I NSP 228/25
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-07-08
Skład orzekający: Adam Redzik, Tomasz Demendecki, Tomasz Przesławski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu apelacyjnym, w którym od wpływu akt do sądu drugiej instancji do dnia rozpoznania skargi na przewlekłość minęły niecałe 4 miesiące, a od wpływu apelacji do sądu drugiej instancji do dnia wniesienia skargi minęły 2 miesiące, nastąpiło naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił skargę na przewlekłość postępowania, uznając, że czas trwania postępowania apelacyjnego (niecałe 4 miesiące od wpływu akt do sądu drugiej instancji do dnia rozpoznania skargi) nie wpisuje się w utrwalony w judykaturze pogląd określający okres bezczynności sądu, po którym można domniemywać przewlekłość. Czynności podejmowane przez Sąd Apelacyjny były racjonalne i uzasadnione, uwzględniając kolejność wpływu spraw.Stan faktyczny
Strona wniosła skargę na przewlekłość postępowania apelacyjnego, zarzucając bezczynność Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Akta sprawy wraz z apelacją wpłynęły do Sądu Apelacyjnego 13 marca 2025 r. Skarga na przewlekłość została wniesiona 29 maja 2025 r. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę 8 lipca 2025 r. W uzasadnieniu skargi domagano się stwierdzenia przewlekłości, wydania zaleceń dotyczących wyznaczenia terminu rozprawy, objęcia postępowania nadzorem oraz zasądzenia zadośćuczynienia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 228/25 POSTANOWIENIE Dnia 8 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Redzik (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Demendecki SSN Tomasz Przesławski w sprawie ze skargi E. K. i J.K. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. VIII ACa 4180/25, z udziałem Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 8 lipca 2025 r., oddala skargę. Tomasz Demendecki Adam Redzik Tomasz Przesławski UZASADNIENIE I. I.1. 29 maja 2025 r. (data stempla pocztowego) E. K. i J. K. (dalej także: Skarżący), zastępowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli skargę na przewlekłość postępowania w sprawie prowadzonej przez Sąd Apelacyjny w Warszawie pod sygn. akt VIII ACa 4180/25, w której domagali się: 1. stwierdzenie przewlekłości postępowania w przedmiotowej sprawie, tj. w postępowaniu prowadzonym przez Sąd Apelacyjny w Warszawie pod sygn. akt: VIII ACa 4180/25
I NSP 228/25 2 2. wydanie sądowi rozpoznającemu przedmiotową sprawę zalecenia wyznaczenia terminu rozprawy w sprawie na termin w ciągu maksymalnie 3 miesięcy od dnia wydania postanowienia, 3. objęcie postępowania prowadzonego pod sygnaturą VIII ACa 4180/25 szczególnym nadzorem przez Prezesa Apelacyjnego w Warszawie i nakazanie podjęcia czynności mających na celu szybkie wydanie wyroku w sprawie 4. zasądzenia na podstawie art. 6 ust. 3 w zw. 12 ust. 4 ww. ustawy od Skarbu Państwa na rzecz każdego z Powodów kwot po 10.000,00 zł, 5. zasądzenie na rzecz Powodów kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi na przewlekłość postępowania Skarżący wskazali, że w sprawie wystąpiła bezczynność, która nie znajduje żadnego usprawiedliwienia. I.2. W odpowiedzi na skargę z 20 czerwca 2025 r. Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie zgłosił swój udział w sprawie oraz wniósł o oddalenie skargi. II. II.1. 2 września 2021 r. do Sądu Okręgowego w Warszawie wpłynął pozew o zapłatę wniesiony przez Skarżących. Postępowanie w tej sprawie toczyło się pod sygn. akt XXVIII C 12034/21. II.2. 11 kwietnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Warszawie wydał wyrok w sprawie prowadzonej pod sygn. akt XXVIII C 12034/21. II.3. 3 lipca 2024 r. do Sądu Okręgowego w Warszawie wpłynęła apelacja od ww. wyroku (wniesiona przez R. AG z siedzibą w W., zwanego dalej: Pozwanym). Akta sprawy wraz z apelacją wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w Warszawie 13 marca 2025 r.
I NSP 228/25 3 II.4. Na zarządzenie z 14 marca 2025 r. sprawa została zarejestrowana w repertorium „ACa”, przeprowadzono losowanie sędziego referenta, a akta przedstawiono referendarzowi sądowemu celem nadania biegu apelacji. II.5. 26 marca 2025 r. sporządzono raport z losowa – przydziału w sprawie VIII ACa 4180/25 sędziego referenta. II.6. 29 maja 2025 r. Skarżący wnieśli skargę na przewlekłość postępowania w sprawie VIII ACa 4180/25. II.7. Na zarządzenie z 5 czerwca 2025 r. pełnomocnicy stron zostali zawiadomieni o składzie sądu, ponadto wypożyczono akta Sądowi Okręgowemu w Warszawie na okres 14 dni celem rozważenia usunięcia braków fiskalnych w zakresie wniosku pozwanego o sporządzenie uzasadnienia (który to wniosek został odrzucony postanowieniem z 27 czerwca 2024 r.). III. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: III.1. Według art. 2 ust. 1 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn.: Dz.U. 2023 poz. 1725, dalej: u.s.p.p.) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).
I NSP 228/25 4 W myśl art. 2 ust. 2 u.s.p.p. dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. W ustawie o skardze na przewlekłość postępowania nie określono, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. W orzecznictwie przyjmuje się, że pod pojęciem tym należy rozumieć wielomiesięczną bezczynność sądu, polegającą na niewyznaczaniu rozprawy bądź niepodejmowaniu czynności (m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 grudnia 2018 r., I NSP 40/18; z 11 września 2019 r., I NSP 88/19; z 14 listopada 2019 r., I NSP 151/19; z 12 maja 2020 r., I NSP 37/20; z 27 października 2020 r., I NSP 151/20). W odniesieniu do postępowania apelacyjnego wskazuje się, że o przewlekłości postępowania apelacyjnego można zasadniczo mówić w przypadku bezczynności sądu drugiej instancji, polegającej na niewyznaczeniu rozprawy apelacyjnej w ciągu 12 miesięcy od daty wpłynięcia apelacji (m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 27 marca 2019 r., I NSP 88/18; z 6 września 2019 r., I NSP 74/19; z 31 października 2019 r., I NSP 134/19; z 19 grudnia 2019 r., I NSP 173/19). III.2. Sąd Najwyższy mając na uwadze okoliczności sprawy i terminowość czynności podejmowanych przez Sąd Apelacyjny w Warszawie stwierdził, że w sprawie nie doszło do nieuzasadnionej bezczynności Sądu II instancji. Akta sprawy wraz z apelacją wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w Warszawie 13 marca 2025 r. Kolejnego dnia sprawa została wpisana do odpowiedniego repertorium. Ponadto wydano zarządzenie w przedmiocie przeprowadzenia losowania sędziego referenta oraz przedstawienia akt sprawy referendarzowi sądowemu celem nadania biegu apelacji. Sędzia referent został wylosowany
I NSP 228/25 5 26 marca 2025 r., zaś referent sądowy podjął czynności nakierowane na nadanie biegu apelacji 5 czerwca 2025 r. Od czasu wpływu akt sprawy wraz z apelacją do Sądu Apelacyjnego w Warszawie do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania (tj. od 13 marca 2025 r. do 29 maja 2025 r.) upłynęły dwa miesiące, a do dnia rozpoznania przedmiotowej skargi niemal 4 miesiące. Mając na względzie czas trwania postępowania apelacyjnego oraz przedstawiony wyżej opis czynności podejmowanych przez Sąd Apelacyjny w Warszawie należy stwierdzić, że czynności te podejmowane są w racjonalnych terminach, uzasadnionych chociażby koniecznością rozpoznawania spraw według kolejności wpływu. Sąd Najwyższy zauważa nadto, że czas trwania postępowania przed Sądem Apelacyjnym (wynoszący, od dnia wpływu apelacji do Sądu Apelacyjnego do dnia rozpoznania niniejszej skargi, nieco mniej niż 4 miesiące) nie wpisuje się w utrwalony w judykaturze Sądu Najwyższego, a przywołany w pkt. III.1. niniejszego uzasadnienia, pogląd określający okres bezczynności sądu po którym należy domniemywać, że sprawa prowadzona jest przewlekle. Mając na względzie powyższe, w ocenie Sądu Najwyższego nie można uznać, że w sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie doszło do długotrwałej nieuzasadnionej bezczynności sądu. III.3. Z tych wszystkich względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 12 ust. 1 u.s.p.p. orzekł jak w sentencji postanowienia, oddalając skargę. Tomasz Demendecki Adam Redzik Tomasz Przesławski sk [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- III SPP 8/15 2015-04-23Czy w postępowaniu apelacyjnym, w którym od wpływu apelacji do Sądu Apelacyjnego do daty złożenia skargi na przewlekłość minęło około 10 miesięcy, doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnion…
- I NSP 79/25 2025-07-02Czy w postępowaniu apelacyjnym, które trwało nieco ponad 14 miesięcy od wpływu akt do sądu do prawomocnego rozstrzygnięcia, doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki?
- I NSP 237/23 2024-04-17Czy w postępowaniu apelacyjnym prowadzonym przez Sąd Apelacyjny w Warszawie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki?
- I NSP 286/23 2024-02-07Czy naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeśli postępowanie apelacyjne trwało niespełna 10 miesięcy od wpływu akt do sądu drugiej instancji do dnia rozpoznania skargi na przewl…
- I NSP 343/25 2025-12-09Czy w postępowaniu apelacyjnym, w którym od wpłynięcia apelacji do Sądu Apelacyjnego do dnia złożenia skargi na przewlekłość nie wyznaczono rozprawy, nastąpiło naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadn…
Powołane przepisy
art. 6 ust. 3art. 2 ust. 1art. 2 ust. 2art. 12 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy