanie wywołane wnioskiem skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu należało umorzyć, zaś skarga na przewlekłość postępowania podlegała odrzuceniu. I NSP 203/23 2 Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu wskazać należy, że zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1725; dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”) w prowadzonym przed Sądem Najwyższym postępowaniu ze skargi dotyczącej przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego nie jest wymagane. Skoro zaś w postępowaniu ze skargi na przewlekłość postępowania przymus adwokacko-radcowski nie obowiązuje zbędne było rozstrzyganie wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu z uwagi na brak środków po stronie skarżącego, albowiem wnioskując o ustanowienie pełnomocnika nie powoływał się na własną nieporadność. Podkreślić też należy, że wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie zawierał podpisu, jak również nie złożono wraz z nim oświadczenia, o którym mowa w art. 1171 § 1 k.p.c., obejmującego szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy rozstrzygnął w pkt 1 postanowienia na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 355 k.p.c. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania skarga powinna zawierać: 1) żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania I NSP 203/23 3 w sprawie, której skarga dotyczy oraz 2) przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie. Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, skargę niespełniającą wymagań przewidzianych w art. 6 ust. 2 sąd właściwy do jej rozpoznania odrzuca bez wzywania do uzupełnienia braków. W ocenie Sądu Najwyższego wniesiona w niniejszym postępowaniu skarga na przewlekłość postępowania nie spełnia wymagań formalnych z art. 6 ust. 2 ww. ustawy. Jak wskazano powyżej, skarga winna zawierać żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie. W ocenie Sądu Najwyższego wniesiona w niniejszym postępowaniu skarga na przewlekłość postępowania nie spełnia wymagań formalnych. Jak wskazano powyżej, skarga winna zawierać żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie. Za spełnienie tego wymogu nie sposób uznać, wniosku skarżącego „o stwierdzenie rażącej przewlekłości i bezczynności w sprawie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie”, skoro nie wskazuje ono precyzyjnie postępowania (sygnatury akt), które skarżący uważa za przewlekłe, w szczególności, że skarżący wspomina i powołuje różne sygnatury postępowań sądowych przed Sądem Apelacyjnym w Szczecinie (postanowienie Sądu Najwyższego z 1 czerwca 2022 r., I NSP 129/22; z 26 października 2022 r., I NSP 255/22). Jest to pierwsza z przyczyn odrzucenia skargi na przewlekłość postępowania. Ponadto skarga zdaniem Sądu Najwyższego nie zawiera również drugiego z wymaganych elementów tj. nie przytacza okoliczności uzasadniających żądanie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że skarga spełnia wymagania formalne przewidziane w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o skardze na przewlekłość, o ile skarżący w uzasadnieniu skargi szczegółowo wskaże, w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy, tj. w sposób precyzyjny przedstawi konkretne działania bądź zaniechania sądu rozpoznającego sprawę, które w konsekwencji doprowadziły do zwłoki (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2005 r., III SPP 103/05; postanowienie Sądu Najwyższego z 21 lutego 2007 r., III SPP 5/07). Wskazanie powyższych okoliczności jest niezbędne dla merytorycznej oceny skargi. Sąd musi wiedzieć, I NSP 203/23 4 na jakim etapie postępowania, przed jakim organem, doszło według strony do przewlekłości, na czym ona polegała (jakie konkretnie czynności procesowe zostały podjęte przez dany sąd wadliwie lub nie zostały podjęte w ogóle) i czym została spowodowana. Bez wskazania powyższych okoliczności sąd rozpoznający skargę nie jest w stanie dokonać oceny czynności sądu w oparciu o kryteria wskazane w art. 2 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość. Skarga wniesiona przez C.T., nie wskazuje konkretnych czynności procesowych, które zostały podjęte przez dany Sąd Apelacyjny w Szczecinie wadliwie lub nie zostały podjęte w ogóle, a które miałyby prowadzić do przewlekłości postępowania. W szczególności nie spełnia warunku z art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o skardze na przewlekłość lakoniczne stwierdzenie, że sąd zaniechał wykonania postępowania o wyłącznie i zaniechał rozpatrzenia zarzutów, z kolei obszerne uzasadnienie pisma wniesionego przez skarżącego nie dotyczy okoliczności nawiązujących w jakikolwiek sposób do przewlekłości postępowania. Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, wobec niespełnienia wymogu określonego w art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy odrzucił skargę w punkcie 2 postanowienia. (P.S.) [ał]