I NSP 79/24

I NSP 79/24 POSTANOWIENIE Dnia 18 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Aleksander Stępkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Sadowski SSN Paweł Wojciechowski w sprawie ze skargi A.S. i K.S. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. VI ACa 743/22, z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 18 czerwca 2024 r., oddala skargę. Mirosław Sadowski Aleksander Stępkowski Paweł Wojciechowski UZASADNIENIE Skargą z 24 lipca 2023 r. (data nadania skargi na poczcie) na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki A.S. i K.S. (dalej: „skarżący”) wnieśli o: 1. stwierdzenie, że w sprawie przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie, o sygn. akt VI ACa 743/22, nastąpiła przewlekłość postępowania; 2. w przypadku uwzględnienia skargi, zasądzenie na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości 20 000 zł. I NSP 79/24 2 W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że akta sprawy wraz z apelacją zostały przekazane do Sądu Apelacyjnego na początku czerwca 2022 r., a do dnia wniesienia skargi nie został jeszcze wyznaczony termin rozprawy apelacyjnej. Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie w odpowiedzi na skargę z 3 czerwca 2024 r. wniósł o jej oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania zasługuje na oddalenie. 1. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1725, dalej: ustawa o skardze na przewlekłość postępowania) – strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Na mocy art. 2 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie albo czynności podjętych przez prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze w celu zakończenia postępowania przygotowawczego lub czynności podjętych przez sąd lub komornika sądowego w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy egzekucyjnej albo innej sprawy dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego. Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, I NSP 79/24 3 na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. 2. Utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje, że o przewlekłości postępowania apelacyjnego można zasadniczo mówić w przypadku bezczynności sądu drugiej instancji polegającej na niewyznaczeniu rozprawy apelacyjnej w ciągu 12 miesięcy od daty wpłynięcia apelacji (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 12 maja 2005 r., III SPP 96/05, OSNP 2005, nr 23, poz. 384; 16 marca 2006 r., III SPP 10/06, OSNP 2007, nr 7-8, poz. 120; 21 marca 2006 r., III SPP 13/06, OSNP 2007, nr 7-8, poz. 121; 18 maja 2016 r., III SPP 53/16; 14 lipca 2016 r., III SPP 55/16; 7 marca 2017 r., III SPP 6/17; 21 lutego 2018 r., III SPP 3/18; 13 grudnia 2018 r., I NSP 62/18; 24 stycznia 2019 r., I NSP 87/18; 27 marca 2019 r., I NSP 88/18; 5 kwietnia 2022 r., I NSP 66/22). Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku, w którym przekroczony został okres 12 miesięcy, w czasie których nie wyznaczono terminu rozprawy, automatycznie następuje przewlekłość postępowania w rozumieniu ustawy. Ocena spełnienia obowiązku rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie zależy od konkretnych okoliczności, a zatem wymaga uwzględnienia wielu czynników wpływających na tok postępowania. Powyższe oznacza, że przewlekłość postępowania ocenia się w każdej sprawie w sposób indywidualny, z uwzględnieniem wymienionych okoliczności. 3. Z analizy akt sprawy wynika, że akta sprawy zostały przekazane do Sądu Apelacyjnego w Warszawie 8 czerwca 2022 r. (k. 416 akt dołączonych). Tego samego dnia wydano zarządzenie o wpisaniu sprawy do repertorium ACa i przeprowadzeniu losowania referenta (k. 417 akt dołączonych). Dnia 10 czerwca 2022 r. przeprowadzono losowanie (k. 418 akt dołączonych). Zarządzeniem z 19 grudnia 2022 r. wezwano pełnomocnika pozwanego do sprecyzowania sposobu wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia wobec rozbieżności pomiędzy utrwaloną wartością przedmiotu sporu a zakresem I NSP 79/24 4 zaskarżenia. Jednocześnie zarządzono o zwrocie akt sprawy Sądowi Okręgowemu w Warszawie celem rozważenia konieczności sprostowania wyroku z 26 listopada 2021 r. w zakresie oznaczenia nazwiska powódki (k. 420 akt dołączonych). Dnia 29 grudnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie wydał postanowienie dotyczące sprostowania nazwiska Skarżącej (k. 423 akt dołączonych). Do sądu II instancji 16 stycznia 2023 r. wpłynęło pismo pozwanego Banku w zakresie nałożonego zobowiązania (k. 430 akt dołączonych). Zarządzeniem z 17 stycznia 2023 r. przedstawiono akta sprawy sędziemu referentowi celem określenia wartości przedmiotu zaskarżenia oraz ustalenia wysokości opłaty od apelacji (k. 435 akt dołączonych). Postanowieniem z 15 marca 2023 r. wartość przedmiotu zaskarżenia określona została na kwotę 371 168,00 zł (k. 436 akt dołączonych). Zarządzeniem z 24 marca 2023 r. opłatę od apelacji pozwanego ustalono na kwotę 18 559,00 zł oraz zarządzono o przedstawieniu akt sprawy Przewodniczącemu Wydziału celem wyznaczenia terminu rozprawy (k. 439 akt dołączonych). Do Sądu Apelacyjnego w Warszawie 27 kwietnia 2023 r. wpłynęła odpowiedź skarżących na apelację pozwanego (k. 445 akt dołączonych). 4. Dla oceny czy w danej sprawie doszło do przewlekłości postępowania znaczenie ma nie tylko sam sztywny upływ czasu, ale wymagają również rozważenia wszystkie okoliczności wpływające na przebieg danego postępowania – w tym również podejmowane w jego trakcie przez sąd czynności oraz postępowanie skarżącego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że przewlekłość postępowania może nastąpić zarówno wtedy, gdy sąd nie podejmuje żadnych czynności, jak i wtedy, gdy je podejmuje, ale są one nieprawidłowe i w ich następstwie dochodzi do zwłoki w rozpatrzeniu sprawy (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 lutego 2016 r., III SPP 53/15). Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie Sąd Apelacyjny w Warszawie podejmował stosowne czynności, które zmierzały do rozpoznania sprawy (przytoczone wyżej zarządzenia i postanowienie). Należyte przeprocesowanie tego szeregu czynności oraz postępowań wpadkowych wymagało istotnego nakładu czasowego oraz organizacyjnego. I NSP 79/24 5 Żadnego z powyższych działań Sądu Apelacyjnego w Warszawie nie można uznać za przejaw wadliwej czynności, której rezultatem jest zwłoka w rozpoznaniu sprawy. Od wpływu odpowiedzi skarżących na apelację pozwanego (k. 445 akt dołączonych) do złożenia skargi na przewlekłość postępowania upłynęły niecałe 3 miesiące. Dlatego też upływ czasu poprzedzający rozpoznanie sprawy trudno uznać za bezczynność Sądu Apelacyjnego w Warszawie naruszającą prawo skarżącego do uzyskania rozstrzygnięcia bez nieuzasadnionej zwłoki. 5. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, orzekł jak w sentencji. Mirosław Sadowski Aleksander Stępkowski Paweł Wojciechowski [K.O.] [ms]