I NSP 475/24
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-12-17
Skład orzekający: Grzegorz Pastuszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, która nie zawiera żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania i nie przedstawia konkretnych okoliczności uzasadniających to żądanie, a także została wniesiona po zakończeniu postępowania, spełnia wymogi formalne ustawy o skardze na przewlekłość?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki musi zawierać żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania oraz szczegółowe przedstawienie konkretnych działań lub zaniechań sądu, które doprowadziły do zwłoki. Ponadto, skarga taka jest dopuszczalna wyłącznie w toku postępowania, którego dotyczy. Skarga niespełniająca tych wymogów, w tym wniesiona po zakończeniu postępowania, podlega odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia braków.Stan faktyczny
Skarżący wniósł do Sądu Najwyższego pismo zatytułowane „Wniosek Ponaglenie”, domagając się zasądzenia kwoty 20 tysięcy złotych za przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach. Skarżący opisał swoje odwołanie od decyzji ZUS dotyczące renty socjalnej i zasugerował, że Sąd Apelacyjny odłożył sprawę na półkę z powodu powiązań z przestępstwem zorganizowanym. Skarga została wniesiona po zakończeniu postępowania przed Sądem Apelacyjnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 475/24 POSTANOWIENIE Dnia 17 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Pastuszko w sprawie ze skargi W. G. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. III AUa 102/23, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 17 grudnia 2024 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE Pismem z 4 grudnia 2024 r. W.G. (dalej także: „skarżący”) za pośrednictwem Sądu Apelacyjnego w Katowicach wniósł do Sądu Najwyższego pismo zatytułowane „Wniosek Ponaglenie”, Wskazał w nim, że „na podstawie art. 37 § 2 kpa za przewlekłość proszę o stwierdzenie Sądu Apelacyjnego z ul. Korfantego 117-119 w Katowicach 40-156 kwoty 20 tysięcy złotych”. Jednocześnie w uzasadnieniu skargi podniósł, iż: „w 2022 roku na wiosnę odwołałem się od decyzji ZUS z Bielska Białej podwyższenia renty socjalnej ponieważ należy mi się renta wojskowa na podstawie iż dostałem odszkodowanie za uszczerbek uraz psychiczny ZUS stwierdził, że jest to …. Na co nie służy renta lecz na (…) niema odszkodowania (…)” i dalej „Sąd Apelacyjny nie wiedział co zrobić z tą sprawą więc od 2022 roku odłożył na półkę ponieważ w przestępstwo zorganizowane jest zamieszane dużo ludzi przyjaciół z PZPR (…)”.
I NSP 475/24 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość skarga powinna zawierać: 1) żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy oraz 2) przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie. Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, skargę niespełniającą wymagań przewidzianych w art. 6 ust. 2 sąd właściwy do jej rozpoznania odrzuca bez wzywania do uzupełnienia braków. Mając na względzie powyższe regulacje, Sąd Najwyższy stoi na stanowisku, że skarga spełnia tylko wówczas wymagania formalne przewidziane w art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o skardze na przewlekłość, jeśli skarżący wniesie żądanie o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie, którego skarga dotyczy, a ponadto w uzasadnieniu skargi szczegółowo określi, w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy, tj. w sposób precyzyjny przedstawi konkretne działania bądź zaniechania sądu rozpoznającego sprawę, które w konsekwencji doprowadziły do zwłoki (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 7 czerwca 2005 r., III SPP 103/05; 21 lutego 2007 r., III SPP 5/07). Bez podania powyższych okoliczności nie jest możliwa merytoryczna ocena skargi.
I NSP 475/24 3 Dodatkowo Sąd Najwyższy uważa, że skarga powinna m.in. wskazywać okoliczności, które mają znaczenie dla strony i obrazują jej zachowania w sprawie. Brak tych elementów również wyklucza ocenę merytoryczną skargi. Przekładając powyższe na realia przedmiotowej sprawy, należy podkreślić, że skarżący nie wniósł o żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania, za takowe bowiem nie można przyjąć sformułowania zawartego w piśmie: „na podstawie art. 37 § 2 kpa za przewlekłość proszę o stwierdzenie Sądu Apelacyjnego z ul. Korfantego 117-119 w Katowicach 40-156 kwoty 20 tysięcy złotych”. Co więcej, skarżący nie sformułował również w sposób prawidłowy uzasadnienia, jako, że w jego treści zamieścił opis czynności związanych z wniesieniem odwołania od decyzji ZUS i towarzyszących im motywacji („w 2022 roku na wiosnę odwołałem się od decyzji ZUS z Bielska Białej podwyższenia renty socjalnej ponieważ należy mi się renta wojskowa na podstawie iż dostałem odszkodowanie za uszczerbek uraz […] ZUS stwierdził że jest to (…)” i ujął w nim jednocześnie lakoniczną wzmiankę dotycząca przewlekłości postępowania Sądu Apelacyjnego („Sąd Apelacyjny nie wiedział co zrobić z tą sprawą od 2022 roku odłożył na półę ponieważ w przestępstwo zorganizowane jest zamieszane dużo ludzi przyjaciół z PZPR”). Z tego powodu Sąd Najwyższy uznaje, że wniesiona skarga, ze względu brak żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania, a także z uwagi na swoją zdawkową i wybrakowaną treść we fragmencie przytaczającym okoliczności uzasadniające żądanie (uzasadnienie pozorne), musi być uznana za oczywiście niewystarczającą dla spełnienia przesłanek ujętych w art. 6 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 15 stycznia 2008 r., III SPP 46/07; 16 kwietnia 2024 r., I NSP 211/23). Niezależnie od powyższych rozważań Sąd Najwyższy wskazuje, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, wniesienie skargi na przewlekłość postępowania jest dopuszczalne wyłącznie w toku postępowania, którego ta skarga dotyczy. W przeciwnym razie musi być ona uznana za niedopuszczalną z mocy prawa.
I NSP 475/24 4 Powyższa sytuacja zaistniała również w przypadku niniejszej skargi. Postępowanie w sprawie III AUa 102/23 przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach zostało zakończone wyrokiem z 25 listopada 2024 r. Tymczasem skarżący wniósł skargę na przewlekłość powyższego postępowania pismem z 4 grudnia 2024 r., czyli poza tokiem postępowania. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 9 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o skardze na przewlekłości oraz art. 395 § 1 w zw. z art. 397 § 11 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłości, orzekł jak w sentencji postanowienia. [D.Z.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I NSP 236/23 2024-01-11Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna, jeśli nie zawiera żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania i nie przytacza konkretnych okoliczności uzasadn…
- I NSP 212/24 2024-09-11Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna, jeśli nie zawiera wyraźnego żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania i nie przytacza konkretnych okolicznoś…
- I NSP 289/23 2024-01-11Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna, jeśli nie zawiera żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania i nie przytacza okoliczności uzasadniających to…
- I NSP 373/25 2025-09-11Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, która nie zawiera szczegółowego uzasadnienia wskazującego na konkretne działania lub zaniechania sądu prowadzące do zwłoki, spełnia…
- I NSP 351/26 2026-07-23Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, która nie zawiera żądania stwierdzenia przewlekłości i nie przytacza okoliczności uzasadniających to żądanie, powinna zostać odrzuco…
Powołane przepisy
art. 37 § 2 kpart. 2 ust. 1art. 6 ust. 2art. 9 ust. 1art. 37 § 2 kpart. 2 ust. 2art. 5 ust. 1art. 395 § 1art. 397 § 11art. 3941 § 3 KPCart. 8 ust. 2§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy