I NSP 98/24
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-04-11
Skład orzekający: Leszek Bosek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest niedopuszczalna, jeśli została wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego, chyba że dotyczy postępowania przed Sądem Najwyższym. Celem skargi jest eliminowanie i zapobieganie przewlekłości przez dyscyplinowanie sądu meriti do podejmowania terminowych czynności.Stan faktyczny
Pozwany wniósł skargę na przewlekłość postępowania rozwodowego przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie. Postępowanie to zostało prawomocnie zakończone wyrokiem oddalającym apelację pozwanego. Skarżący domagał się stwierdzenia przewlekłości, zobowiązania sądu do rozpoznania sprawy w terminie, zwolnienia od kosztów, zasądzenia sumy pieniężnej od Skarbu Państwa oraz zasądzenia kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 98/24 POSTANOWIENIE Dnia 11 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek w sprawie z powództwa A. S. przeciwko M. S. o rozwód, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 11 kwietnia 2024 r., skargi pozwanego na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt I ACa 848/22, odrzuca skargę. UZASADNIENIE Pismem z 13 lutego 2024 r. M. S. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. I ACa 848/22. Skarżący domagał się: stwierdzenia przewlekłości postępowania; zobowiązania Sądu Apelacyjnego w Warszawie do rozpoznania skargi w terminie 3 miesięcy; zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych; zasądzenia od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 13 000 zł; zasądzenia „od Skarbu Państwa na rzecz Sądu, który będzie rozpoznawał (…) skargę kosztów postępowania” (pisownia oryginalna).
I NSP 98/24 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i należy ją odrzucić. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), niezbędnym warunkiem dopuszczalności skargi o stwierdzenie przewlekłości postępowania jest jej wniesienie w postępowaniu służącym rozpoznaniu sprawy. Skarga na przewlekłość ma przede wszystkim za zadanie eliminowanie i zapobieganie przewlekłości przez dyscyplinowanie sądu meriti do podejmowania terminowych i właściwych czynności prowadzących do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że skarga na przewlekłość postępowania wniesiona już po jego prawomocnym zakończeniu nie może odnieść skutku i nie jest dopuszczalna, chyba że dotyczy postępowania przed Sądem Najwyższym (zob. uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 28 marca 2013 r., III SPZP 1/13; postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 sierpnia 2014 r., III SPP 159/14, z 10 czerwca 2014 r., III SPP 110/14; z 3 września 2019 r., I NSP 73/19; z 12 października 2023 r., I NSP 204/23). Bezsporne jest, że postępowanie w sprawie z powództwa A. S. przeciwko M. S. o rozwód zostało zakończone z dniem 6 listopada 2023 r., tj. z chwilą wydania przez Sąd Apelacyjny w Warszawie wyroku oddalającego apelację skarżącego (k. 404 akt sprawy I ACa 848/22). A zatem skarżący złożył skargę na przewlekłość nieco ponad trzy miesiące po prawomocnym zakończeniu postępowania. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 373 § 1 w związku z art. 397 § 3 k.p.c. w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
I NSP 98/24 3 Konsekwencją niedopuszczalności skargi na przewlekłość jest bezprzedmiotowość postępowania o zwolnienie skarżącego z kosztów sądowych (odpowiednio art. 1262 § 2 k.p.c.). Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- I NSP 224/24 2024-09-04Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna, jeśli została wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego?
- I NSP 34/25 2025-03-18Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania, jest dopuszczalna?
- I NSP 69/23 2023-04-12Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, sporządzona osobiście przez stronę, podlega odrzuceniu, jeśli nie została wniesiona w toku postępowania, którego dotyczy?
- I NSP 70/21 2021-07-06Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania?
- I NSP 210/24 2024-07-10Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna po prawomocnym zakończeniu postępowania, którego dotyczy?
Powołane przepisy
art. 5 ust. 1art. 373 § 1art. 397 § 3 KPCart. 8 ust. 2art. 1262 § 2 KPC§ 1§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy