I NSP 243/24

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-10-23

Skład orzekający: Tomasz Przesławski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przysługuje w przypadku postępowania incydentalnego, takiego jak wniosek o wyłączenie sędziego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga na przewlekłość postępowania nie przysługuje w przypadku postępowań incydentalnych, które nie są wymienione w zamkniętym katalogu spraw określonym w art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość. Wniosek o wyłączenie sędziego, złożony przed wyznaczeniem składu orzekającego, jest niedopuszczalny, ponieważ dotyczy sędziego, który nie jest jeszcze członkiem składu orzekającego.
Stan faktyczny
M. J. złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie I ACz 740/23, dotyczącą nienadania biegu zażaleniu. W ramach tej skargi wniósł również o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego oraz o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarga dotyczyła postępowania incydentalnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o wyłączenie sędziów, odrzucił skargę na przewlekłość postępowania i umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 243/24 POSTANOWIENIE Dnia 23 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Przesławski w sprawie ze skargi M. J. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. I ACz 740/23, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 23 października 2024 r., 1. odrzuca wniosek M. J. o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego; 2. odrzuca skargę; 3. umarza postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. UZASADNIENIE Pismem datowanym na 4 lipca 2024 r. (data prezentaty Sądu Apelacyjnego w Katowicach: 10 lipca 2024 r.) M. J. (dalej: „skarżący”), zastępowany przez adwokata A. N., złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie I Acz 740/23 dotyczącej nienadania biegu zażaleniu z 9 czerwca 2024 r. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania i o zasądzenie od organu na rzecz strony kwoty jaką Sąd procedujący w sprawie skargi uzna za uzasadnioną w celach prewencyjnych, lecz nie mniej niż 6000 zł, tytułem I NSP 243/24 2 przewlekłości postępowania, kosztów zastępstwa prawnego oraz wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Jednocześnie skarżący w skardze złożył również w trybie art. 49 k.p.c. wniosek o wyłączenie imiennie wskazanych sędziów Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego został złożony w treści skargi, a zatem jeszcze przed wyznaczeniem składu orzekającego. W związku z powyższym wskazać należy, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19, wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny, zaś sędzia objęty takim wnioskiem może zasiadać w składzie sądu rozpoznającego wniosek. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 531 § 1 pkt 3 k.p.c. niedopuszczalny jest wniosek o wyłączenie sędziego niebędącego członkiem składu orzekającego. W konsekwencji wniosek taki podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny. Ustawodawca w art. 3 u.s.p.p. wymienił postępowania, w których taka skarga może zostać wywiedziona, wskazując jednocześnie podmiot legitymowany do wystąpienia w konkretnym przypadku ze skargą. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowana jest linia orzecznicza, że wyliczenie to ma charakter zamknięty (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z: 29 listopada 2018 r., I NSP 39/18; 11 grudnia 2019 r., I NSP 170/19; 8 grudnia 2021 r., I NSP 210/21; 22 czerwca 2022 r., I NSP 160/22; 17 kwietnia 2024 r., I NSP 121/24). Z treści skargi wniesionej przez pełnomocnika M. J. wynika, że dotyczy ona postępowania o charakterze incydentalnym. Takie postępowania znajdują się poza ustawowym katalogiem spraw, o których stanowi art. 3 u.s.p.p. W świetle tego należy przyjąć, że w postępowaniach innych niż wymienione w katalogu określonym w art. 3 u.s.p.p. skarga nie przysługuje. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 395 § 1 w zw. z art. 397 § 11 w zw. z 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, orzekł jak w sentencji postanowienia. I NSP 243/24 3 Konsekwencją odrzucenia skargi na przewlekłość postępowania, wobec jej niedopuszczalności jest zbędność orzekania w przedmiocie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty od skargi. Postępowanie w tym zakresie należało więc umorzyć na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość w zw. z art. 3941 § 3 w zw. Z art. 39821 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 355 k.p.c. [SOP] r.g.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 49 KPCart. 531 § 1 pkt 3 KPCart. 3art. 395 § 1art. 397 § 11art. 8 ust. 2art. 3941 § 3art. 39821art. 391 § 1art. 355 KPC§ 1 pkt 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy