I NSP 265/21
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2022-03-02
Skład orzekający: Tomasz Demendecki, Oktawian Nawrot, Grzegorz Żmij
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z powodu niezachowania wymogu zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego?Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z powodu niezachowania wymogu zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. Obowiązek ten dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji.Stan faktyczny
J. G. wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym. Skarga została wniesiona osobiście przez J. G. Prezes Sądu Apelacyjnego wniósł o odrzucenie skargi z powodu niezachowania warunków z art. 871 § 1 k.p.c. W międzyczasie Sąd Apelacyjny wyznaczył rozprawę apelacyjną, a następnie wydał wyrok oddalający apelację.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzuca skargę jako niedopuszczalną z powodu niezachowania wymogu zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSP 265/21 POSTANOWIENIE Dnia 2 marca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Demendecki (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Oktawian Nawrot SSN Grzegorz Żmij w sprawie ze skargi J. G. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w (…) w sprawie o sygn. III AUa (…), z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w (…), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 2 marca 2022 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE J. G. (dalej także: Skarżący) wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w (…) pod sygn. akt III AUa (…) na skutek apelacji Skarżącego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 7 lutego 2019 r., sygn. akt VII U (…). W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego w (…)wniósł o odrzucenie skargi wobec niezachowania przez Skarżącego warunków z art. 871 § 1 k.p.c. Wskazał ponadto, że w sprawie głównej w dniu 25 listopada 2021 r. Przewodniczący Wydziału wyznaczył rozprawę apelacyjną na dzień 22 grudnia 2021 r. Wyrokiem z dnia 22 grudnia 2021 r. apelację J. G. oddalono.
2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. 2018, poz. 75; dalej: ustawa o skardze na przewlekłość postępowania), jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym - właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Najwyższy. Zgodnie z brzmieniem art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, w sprawach nieuregulowanych w ustawie, do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Wniesiona przez J. G. skarga dotyczyła postępowania cywilnego, toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w (…) pod sygn. akt III AUa (…). W niniejszej sprawie właściwe pozostają zatem przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. 2021, poz. 1805 ze zm.; dalej: k.p.c.). Stosownie do art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Tymczasem Skarżący wniósł pismo obejmujące skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki osobiście – przez co nie dopełnił obowiązku, wynikającego z art. 871 § 1 k.p.c. Tym samym, wniesiona skarga jest niedopuszczalna z mocy ustawy i jako taka podlega odrzuceniu (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z: 2 października 2019 r., I NSP 103/19; 16 kwietnia 2019 r., I NSP 5/19; 21 marca 2019 r., I NSP 1/19; 19 czerwca 2017 r., III SPP 32/17). Zgodnie z dominującym poglądem wyrażanym wielokrotnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, za przejaw naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy
3 bez nieuzasadnionej zwłoki uważa się wielomiesięczną (co najmniej roczną) bezczynność sądu polegającą na przykład na niewyznaczaniu rozprawy, także rozprawy apelacyjnej (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 9 stycznia 2018 r., III SPP 56/17; z 22 marca 2017 r., III SPP 7/17; z 12 maja 2005 r., III SPP 96/05, OSNP 2005, nr 23, poz. 384; z 16 marca 2006 r., III SPP 10/06, OSNP 2007, nr 7-8, poz. 120; z 21 marca 2006 r., III SPP 13/06, OSNP 2007, nr 7-8, poz. 121; z 14 marca 2007 r., III SPP 3/07), jeśli nie zachodzą okoliczności usprawiedliwiające opóźnienie. Zwrócić uwagę należy, że Sąd Apelacyjny w (…) wyznaczył termin rozprawy apelacyjnej w sprawie toczącej się pod sygn. III AUa (…) w dniu 25 listopada 2021 r., a więc już po wniesieniu przez J. G. w dniu 23 listopada 2021 r. skargi na przewlekłość tego postępowania. Wyrokiem z dnia 22 grudnia 2021 r. apelację J. G. oddalono. Oznacza to, że na dzień wnoszenia skargi rozprawa apelacyjna nie była wyznaczona, a tym bardziej postępowanie w sprawie nie było zakończone. Wobec powyższego, sam fakt wyznaczenia już rozprawy, jak i wydania orzeczenia co do istoty sprawy przez Sąd Apelacyjny w (…) przed wpływem sprawy do Sądu Najwyższego, nawet w ramach merytorycznego rozpatrywania skargi nie mógłby stanowić podstawy do jej oddalenia. Skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu (art. 871 k.p.c. w związku z art. 9 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania). Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I NSP 102/21 2021-08-31Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu cywilnym, wniesiona osobiście przez stronę, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z powodu niezachowania wymogu zast…
- I NSP 76/22 2022-03-23Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę w postępowaniu cywilnym, podlega odrzuceniu z powodu braku obligatoryjnego zastępstwa procesowego?
- I NSP 144/23 2023-07-04Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, jest dopuszczalna, jeśli przepisy k.p.c. wymagają zastępstwa…
- I NSP 103/21 2021-09-21Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę w postępowaniu cywilnym, podlega odrzuceniu z powodu niezachowania wymogu zastępstwa procesowego pr…
- I NSP 174/22 2022-06-02Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę w postępowaniu cywilnym, podlega odrzuceniu z powodu braku zastępstwa procesowego?
Powołane przepisy
art. 871 § 1 KPCart. 4 ust. 2art. 8 ust. 2art. 871 § 1 KPCart. 871 KPCart. 9 ust. 2§ 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy