I NSP 291/26

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2026-07-07

Skład orzekający: Leszek Bosek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego spełnia wymogi formalne dotyczące wskazania okoliczności uzasadniających żądanie?
Ratio decidendi
Skarga na przewlekłość postępowania podlega odrzuceniu, jeżeli nie spełnia wymogów formalnych określonych w ustawie, w szczególności nie zawiera żądania i nie przytacza okoliczności uzasadniających żądanie. Wskazanie konkretnych czynności procesowych, których sąd nie podjął lub dokonał wadliwie, powodując zwłokę, jest niezbędne dla merytorycznej oceny skargi. Sąd nie ma obowiązku badania z urzędu sprawności postępowania.
Stan faktyczny
A.P. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie I ACa 1276/26, powołując się na pismo Prezesa Sądu Apelacyjnego z innej sprawy i ogólne uwagi na temat organizacji sądu. Skarżący nie podał konkretnych okoliczności dotyczących przebiegu postępowania w sprawie I ACa 1276/26 ani czasu jego trwania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na przewlekłość postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 291/26 POSTANOWIENIE Dnia 7 lipca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek w sprawie z powództwa A. P. przeciwko Skarbowi Państwa – Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej […] w K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 7 lipca 2026 r., na skutek skargi A. P. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. I ACa 1276/26, odrzuca skargę. [kf] UZASADNIENIE Pismem z 6 czerwca 2026 r. A. P. wniósł do Sądu Apelacyjnego w Katowicach o stwierdzenie „nieuzasadnionej bezczynności i przewlekłości w rozpoznawaniu (…) środka odwoławczego od decyzji Sądu Okręgowego” w sprawie I ACa 1276/26. Jednocześnie skarżący wniósł o zwolnienie z opłaty od skargi na przewlekłość. W uzasadnieniu powołał się na pismo Prezesa Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 17 lutego 2026 r. złożone w sprawie I NSP 21/26. Zdaniem skarżącego pismo to stanowi „przyznanie się (…) do wadliwej organizacji tego Sądu, która skutkuje zapaścią systemu sądownictwa i pozbawieniem obywateli prawa z art. 45 Konstytucji i art. 6 Konwencji Praw Człowieka”. I NSP 291/26 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Artykuł 6 ust. 2 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”) zalicza do konstrukcyjnych elementów skargi sformułowanie żądania i przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie. „Przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie”, o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o skardze na przewlekłość oznacza m. in. wskazanie konkretnych czynności procesowych, których sąd nie podjął lub dokonał wadliwie, powodując w ten sposób nieuzasadnioną zwłokę w postępowaniu (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 7 czerwca 2005 r., III SPP 95/05; z 15 stycznia 2008 r., III SPP 46/07). Wskazanie tych okoliczności jest niezbędne dla merytorycznej oceny skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 7 czerwca 2005 r., III SPP 95/05; z 7 czerwca 2005 r., III SPP 113/05, z 15 stycznia 2008 r., III SPP 46/07; z 11 grudnia 2013 r., III SPP 256/13; z 10 czerwca 2020 r., I NSP 69/20; z 21 lipca 2020, I NSP 93/20). W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, zgodnie z którym sąd rozpoznający skargę na przewlekłość nie ma obowiązku badania z urzędu sprawności postępowania w sprawie, a powinien ograniczyć się jedynie do okoliczności wskazanych przez stronę (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 28 marca 2013 r., III SPZP 1/13). Skargę niespełniającą tych wymagań sąd odrzuca bez wzywania do uzupełnienia braków (art. 9 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość). Odnosząc powyższe do niniejszej skargi na przewlekłość należy stwierdzić, że nie spełnia ona tych wymagań. Po pierwsze, skarżący nie podjął nawet próby wykazania, co decyduje w jego ocenie o przewlekłości postępowania w sprawie I ACa 1276/26. Przedłożone pismo nie zawiera w istocie żadnego uzasadnienia. I NSP 291/26 3 Skarżący nie podał żadnej okoliczności dotyczącej przebiegu postępowania w sprawie I ACa 1276/26 i czasu trwania tego postępowania, nie opisał czynności procesowych, których zaniechanie lub wadliwe wykonanie przez Sąd Apelacyjny w Katowicach miało – w ocenie skarżącego – doprowadzić do przewlekłości. Po drugie, za „okoliczności uzasadniających żądanie”, o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o skardze na przewlekłość nie sposób uznać ogólnikowych wywodów skarżącego na temat pisma Prezesa Sądu Apelacyjnego w Katowicach złożonego w innej sprawie oraz organizacji Sądu Apelacyjnego w Katowicach. Rolą Sądu Najwyższego nie jest zastępowanie skarżącego w formułowaniu podstaw skargi i ich uzasadnienia. Konsekwencją niedopuszczalności skargi na przewlekłość jest bezprzedmiotowość postępowania w przedmiocie wniosku skarżącego o zwolnienie go od kosztów sądowych (odpowiednio art. 1262 § 2 k.p.c.). Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [kf] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 45art. 6art. 6 ust. 2art. 9 ust. 1art. 6 ust. 2art. 1262 § 2 KPC§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy