I NSP 254/22

Sygn. akt I NSP 254/22 POSTANOWIENIE Dnia 31 sierpnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Demendecki w sprawie ze skargi M. J. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. II S 9/22, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 31 sierpnia 2022 r. wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym, sygn. I NSP 254/22 odrzuca wniosek. UZASADNIENIE M. J. pismem z 13 lipca 2022 r. złożył wraz ze skargą na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie pod sygn. II S 9/22, wniosek ewentualny o wyłączenie imiennie wskazanych kilkudziesięciu sędziów Sądu Najwyższego od rozpoznania tej skargi. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziego może zostać skutecznie złożony tylko w stosunku do sędziego, a w składach kolegialnych sądu do sędziów, którzy zostali wyznaczeni do rozpoznania sprawy. Nie odnosi się on zaś bezpośrednio do pozostałych sędziów danego sądu, gdyż nie można wyłączyć 2 sędziego „na przyszłość” od rozpoznania sprawy w trybie postępowania o wyłączenie sędziego (zob. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2020 r., I NSP 17/20, LEX nr 3207933). Kodeks postępowania karnego nie przewiduje wyłączenia sędziego in abstracto. Rozważanie wyłączenia sędziego w oparciu o art. 40 § 1 lub 41 § 1 k.p.k. wchodzi w rachubę jedynie w odniesieniu do konkretnego sędziego wyznaczonego już do udziału w sprawie, a nie sędziego, który jedynie potencjalnie może zostać do sprawy wyznaczony. Stanowisko to prezentowane jest już od dawna w orzecznictwie (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 listopada 2004 r., V KK 195/04, LEX nr 141190, z dnia 22 lipca 2009 r., SNO 53/09, LEX nr 1288935, z dnia 30 czerwca 2010 r., WD 7/10, LEX nr 844325, z dnia 10 października 2014 r., SNO 51/14, LEX nr 1511819, czy np. postanowienie SA w Warszawie z dnia 2 maja 2012 r., II AKo 65/12, LEX nr 1220705). Należy bowiem w takiej sytuacji procesowej wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów odczytać jako skutecznie złożony tylko w stosunku do sędziego (sędziów) wyznaczonego do rozpoznania sprawy (art. 118 § 1 k.p.k.) (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 21 czerwca 2012 r., III KO 34/12, LEX nr 1228587). Na marginesie dodać trzeba, że przedmiotowy wniosek został wniesiony wraz z pismem wszczynającym postępowanie (skargą na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy strony bez nieuzasadnionej zwłoki) co oznaczało, że w momencie jego wniesienia żaden z sędziów, których wyłączenia żądał Skarżący nie był wyznaczony do rozpoznania sprawy I NSP 254/22. Ponadto, wniosek o wyłączenie sędziego musi uprawdopodabniać podstawę wyłączenia sędziego - wskazywać konkretnie okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie (art. 41 § 1 k.p.k.). Wniosek musi mieć więc zawsze charakter skonkretyzowany przedmiotowo i - co oczywiste - odnosić się do imiennie wskazanego sędziego wyznaczonego do rozpoznania sprawy, gdyż tylko w relacji do określonej osoby można stwierdzić istnienie stosunku prawnego lub stosunku faktycznego wywołującego uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Przede wszystkim jednak, wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego, który nie został jeszcze wyznaczony do danej sprawy czyni wniosek hipotetycznym 3 i abstrakcyjnym, a przez to niedopuszczalnym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2019 r., I NSPO 2/19, LEX nr 2665294). Wobec powyższego, przedmiotowy wniosek podlegał odrzuceniu (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2019 r., sygn. I NOZP 1/19). [as]