I NSP 327/24

I NSP 327/24 POSTANOWIENIE Dnia 8 stycznia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot (przewodniczący) SSN Tomasz Przesławski (sprawozdawca) SSN Adam Redzik w sprawie ze skargi D. L. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku w sprawie o sygn. I ACa 2073/23, z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w Gdańsku po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 8 stycznia 2025 r., oddala skargę. Tomasz Przesławski Oktawian Nawrot Adam Redzik ł.n UZASADNIENIE D. L. (dalej: „skarżący”), działając przez pełnomocnika profesjonalnego r.pr. A. P., pismem datowanym na 23 lipca 2024 r. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku, sygn. I ACa 2073/23, wnosząc o: I NSP 327/24 2 1. stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku I Wydział Cywilny, pod sygnaturą akt I ACa 2073/23, 2. wydanie Sądowi rozpoznającemu sprawę o sygn. ACa 2073/23 zalecenia w postaci zobowiązania Sadu Apelacyjnego do wyznaczenia terminu rozprawy apelacyjnej, 3. zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz powoda D. L. kwoty 3000 zł. Ponadto wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa-Sądu Apelacyjnego w Gdańsku na rzecz skarżącego kosztów postępowania skargowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W skardze podniesiono, że ponad ośmiomiesięczna bezczynność Sądu Apelacyjnego polegająca na niewyznaczeniu terminu rozprawy apelacyjnej prowadzi do przewlekłości postępowania, skoro de facto zamyka stronom możliwość prawomocnego zakończenia procesu w sprawie z powództwa konsumentów. Brak terminu rozprawy w drugiej instancji prowadzi również do naruszenie zasady dwuinstancyjności, skoro orzeczenie Sądu Okręgowego nie podlega kontroli instancyjnej, a taki stan rzeczy jest nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa. Ponadto, powinno w ocenie skarżącego budzić wątpliwości, że dążenie do prawomocnego zakończenia postępowania, z uwagi na charakter sprawy (tzw. „sprawa frankowa”), trwa dłużej niż jest to niezbędne w zwykłym toku czynności. Pismem z 31 października 2024 r. Prezes Sądu Apelacyjnego w Gdańsku zgłosił swój udział w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazano, że Sąd Apelacyjny w Gdańsku podejmował uzasadnione sytuacją czynności procesowe. Wskazano, że „sprawa nie należy do kategorii spraw pilnych w rozumieniu § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 18.06.2019 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz.U.2024.867 t.j.) a jest sprawą tzw. „frankową”, zatem skierowano ją do rozpoznania na rozprawie /wniosek pozwanego/ zgodnie z kolejnością wpływu”. Prezes Sądu Apelacyjnego w Gdańsku wskazał, że odległy termin wyznaczenia rozprawy apelacyjnej w sprawie (13 lutego 2025 r.) wynika ze znacznej, lawinowo rosnącej, liczby spraw wpływających do pionu cywilnego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku. I NSP 327/24 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga D. L. wniesiona w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratura i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725 ze zm., dalej także: „u.s.p.p.”) nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.s.p.p. strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Ustawodawca w art. 2 ust. 2 u.s.p.p. wskazał elementy podlegające analizie na etapie postępowania w przedmiocie przewlekłości. W świetle tego przepisu dokonując oceny uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Na potrzeby niniejszego postępowania dokonano analizy akt postępowania toczącego się w Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku o sygn. I ACa 2073/23. Sprawa o sygn. akt I ACa 2073/23 wpłynęła do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku 10 sierpnia 2023 r. z apelacją pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z 28 kwietnia 2023 r. w sprawie o sygn. akt XV C 1353/22. W dniu 11 sierpnia 2023 r. wylosowano sędziego referenta. W dniu 17 sierpnia 2023 r. sprawę zarejestrowano w rep. ACa pod sygnaturą I ACa 2073/23. I NSP 327/24 4 W dniu 3 listopada 2023 r. wydano zarządzenie o zawiadomieniu pełnomocników stron o składzie rozpoznającym sprawę oraz zarządzono doręczenie pełnomocnikowi powodów odpisu apelacji pozwanego. 7 grudnia 2023 r. doręczono odpis apelacji pozwanego pełnomocnikowi powodów. 18 grudnia 2023 r. wpłynęła odpowiedź na apelację. Zarządzeniem z 21 czerwca 2024 r. wyznaczono na 13 lutego 2025 r. termin rozprawy zdalnej. Wskazać należy, że ustawodawca nie zdecydował się na określenie terminu, po upływie którego następuje przewlekłość postępowania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że wielomiesięczną bezczynność sądu, polegającą na niewyznaczaniu rozprawy bądź niepodejmowaniu czynności należy utożsamiać z przewlekłością sądu (m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 grudnia 2018 r., I NSP 40/18; z 11 września 2019 r., I NSP 88/19; z 14 listopada 2019 r., I NSP 151/19; z 12 maja 2020 r., I NSP 37/20; z 27 października 2020 r., I NSP 151/20). Utrwalone orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka uznaje przy tym, że sprawa jest prowadzona przewlekle, jeżeli trwa dłużej niż trzy lata w pierwszej instancji (zob. np. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 10 lipca 1984 r. w sprawie Guincho przeciwko Portugalii, nr 8990/80), a w dwóch instancjach powyżej pięciu lat (zob. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 7 lutego 2006 r. sprawie Donnadieu przeciwko Francji, nr 19249/02). Opóźnienie zaistniałe w trakcie jednej z faz postępowania jest dopuszczalne, pod warunkiem, że łączny czas trwania postępowania nie jest nadmiernie długi (wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 8 grudnia 1983 r. w sprawie Pretto i inni v. Włochy; skarga nr 7984/77, zob. też postanowienia Sądu Najwyższego: z 4 stycznia 2023 r., I NSP 294/22; z 10 maja 2023 r., I NSP 35/23). Ocena przewlekłości postępowania ma jednak charakter indywidualny i uwzględnia okoliczności konkretnej sprawy (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 11 lipca 2019 r., I NSP 48/19; z 6 maja 2020 r., I NSP 34/20; z 10 listopada 2020 r., I NSP 142/20; z 28 września 2021 r., I NSP 145/21). W toku postępowania o stwierdzenie przewlekłości postępowania sąd oceniający sprawę analizuje nie tylko I NSP 327/24 5 okres zaniechania jej rozpoznania, lecz bierze pod uwagę wszystkie kryteria, o których stanowi art. 2 ust. 2 u.s.p.p. Przedstawiony przebieg postępowania apelacyjnego nie daje podstaw do przypisania Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu sprawy, choć czynności mogłyby być wykonywane szybciej – w szczególności biorąc pod uwagę sześciomiesięczny okres zaniechania wyznaczenia rozprawy apelacyjnej przez sąd drugiej instancji. Wskazać należy, że w ocenianej sprawie sąd drugiej instancji zobowiązany jest procedować na rozprawie, wobec złożonego żądania skarżącego. Nie można także pominąć, że cel skargi, który został wyartykułowany w petitum skargi na przewlekłość, został już osiągnięty, bowiem Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyznaczył termin rozprawy na 13 lutego 2025 r. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 12 ust. 1 u.s.p.p., oddalił skargę. Tomasz Przesławski Oktawian Nawrot Adam Redzik ł.n r.g.