I NSP 40/26

PostanowienieIzba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2026-04-29

Skład orzekający: Tomasz Przesławski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia powinien zostać wyłączony od orzekania w sprawie, w której miałby oceniać przewlekłość postępowania w innej sprawie, w której sam jest członkiem składu orzekającego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek sędziego o wyłączenie od orzekania w sprawie, w której miałby oceniać przewlekłość postępowania w innej sprawie, w której sam był członkiem składu orzekającego. Stwierdzono, że taka konfiguracja procesowa uniemożliwia utrzymanie przez sędziego statusu bezstronnego, co uzasadnia wyłączenie na podstawie art. 49 § 1 k.p.c.
Stan faktyczny
Sędzia L. B. złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie I NSP 40/26. Jako podstawę wniosku wskazał, że skarga na przewlekłość postępowania dotyczy sprawy, w której sam został wyznaczony do składu orzekającego (sygn. I NKRS 58/22). Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego L. B. od orzekania w sprawie I NSP 40/26.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 40/26 POSTANOWIENIE Dnia 29 kwietnia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Przesławski w sprawie ze skargi G. B. naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. I NKRS 58/22, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 29 kwietnia 2026 r., w przedmiocie wniosku SSN L.B. o wyłączenie go od orzekania w sprawie I NSP 40/26 wyłącza SSN L. B. od orzekania w sprawie I NSP 40/26. UZASADNIENIE SSN L. B. (dalej: „wnioskodawca”) pismem z 21 kwietnia 2026 r. wniósł o wyłączenie go od rozpoznania sprawy I NSP 40/26. Jako okoliczność uzasadniającą wyłączenie wskazano, że skarga na przewlekłość dotyczy postępowania przez Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. I NKRS 58/22, w której SSN L. B. został wyznaczony do składu orzekającego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek SSN L. B. o wyłączenie go od orzekania w sprawie oznaczonej sygn. akt I NSP 40/26 należało uwzględnić. I NSP 40/26 2 Zgodnie z brzmieniem art. 49 § 1 k.p.c. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego zaznacza się, że „instytucja wyłączenia sędziego, trwale związana z zasadą bezstronności i stanowiąca jeden z istotnych elementów niezawisłości, spełnia w procesie sądowym bardzo ważne funkcje; z jednej strony zapewnia obiektywizm orzekania oraz utwierdza społeczne zaufanie do sądu, z drugiej natomiast zwalnia sędziego od rozwiązywania trudnych konfliktów sumienia” (postanowienie Sądu Najwyższego z 15.03.2007 r., II CZ 13/07). Wykładnia art. 49 § 1 k.p.c. daje podstawy do sformułowania dwóch przesłanek mających wpływ na uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego. Po pierwsze, jest to obiektywna, a więc weryfikowalna, wątpliwość co do jego bezstronności występująca w okolicznościach konkretnej sprawy (postanowienie Sądu Najwyższego z 16 stycznia 2025 r., I ZO 188/24). Po drugie, wątpliwość ta powinna mieć charakter uzasadniony (postanowienie Sądu Najwyższego z 16 grudnia 2019 r., II CO 208/19). Przenosząc powyższe rozważania na grunt analizowanej sprawy stwierdzić należy, że występują obiektywne i uzasadnione wątpliwości, które podważałyby bezstronność SSN L. B. w rozpoznaniu sprawy oznaczonej sygnaturą I NSP 40/26. Wynika to z tego, że w sprawie o sygn. I NSP 40/26 SSN L. B. musiałby oceniać przewlekłość postępowania w sprawie, w której jest członkiem składu orzekającego, tj. w sprawie o sygn. I NKRS 58/22. W takiej konfiguracji procesowej niemożliwe byłoby utrzymanie przez wnioskodawcę statusu sędziego bezstronnego. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie. Tomasz Przesławski MR [a.ł] I NSP 40/26 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 49 § 1 KPC§ 1

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 30.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy