I NSP 60/24

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-04-17

Skład orzekający: Adam Redzik, Oktawian Nawrot, Tomasz Przesławski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu apelacyjnym dotyczącym prawa do emerytury pomostowej nastąpiła przewlekłość postępowania, uzasadniająca stwierdzenie naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił skargę na przewlekłość postępowania, uznając, że czas trwania postępowania apelacyjnego, wynoszący 12 miesięcy od uzupełnienia braków formalnych apelacji do jej rozpoznania, nie przekracza dopuszczalnych ram czasowych, zwłaszcza w kontekście braku wyznaczenia rozprawy w ciągu 12 miesięcy od wpłynięcia apelacji. Dodatkowo, Sąd wskazał, że przepis dotyczący miesięcznego terminu rozpoznania apelacji, na który powoływał się skarżący, dotyczy spraw z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej, a nie spraw o emeryturę pomostową.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania apelacyjnego dotyczącego emerytury pomostowej, zarzucając brak rozpoznania sprawy przez ponad rok od złożenia apelacji. Sąd Apelacyjny w Krakowie wskazał, że apelacja wpłynęła w grudniu 2022 r., a braki formalne zostały uzupełnione w styczniu 2023 r. Sprawa została zakończona wyrokiem w lutym 2024 r. Skarżący powołał się na przepis dotyczący miesięcznego terminu rozpoznania apelacji, który jednak dotyczy spraw z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 60/24 POSTANOWIENIE Dnia 17 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Redzik (przewodniczący) SSN Oktawian Nawrot (sprawozdawca) SSN Tomasz Przesławski w sprawie ze skargi B. K. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie w sprawie o sygn. III AUa 1897/22, z udziałem Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 17 kwietnia 2024 r., oddala skargę. Oktawian Nawrot Adam Redzik Tomasz Przesławski UZASADNIENIE B. K. (dalej: „skarżący”), pismem z 7 lutego 2024 r. (data prezentaty Sądu Najwyższego), wniósł o: 1. stwierdzenie, że w postępowaniu toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie pod sygn. III AUa 1897/22 nastąpiła przewlekłość postępowania; 2. wydanie Sądowi rozpoznającemu wskazaną sprawę zalecenia natychmiastowego oddalenia wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu a dotyczącą przyznania emerytury pomostowej oraz oddalenia zwrotu kosztów na rzecz ZUS Oddział w Nowym Sączu (pisownia oryginalna); I NSP 60/24 2 3. przyznanie od Skarbu Państwa kwoty 20 000zł; 4. zasądzenie od Skarbu Państwa – Sądu 200 zł kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazał: „16 listopada 2022 roku za pośrednictwem pełnomocnika złożyłem apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu, sygn. akt IV U 1013/21 (…) W dniu 25 stycznia 2023 roku, pocztą poleconą z mojego miejsca zamieszkania (…) wysłałem dwa podpisane własnoręcznie egzemplarze apelacji od wyroku Sądowego w Nowym Sączu na adres Sądu Apelacyjnego w Krakowie. Od tej pory na powyższe – zarówno mój Pełnomocnik jak i ja nie otrzymałem żadnej informacji” (k. 3-4). Następnie skarżący przywołał treść art. 56012 k.p.c. zgodnie z którym sąd drugiej instancji orzeka w terminie jednego miesiąca od przedstawienia akt sprawy przez sąd pierwszej instancji wraz z apelacją oraz podkreślił, że w jego sprawie przez rok nie wyznaczono terminu rozprawy. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego w Krakowie wniósł o jej oddalenie, a w przypadku jej uznania o przyjęcie mniejszej kwoty odszkodowania. W uzasadnieniu Prezes Sądu Apelacyjnego w Krakowie wskazał, że apelacja skarżącego wpłynęła do Sądu Apelacyjnego w Krakowie 13 grudnia 2022 r. Tego samego dnia sprawa została zarejestrowana oraz wylosowano sędziego sprawozdawcę. Następnie, 18 stycznia 2023 r., Sąd wezwał pełnomocnika apelującego o uzupełnienie braków formalnych apelacji poprzez jej podpisanie bądź przesłanie na adres Sądu podpisanej apelacji. Po uzupełnieniu braków, 7 lutego 2023 r. odpis apelacji doręczono organowi rentowemu. Zarządzeniem z 26 kwietnia 2023 r. zwrócono dotkniętą brakami odpowiedź na apelację. Dnia 14 czerwca 2023 r. akta zostały przekazane na kalendarz akt oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Wyrok w sprawie został wydany 9 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu I NSP 60/24 3 przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „u.s.p.p.”) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). W myśl art. 2 ust. 2 u.s.p.p. dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. W ustawie o skardze na przewlekłość postępowania nie sprecyzowano, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. W orzecznictwie przyjmuje się, że pod pojęciem tym należy rozumieć wielomiesięczną bezczynność sądu, polegającą na niewyznaczaniu rozprawy bądź niepodejmowaniu czynności (m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 grudnia 2018 r., I NSP 40/18; z 11 września 2019 r., I NSP 88/19; z 14 listopada 2019 r., I NSP 151/19; z 12 maja 2020 r., I NSP 37/20; z 27 października 2020 r., I NSP 151/20). W odniesieniu do postępowania apelacyjnego wskazuje się, że o przewlekłości postępowania apelacyjnego można zasadniczo mówić w przypadku bezczynności sądu drugiej instancji, polegającej na niewyznaczeniu rozprawy apelacyjnej w ciągu 12 miesięcy od daty wpłynięcia apelacji (m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 27 marca 2019 r., I NSP 88/18; I NSP 60/24 4 z 6 września 2019 r., I NSP 74/19; z 31 października 2019 r., I NSP 134/19; z 19 grudnia 2019 r., I NSP 173/19). Odnosząc powyższe przepisy i orzecznictwo do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że w postępowaniu z udziałem skarżącego braki formalne apelacji uzupełnione zostały 31 stycznia 2023 r., zaś postępowanie międzyinstancyjne zakończone zostało 14 czerwca 2023 r. Od uzupełnienia braków formalnych apelacji, do rozpoznania sprawy upłynęło więc 12 miesięcy, zaś od zakończenia postępowania międzyinstancyjnego do wydania wyroku - 8 miesięcy. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie ma więc podstaw do stwierdzenia, że została spełniona, wymieniona w powołanym wyżej orzecznictwie, przesłanka wielomiesięcznej bezczynności Sądu, polegającej na niewyznaczaniu rozprawy apelacyjnej w ciągu 12 miesięcy. Jednocześnie wskazać należy, że przywołany przez skarżącego art. 56012 k.p.c., w szczególności wskazany w nim termin rozpatrzenia apelacji, odnosi się do spraw z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej. Z treści skargi jednoznacznie zaś wynika, że sprawa zawisła przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie dotyczy prawa do emerytury pomostowej. Uiszczona opłata od skargi w kwocie 200 zł, jako w całości nienależna, została skarżącemu zwrócona przez Sąd Apelacyjny w Krakowie 21 lutego 2024 r. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy na podstawie art. 12 ust. 2 u.s.p.p. oddalił skargę. Oktawian Nawrot Adam Redzik Tomasz Przesławski [SOP] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 56012 KPCart. 2 ust. 1art. 2 ust. 2art. 56012 KPCart. 12 ust. 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy