I NSP 3/19

Sygn. akt I NSP 3/19 POSTANOWIENIE Dnia 26 marca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Joanna Lemańska (przewodniczący) SSN Marcin Łochowski SSN Adam Redzik (sprawozdawca) w sprawie ze skargi A. G. na przewlekłość postępowania Sądu Apelacyjnego w […] w sprawie III AUa […], po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 26 marca 2019 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE A. G. (dalej: skarżący) 14 stycznia 2019 r. złożył osobiście w Sądzie Najwyższym skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (dalej: skarga na przewlekłość), dowodząc, że do owej przewlekłości doszło w postępowaniu sądowym toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w […] (III AUa […]). Skarżący dołączył do skargi kserokopię apelacji z 17 grudnia 2016 r., wniosek o zwolnienie z opłaty sądowej z załącznikami w postaci oświadczenia majątkowego oraz zaświadczenia o dochodach z Ośrodka Pomocy Społecznej. W treści skargi wskazał, że apelacja została wniesiona 17 grudnia 2016 r. i od tego czasu do 14 stycznia 2019 r. nie otrzymał zawiadomienia o wyznaczeniu terminu rozprawy. Skarga na przewlekłość uregulowana jest w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez 2 prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. 2018, poz. 75), dalej: ustawa o skardze na przewlekłość. Ustawa nie określa, czy strona może osobiście wnieść skargę na przewlekłość postepowania toczącego się przed sądem apelacyjnym do Sądu Najwyższego. Zauważyć należy, że w przypadku postępowań prowadzonych przed sądami karnymi (według procedury karnej), skargę taką może strona wnieść osobiście. Jednakże w przypadku postępowań toczących się w trybie przewidzianym przez Kodeks postępowania cywilnego obowiązuje ogólna zasada tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego. Wynika ona z art. 871 k.p.c., stosowanego w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość. W myśl tej regulacji skarga na przewlekłość powinna być wniesiona przez adwokata lub radcę prawnego, czyli przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Najwyższy nie ma tu kompetencji do badania, czy takiego pełnomocnika skarżący w chwili wniesienia skargi posiadał. Z załączonej przez skarżącego dokumentacji wynika, że apelację sporządził mu profesjonalny pełnomocnik. Zauważyć należy, że art. 871 § 2 k.p.c. przewiduje wyjątek od posiadania profesjonalnego pełnomocnika – gdy stroną, jej organem lub przedstawicielem ustawowym jest sędzia, prokurator, notariusz, profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej RP. Z przedstawionej dokumentacji nie wynika, aby art. 871 § 2 k.p.c. mógł zostać zastosowany. W związku z powyższym Sąd Najwyższy nie mógł podjąć czynności w kierunku ustalenia czy doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, gdyż zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przez Sądem Najwyższym ma charakter bezwzględny. Skarga wniesiona osobiście, ze względu na treść art. 871 § 1 k.p.c. i brak okoliczności przemawiających za zastosowaniem art. 871 § 2 k.p.c., dotknięta jest nieusuwalnym brakiem. To skutkuje tym, że Sąd Najwyższy nie może wzywać do uzupełnienia braków, ale musi odrzucić skargę. Nie zamyka to drogi skarżącemu do złożenia skargi zgodnie z wskazanymi wyżej wymogami. W świetle powyższego, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.